Շիրակի մարզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Շիրակ
Քարտեզ
դիրքը Հայաստանում
դիրքը Հայաստանում
Կառավարություն
Մարզկենտրոն Գյումրի
Մարզպետ Ֆելիքս Ցոլակյան
Մարզի կազմավորման թիվը՝ ապրիլի 12, 1995
Տարածաշրջանները Ախուրյանի շրջան
Արթիկի շրջան
Անիի կամ Մարալիկի շրջան
Ամասիայի շրջան
Աշոցքի շրջան
Քաղաքային համայնքների թիվ 3
Գյուղական համայնքների թիվ 116
Գյուղական բնակավայրերի թիվ 127
ՎիՃակագրություն
Տարածք
 - Ընդհանուր

2681 կմ²
Բնակչություն
 - (01.12.2011)
 - խտություն

282.3 հզ.[1]
Հապավումներ
 - Փոստային ինդեքս
 - ISO 3166-2
 - FIPS 10-4



Կայք: shirak.gov.am

Շիրակը Հայաստանի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող մարզ է, Գյումրի մարզկենտրոնով։ Պետական սահմանով արևմուտքից սահմանակից է Թուրքիային, հյուսիսից՝ Վրաստանին, արևելքից սահմանակից է՝ ՀՀ Լոռու մարզին և հարավից՝ ՀՀ Արագածոտնի մարզին։ Գտնվում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու Շիրակի թեմի հովվապետության ներքո (առաջնորդարանը` քաղաք Գյումրիում), սակայն մարզի տարածքում կան զգալի թվով կաթոլիկ հայեր, ինչպես նաև կաթոլիկ գյուղեր:

Բովանդակություն

Աշխարհագրություն [խմբագրել]

Մարզի տարածքում են գտնվում Արփի լիճ-ջրամբարը, Ախուրյանի ջրամբարի հայկական հատվածը և Մանթաշի ջրամբարը։ Շիրակի մարզի կենտրոնական և հարավային հատվածում տարածվում է Շիրակի դաշտը, իսկ հյուսիսային շրջանում` Աշոցքի սարահարթը, միաժամանակ Շիրակի մարզում են տարածվում Փամբակի, Բազումի լեռնաշղթաների, Եղնախաղի, Ջավախքի, Արագածի լեռնազանգվածների մի մասը։

Շիրակի մարզը հայտնի է տուֆի, պեմզայի, կրաքարի հանքերով։

Տնտեսություն [խմբագրել]

Շիրակի մարզի գյուղատնտեսության ճյուղային կառուցվածքում առանձնանում են` հացահատիկի մշակումը, կարտոֆիլագործությունը, բանջարաբուծությունը և կաթնատու անասնապահությունը։ 2009 թ. մարզում անասնագլխաքանակը հետևյալ կառուցվածքն է ունեցել` խոշոր եղջերավոր կենդանիներ` 93.6 հզ, մանր եղջերավոր կենդանիներ` 71.6 հզ, խոզեր` 10.3 հզ, թռչուններ` 250.0 հզ, ձիեր` 0.5 հզ: 2009 թ մարզում արտադրվել է 89 739 տ կարտոֆիլ, 74 648 տ հացահատիկ։

Ղեկավար անձինք [խմբագրել]

Շիրակի մարզի մարզպետներն եղել.

Գործող փոխմարզպետներն են` Սեյրան Պետրոսյանը և Հարություն Արշակյանը[2]։

Շիրակի մարզի մարզպետարանը գտնվում է Գյումրի քաղաքի Գարեգին Նժդեհ 16 հասցեում։ Իսկ հեռախոսահամարն է. (0312) 2-26-10։

Շիրակի մարզից մեծամասնական ընտրակարգով ընտրված գործող պատգամավորներն են.

Շիրակի մարզի տեսարժան վայրերը [խմբագրել]

Շիրակի շրջանը հարուստ է տեսարժան վայրերով։ Դրանց մասին որոշ տեղեկություններ կարելի է ստանալ կարդալով հետևյալ հոդվածները։


    1rightarrow.png Հիմնական հոդվածներ ՝ Մարմաշենի վանք, Լմպատավանք և Հառիճի վանք


Շիրակի մարզի տարածաշրջանների ընդհանուր բնութագիրը [խմբագրել]

տարածաշրջաններ վարելահողեր քաղաքային համայնքներ գյուղական համայնքներ գյուղական բնակավայրեր բնակչության թիվը 01.01.2008
Ախուրյան 22 868 հա 0 33 35 50.827
Անի 14 824 հա 1(Մարալիկ) 16 19 23.000
Արթիկ 13 149 հա 1(Արթիկ) 23 23 53.105
Ամասիա 14 675 հա 0 19 26 8.285
Աշոցք 9 891 հա 0 25 25 11.027

