Հյուսիսային Արցախի տարածքը Ադրբեջանի ներկայիս տարացքի քարտեզին
Հյուսիսային Արցախը (նաև Գարդման, Հյուսիսային Ղարաբաղ) հայկական տարածք է Ադրբեջանում: Դրա հողերը համապատասխանում են պատմական Գարդմանքին, սակայն հենց Հյուսիսային Արցախ տերմինը նորէ[փա՞ստ]: Այդ տերմինը մտցրած է եղել ներկայիս Ադրբեջանի տարածքում մնացած հայկական Գարդմանքի հողերը ամփոփելու համար: Հյուսիսային Արցախը զբաղեցնում է Սևանա լճից արևելք և Քուռ գետից արևմուտք տարացքները: Հյուսիսային Արցախում գտնվում է չորս Տիգրանակերտներից մեկը, որը հիմնադրել է Տիգրան Ա-ն մ.թ.ա. 1-ին դարում:
Հյուսիսային Արցախի թեմատիկայով զբաղվում է Սամվել Կարապետյանը իր «Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի» հետ: Իրենք հրապարակում են, այդ տարածքում գտնվող, հայկական հուշարձանների (տաճարների, եկեղեցիների, վանքերի, մատուռների, գերեզմանոցների) մասին տեղեկություններ: Այդ տեղեկությունները իրենք հավաքել են 1980-ներին կազմակերպված բազմաթիվ էքսպեդիցիաների արդյունքում ինչպես Հյուսիսային Արցախ, այդպես էլ Ադրբեջանի տարածքում գտնվող հայկական հողերը, Ջավախք, Կախեթ, Արևմտյան Հայաստան, Կիլիկիա և Պարսկահայք:
|
Կովկասի երկրներ և տարածքներ |
|
| Պետություններ |
|
|
 Ռուսաստանի շրջաններ |
|
|
| Չճանաչված պետություն |
|
|
| Մասամբ ճանաչված պետություններ |
|
|
