Անիպեմզա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գյուղ
Անիպեմզա
Ереруйк.jpg
Երերույքի տաճարը Անիպեմզայում
40°26′55″ հս. լ. 43°36′15″ ավ. ե. / 40.448611° հս. լ. 43.604167° աե. ե.
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Մարզ Շիրակի
Մակերես 6.7 կմ²
Բարձրություն ծովի մակարդակից 1425 մ
Խոսվող լեզուներ Հայերեն
Բնակչություն 505[1] մարդ (2012)
Ազգային կազմ Հայեր
Ժամային գոտի UTC+4
##Անիպեմզա (Հայաստան)
Red pog.png

Անիպեմզա, Գյուղ Անիի նախկին տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից գտնվում է 49կմ հեռավորության վրա։ Նախկինում մտել է Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառի մեջ, 1938 թվականին դարձել է քաղաքատիպ ավան, 1995 թվականի վարչատարածքային ռեֆորմից հետո դասվում է Հայաստանի գյուղական բնակավայրերի շարքը։ Գյուղը գտնվում է Ախուրյան գետի ձախ ափին, հարթավայրում` ծովի մակարդակից 1430մ բարձրության վրա։

Կլիմա[խմբագրել]

Կլիման բարեխառն լեռնային է, ձմեռը տևական, ցուրտ, հաստատուն ձնածածկույթով։ Ամառը տաք է, համեմատաբար խոնավ։ Տարեկան տեղումների քանակը 500-600մմ։ Բնական լանդշաֆտները սևահողային լեռնատափաստանները։

Բնակչություն[խմբագրել]

Գյուղի բնակչության նախնիների մի մասը տարբեր ժամանակներում այստեղ են տեղափոխվել Հայաստանի Թալինի, Անիի, Արթիկի Ախուրյանի շրջաններից։ Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների համայնքը 2013 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ ունեցել է 392 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 49%, կանայք` 51 %։ Տարիքային խմբերը բաշխված են հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ` 32%, աշխատունակներ` 53%, հետաշխատունակներ` 15%։ Ունի 38 տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։

Անիպեմզայի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[2]

Տարի 1831 1873 1931 1959 1972 1979 2001 2004
Բնակիչ 647 2359 529 1119 710 558 349 405

Տնտեսություն[խմբագրել]

Տնտեսության մասնագիտացման ուղղությունը արդյունաբերությունն է։ Զարգացած է շինանյութերի արտադրությունը։ Արդյունահանվում է պեմզա, կարմիր տուֆ։ Ունի պեմզա ջարդող-տեսակավորող, անդեզիտի փոշի արտադրող գործարան։

Հողային ֆոնդի մոտ 10% հանդիսանում են բնակավայրի հողերը, իսկ արդյունաբերական հողերը` 12%։ Պետական նշանակության գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ տեսակարար կշիռ ունեն արոտավայրեր` կազմելով համայնքի հողային ֆոնդի 72% (477հա)։ Զբաղվում են խոշոր և մանր եղջերավոր անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ։ Զբաղվում են բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ։[3]

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել]

Անիպեմզայի մոտ է գտնվում Երերույքի տաճարը, որը կառուցվել է 5-րդ դարում կարմիր տուֆով,ներկայումս կիսավեր է։[4]։ Անիպեմզային ափամերձ Ախուրյան գետի մյուս ափին գտնվում է Անիի ավերակները։

Տես նաև[խմբագրել]

Քույր քաղաքներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]