Արվեստ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վինսենթ վան Գոգ «Աստղալից գիշեր», 1889
Պոլ Սեզան, «Բիբեմուս, կարմիր ժայռ», 1897

Արվեստ, հասարակական գիտակցության ձև, մարդու ստեղծագործ աշխատանքի և հոգևոր մշակույթի տեսակ, իրականության ճանաչման յուրահատուկ եղանակ։ Արվեստը իրականության արտացոլումն է գեղագիտորեն, գեղարվեստական կերպարների միջոցով։ Արվեստի արտացոլման առարկան իրականության գեղագիտական երևույթներն են՝ կյանքի ողբերգական կամ հերոսական, վեհ կամ նսեմ և հատկապես գեղեցիկ կողմերը։

Իրականության գեղագիտական ճանաչումը, մարդու գեղարվեստական ստեղծագործությունը իրացվում է արվեստի տարբեր տեսակների միջոցով։ Գեղարվեստական երևույթները ընկալվում են տարբեր միջոցներով՝ տեսողությամբ և լսողությամբ (ինչպես նաև սինթեզված՝ միաժամանակ և լսողությամբ և տեսողությամբ)։ Դրա համապատասխան արվեստը բաժանվում է տարբեր ձևերի, սակայն այդ ձևերի միջև սահմանները հարաբերական են, նրանք երբեմն միավորվում են կամ զուգակցվում են իրար։

Արվեստ հասկացությունը շատ լայն ընդգրկում ունի։ Այն կարող է դրսևորվել որպես չափազանց զարգացած վարպետություն որևէ բնագավառում։[1] Երկար ժամանակ արվեստ էր համարվում մշակութային գործունեության այն տեսակը, որը բավարարում է մարդու սերը գեղեցիկի հանդեպ։[2] Հասարակական գեղագիտական նորմերի ու գնահատականների փոփոխությունների արդյունքում արվեստ սկսեց կոչվել ցանկացած գործունեություն, որն ուղղված է գեղագիտա-արտահայտչական ձևերի ստեղծմանը։[3][4]

Ողջ հասարակության համար արվեստը իրականության ճանաչման ու արտացոլման հատուկ միջոց է, հասարակական գիտակցության գեղարվեստական գործունեության ձևերից մեկը, մարդու, ինչպես նաև ողջ մարդկության հոգևոր մշակույթի մասը[5][6] և բոլոր սերունդների ստեղծագործական գործունեության արդյունք։ Գիտության մեջ արվեստ է կոչվում ինչպես հենց ստեղծագործական գեղարվեստական գործունեությունը, այնպես էլ նրա արդյունքը՝ գեղարվեստական ստեղծագործությունը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]