Ախուրյանի տարածաշրջանի ցուցանիշները ներկայացվելիս հաշվի չի առնվել Գյումրի քաղաքը:

Շիրակի մարզի գյուղական համայնքները [խմբագրել]

Ա-Ի Լ-Մ Ն-Ք
  1. Ազատան
  2. Ալվար - բնակավայրեր` Ալվար, Արավետ
  3. Ախուրիկ
  4. Ախուրյան (Շիրակի մարզ)
  5. Աղին (Շիրակի մարզ) - Աղին, Աղին կայարան
  6. Աղվորիկ
  7. Ամասիա (Շիրակի մարզ)
  8. Այգաբաց
  9. Անիավան
  10. Անիպեմզա
  11. Անուշավան
  12. Աշոցք
  13. Առափի
  14. Արդենիս
  15. Արեգնադեմ
  16. Արփենի
  17. Արևիկ (Շիրակի մարզ)
  18. Արևշատ
  19. Բայանդուր
  20. Բանդիվան
  21. Բաշգյուղ
  22. Բավրա
  23. Բասեն (Շիրակի մարզ)
  24. Բենիամին
  25. Բերդաշեն (Շիրակի մարզ) - Բերդաշեն, Պաղակն
  26. Բյուրակն (Շիրակի մարզ)
  27. Գառնառիճ - Գառնառիճ, Եղնաջուր
  28. Գեղանիստ
  29. Գետափ
  30. Գետք
  31. Գոգհովիտ
  32. Գտաշեն - Գտաշեն, Կամխուտ
  33. Գուսանագյուղ
  34. Երազգավորս
  35. Զարիշատ - Զարիշատ, Երիզակ
  36. Զորակերտ - Զորակերտ, Դարիկ
  37. Զույգաղբյուր
  38. Թավշուտ
  39. Թորոսգյուղ
  40. Իսահակյան - Իսահակյան, Բարձրաշեն
  1. Լանջիկ
  2. Լեռնագյուղ
  3. Լեռնակերտ
  4. Լեռնուտ
  5. Լուսակերտ (Շիրակի մարզ)
  6. Լուսաղբյուր (Շիրակի մարզ)
  7. Ծաղկուտ - Ծաղկուտ, Լորասար
  8. Կամո (Շիրակի մարզ)
  9. Կապս
  10. Կառնուտ
  11. Կարմրավան
  12. Կարմրաքար
  13. Կաքավասար
  14. Կրաշեն
  15. Կրասար
  16. Հայկաձոր (Շիրակի մարզ)
  17. Հայկասար
  18. Հայկավան (Շիրակի մարզ)
  19. Հայրենյաց
  20. Հառիճ
  21. Հարթաշեն
  22. Հացիկ (Շիրակի մարզ) - Հացիկ, Հացիկավան(Մայիսյան կայարան)
  23. Հողմիկ
  24. Հոռոմ
  25. Հովիտ
  26. Հովտաշեն
  27. Հովտուն
  28. Հովունի
  29. Ձիթհանքով
  30. Ձորակապ
  31. Ձորաշեն
  32. Ղազանչի
  33. Ղարիբջանյան - Ղարիբջանյան, Ախուրյան կայարան
  34. Մայիսյան (Շիրակի մարզ)
  35. Մարմաշեն
  36. Մեծ Մանթաշ
  37. Մեծ Սարիար
  38. Մեծ Սեպասար
  39. Մեղրաշատ
  40. Մեղրաշեն
  41. Մուսայելյան (Աշոցքի տարածաշրջան)
  1. Նահապետավան
  2. Նոր կյանք (Շիրակի մարզ)
  3. Նորշեն - Նորշեն, Խարկով
  4. Շաղիկ
  5. Շիրակ (գյուղ)
  6. Շիրակավան
  7. Ողջի (Շիրակի մարզ)
  8. Ոսկեհասկ
  9. Պեմզաշեն
  10. Ջաջուռ
  11. Ջաջուռավան
  12. Ջրաձոր
  13. Ջրառատ (Շիրակի մարզ)
  14. Ջրափի
  15. Սալուտ
  16. Սառնաղբյուր
  17. Սարագյուղ
  18. Սարալանջ
  19. Սարակապ
  20. Սարապատ
  21. Սարատակ
  22. Սիզավետ
  23. Սպանդարյան
  24. Վահրամաբերդ
  25. Վարդաղբյուր
  26. Վարդաքար
  27. Տուֆաշեն
  28. Ցողամարգ
  29. Փանիկ
  30. Փոքրաշեն
  31. Փոքր Մանթաշ
  32. Փոքր Սարիար
  33. Փոքր Սեպասար
  34. Քարաբերդ
  35. Քեթի

Լուսանկարներ [խմբագրել]

Արտաքին հղումներ և ծանոթագրություններ [խմբագրել]