Վահանավանք (Սյունիքի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow blue.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Վահանավանք (այլ կիրառումներ)
1rightarrow blue.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Հովհաննավանք (այլ կիրառումներ)
Վահանավանք
Վահանավանքը

##Վահանավանք (Սյունիքի մարզ) (Հայաստան)
Set01-church1.svg
Հիմնական տեղեկություններ
Տեղագրություն Հայաստան Հայաստան Սյունիքի մարզ, Կապանի մոտ
Կոորդինատներ 39°13′04″ հս. լ. 46°19′54.99″ ավ. ե. / 39.217778, 46.33194439°13′04″ հս. լ. 46°19′54.99″ ավ. ե. / 39.217778, 46.331944
Նահանգ Պատմական Սյունիք նահանգ
Տարածք Հայաստան
Մարզ Սյունիքի մարզ
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապ. ոճ Հայկական
Կառուցման սկիզբ 10-րդ դար
Կառուցման ավարտ 11-րդ դար

Վահանավանք, վանք Սյունիքի մարզում։ Կապան քաղաքից 7 կմ արևմուտք, Ողջի գետի աջ կողմում, մի անտառապատ ձորում։

Երբեմն կոչվում է Հովհաննավանք[1]։

Վանքը կառուցվել է Վահան իշխանի կողմից, 911 թվականին։ Վանքը կառուցվելուց հետո նրան տրվում է մի հսկայական կալվածք, որ տարածվում էր նրա շուրջը։ Ավելի ուշ՝ 11-րդ դարի երկրորդ կեսում, Վահանավանքի մոտ կատարվում են նոր կառուցումներ, մեծ եկեղեցուց 25 մետր հեռու կառուցվում է մի ավելի փոքր եկեղեցի, որը գեղեցկությամբ գերազանցում էր մեծին։ Նրա արևելյան պատի ներսի կողմում, հիմքին մոտ գտնվող քարերից մեկի վրա պահպանվել է 1086 թվականին վերաբերվող մի արձանագրություն, որտեղ խոսվում է այդ եկեղեցու կառուցման մասին։

Վանքն ունեցել է շուրջ 100 միաբան, կից գործել է վանական դպրոցը, որի սաներից է Վահան Ա Սյունեցին։

Վահանավանքում են գտնվում Վահան իշխանի, Սահակ Սևադա Բ-ի, Սոփի թագուհու, Իշխանաց իշխան Աշոտի, նրա թագակիր որդիներ Սմբատ Բ-ի և Գրիգոր Ա-ի, ինչպես նաև Սյունիքի թագավորության մնացած չորս թագավորների, Վաչագան իշխանի մայր Խաշուշի գերեզմանները։

1966 թվականից կատարվում են պեղումներ, իսկ 1978 թվականից՝ վերականգնողական աշխատանքներ։

։[2]

Գրականություն[խմբագրել]

  • Գ.Մ. Գրիգորյան, Վահանավանք (պատմահնագիտական ուսումնասիրություն), Երևան, «Զանգակ-97», 2007, 192 էջ (գրքում զետեղված են ուսումնասիրության հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն տարբերակները)։
  • Ստ. Օրբելյան, Սյունիքի պատմություն, Երևան, 1986։
  • Ս. Մնացականյան, Հայկական ճարտարապետության Սյունիքի դպրոցը, Երևան, 1960։

Տես նաև[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Ստեփան Մելիք-Բախշյան // Հայոց պաշտամունքային վայրեր // Երևան: ԵՊՀ հրատարակչություն, 2009. — 255. — 255. — 432 + 10 էջ ներդիր էջ. — 500 հատ.
  2. Թ.Խ. Հակոբյան (1981)։ Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն։ Երևան: «Միտք», էջ 202-203։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]