Վահանավանք (Սյունիքի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Nuvola single chevron right.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Վահանավանք (այլ կիրառումներ)
Nuvola single chevron right.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Հովհաննավանք (այլ կիրառումներ)
Վահանավանք
Վահանավանքը

##Վահանավանք (Սյունիքի մարզ) (Հայաստան)
Set01-church1.svg
Հիմնական տեղեկություններ
Տեղագրություն Հայաստան Հայաստան Սյունիքի մարզ, Կապանի մոտ
Կոորդինատներ 39°13′04″ հս. լ. 46°19′54.99″ ավ. ե. / 39.217778, 46.33194439°13′04″ հս. լ. 46°19′54.99″ ավ. ե. / 39.217778, 46.331944
Նահանգ Պատմական Սյունիք նահանգ
Տարածք Հայաստան
Մարզ Սյունիքի մարզ
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապ. ոճ Հայկական
Կառուցման սկիզբ 10-րդ դար
Կառուցման ավարտ 11-րդ դար

Վահանավանք, վանք Սյունիքի մարզում։ Կապան քաղաքից 7 կմ արևմուտք, Ողջի գետի աջ կողմում, մի անտառապատ ձորում։

Երբեմն կոչվում է Հովհաննավանք[1]։

Վանքը կառուցվել է Վահան իշխանի կողմից, 911 թվականին։ Վանքը կառուցվելուց հետո նրան տրվում է մի հսկայական կալվածք, որ տարածվում էր նրա շուրջը։ Ավելի ուշ՝ 11-րդ դարի երկրորդ կեսում, Վահանավանքի մոտ կատարվում են նոր կառուցումներ, մեծ եկեղեցուց 25 մետր հեռու կառուցվում է մի ավելի փոքր եկեղեցի, որը գեղեցկությամբ գերազանցում էր մեծին։ Նրա արևելյան պատի ներսի կողմում, հիմքին մոտ գտնվող քարերից մեկի վրա պահպանվել է 1086 թվականին վերաբերվող մի արձանագրություն, որտեղ խոսվում է այդ եկեղեցու կառուցման մասին։

Վանքն ունեցել է շուրջ 100 միաբան, կից գործել է վանական դպրոցը, որի սաներից է Վահան Ա Սյունեցին։

Վահանավանքում են գտնվում Վահան իշխանի, Սահակ Սևադա Բ-ի, Սոփի թագուհու, Իշխանաց իշխան Աշոտի, նրա թագակիր որդիներ Սմբատ Բ-ի և Գրիգոր Ա-ի, ինչպես նաև Սյունիքի թագավորության մնացած չորս թագավորների, Վաչագան իշխանի մայր Խաշուշի գերեզմանները։

1966 թվականից կատարվում են պեղումներ, իսկ 1978 թվականից՝ վերականգնողական աշխատանքներ։

։[2]

Գրականություն[խմբագրել]

  • Գ.Մ. Գրիգորյան, Վահանավանք (պատմահնագիտական ուսումնասիրություն), Երևան, «Զանգակ-97», 2007, 192 էջ (գրքում զետեղված են ուսումնասիրության հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն տարբերակները)։
  • Ստ. Օրբելյան, Սյունիքի պատմություն, Երևան, 1986։
  • Ս. Մնացականյան, Հայկական ճարտարապետության Սյունիքի դպրոցը, Երևան, 1960։

Տես նաև[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Ստեփան Մելիք-Բախշյան // Հայոց պաշտամունքային վայրեր // Երևան: ԵՊՀ հրատարակչություն, 2009. — 255. — 255. — 432 + 10 էջ ներդիր էջ. — 500 հատ.
  2. Թ.Խ. Հակոբյան (1981)։ Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն։ Երևան: «Միտք», էջ 202-203։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]