Մարալիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Մարալիկ
Maralik-Rublevka.jpg
40°34′20″ հս. լ. 43°52′01″ ավ. ե. / 40.572222° հս. լ. 43.866944° աե. ե.
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Մարզ Շիրակի
Քաղաքապետ Արտակ Գևորգյան
Առաջին հիշատակում 5-րդ դար
Այլ անվանումներ Միկոյան
Բարձրություն ծովի մակարդակից 1 720 մ
Խոսվող լեզուներ Հայերեն
Բնակչություն 6171[1] մարդ (2012)
Ազգային կազմ Հայեր
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականուն մարալիկցի
Ժամային գոտի UTC+4
Հեռախոսային կոդ +374 (242)
Փոստային ինդեքս 2901
##Մարալիկ (Հայաստան)
Red pog.png

Մարալիկ, փոքր քաղաք Հայաստանի Շիրակի մարզում. բնակչությունը` 7700.0, մակերեսը` 4.06 քառ. կմ։ Պարսկական և թուրքական բռնակալական տերությունների դարավոր լծից Արևելյան Հայաստանի վերջնական ազատագրումից (1826-28թթ) հետո Մարալիկում (այն ժամանակ` Մոլլա-Գյուկչա), ըստ ծխական հաշվառման, բնակություն հաստատեցին Արևմտյան Հայաստանի Մուշ, Տարոն, Խնուս, Վերին Բասեն, Ալաշկերտ, Էրզրում բնակավայրերից տեղափոխված 59 ընտանիք՝ 371 մարդ։

1927թ. հոկտեմբերի 28-ին ՀԽՍՀ Կենտգործկոմի որոշմամբ Մոլլա-Գյոկչան վերանվանվեց Կապուտան: 1929թ. Կապուտանն ընդգրկվում է Լենինականի գավառի կազմում։ 1935թ. հուլիսի 26-ին ՀԽՍՀ Կենտգործկոմի որոշմամբ Կապուտանը վերանվանվեց Մարալիկ:

1962թ. Մարալիկն ստանում է քաղաքատիպ ավանի կարգավիճակ։ 1991թ. սեպտեմբերի 21-ից Մարալիկը անկախ Հայաստանի Հանրապետության Անիի շրջանային կենտրոնն էր։ 1996թ. ընդգրկվում է Շիրակի մարզի կազմում։

Քաղաքի վարչատարածքում կա 1800 հա վարելահող, որից 240 հա ոռոգելի։

Մարալիկի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին կառուցվել է 1903 թվականին։ Քաղաքն հայտնի է վարչատարածքում եղած վաղ և ուշ միջնադարյան խաչքարներով։

Մարալիկի ամենախոշոր արդյունաբերական ձեռնարկությունը բամբակամանվածքային ֆաբրիկան է (ունեցել է մոտ 2000 աշխատող), որն այժմ մասամբ է գործում։ Ամենահինը Լուսատեխնիկական էլէկտրասարքավորումների գործարանն է (1962թ.), որն ունեցել է 600 աշխատող, այժմ չի գործում։ Ներկայումս չեն գործում նաև շինանյութերի և շինիրերի կոմբինատը, երեք շինարարական կազմակերպությունները, պանրագործարանը, ավտոտրանսպորտային ձեռնարկությունը, երկաթուղային կայարանը, կինոթատրոնը, կենցաղային սպասարկման կոմբինատը։ Գործում են կապի և փոստային ծառայությունները, երկու դպրոցները, ուսումնարանը, մշակույթի տունը, շրջանային գրադարանը, հյուրանոցը, երկու նախադպրոցական հիմնարկ, հանրային սննդի օբյեկտներ և այլն։

Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 1920 մ բարձրության վրա։ Այստեղով անցնում են Գյումրի-Թալին-Երևան մայրուղին և Մարալիկ-Արթիկ-Գյումրի երկաթգիծը։

Պատմություն[խմբագրել]

Ժողովրդական ավանդությամբ անվան առաջացումը բացատրվում է հետևյալ կերպ: Ամեն տարի մի սարի մարալ (եղնիկ) հոժար կամքով եկել է այստեղ, մատաղվելու համար գլուխը դրել Սուրբ Ստեփանոս վանքի դռանը: Գյուղացիները բռնել են մարալին և մատաղ արել: Մի անգամ էլ որսորդը հրացանով սպանել է մարալին: Դրանից հետո մարալներն էլ չեն երևացել: Գյուղի անունն էլ մատաղվող մարալների հիշատակի համար Մարալիկ են դրել:‌[փա՞ստ]

Արտաքին հղումներ և ծանոթագրություններ[խմբագրել]