Ավետարան
Ավետարան- (հունարեն εὐαγγέλιον) բարի լուր:
Ավետարան բառի տակ հիմնականում հասկացվում է Նոր Կտակարանի առաջին չորս գրքերը, որոնցում ներկայացվում է Հիսուս Քրիստոսի գալստյան և հաղթանակի բարի լուրը: Կան նաև պարականոն գրվածքներ, որոնք Նոր Կտակարանի մաս չեն կազմում:
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Չորս Ավետարաններ
Նոր Կտակարանի կանոնի առաջին չորս գրքերը կոչվում են Ավետարաններ, որոնցում ներկայացվում է Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան, մկրտության և քարոզչության, բժշկությունների և հրաշքների, խաչելության և հարության պատմությունները` գրված առաքյալների կամ նրանց հաջորդների կողմից: Չորս ավետարաններն են.
Դրանք գրվել են հետևյալ պատճառներով.
- Ներկայացնելու Քրիստոսի մահվան և հարության պատճառները,
- Պահպանելու Քրիստոսի վարդապետության անխաթարությունը,
- Ուղղորդելու քրիստոնյաներին դեպի ճշմարտություն,
- Բավարարելու Ա դարի եկեղեցու քարոզչական և ծիսական որոշ կարիքներ,
[խմբագրել] Ավետարանիչների սիմվոլիկան
Եկեղեցու ավանդության, մանրանկարչության, որմնանկարչության, քանդակագործության մեջ տարածված է չորս ավետարանիչների սիմվոլիկան.
- Մատթեոս` մարդ` հրեշտակակերպ,
- Մարկոս` առյուծ,
- Ղուկաս` եզ,
- Հովհաննես` արծիվ:
Այս սիմվոլիկան հիմնված է Եզեկիելի Ա 10 և Հայտնության Դ 7 համարների հիման վրա: Եկեղեցական Ավանդությունն այս խորհդանիշներին տալիս է հետևյալ բացատրությունը. Մատթեոսի ավետարանն սկսվում է Քրիստոսի մարդեղության պատմությամբ, այդ պատճառով հեղինակը նույնացվում է մարդու հետ:Մարկոսը առյուծի քաջությամբ առաջինն է բարձրաձայնում, որ Քրիստոս Աստծո Որդի է: Ղուկասը նույնացվում է զոհի` եզի հետ, քանի որ իր պատմությունն սկսում է Զաքարիայի զոհաբերության պատմությամբ: Հովհաննեսն իր ավետարանի սկզբում արծվի իմաստությամբ վերևից սավառնելով է ներկայացնում Հիսուսի աստվածությունը:
[խմբագրել] Գրականության ցանկ
- Եզնիկ ծ. վրդ. Պետրոսյան, Ներածություն Նոր Կտակարանի, Էջմիածին, 1996, էջ 25-28:
- Ա. Գայայան, Նոր Կտակարանի ընդհանուր ներածություն, 2003, էջ. 194-197:
[խմբագրել] Արտաքին հղումներ
