Լեռնային Ղարաբաղ
-
Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Արցախ
Արցախը (Լեռնային Ղարաբաղ), պատմական տարածաշրջան Անդրկովկասում, որn ընկած է Դաշտային Ղարաբաղի և Զանգեզուրի միջև և զբաղեցնում է Փոքր Կովկասի հարավ-արևելյան լեռնաշղթան: Տարածաշրջանը հիմնականում անտառածածկ է և լեռնային: Տարածաշրջանի մեծ մասը զբաղեցնում է փաստացի անկախ Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետությունը:
Բովանդակություն |
Աշխարհագրություն [խմբագրել]
Այսօր Լեռնային Ղարաբաղի տարածքը գտնվում է Արցախի Հանրապետության մեջ: Լեռնային Ղարաբաղի տարածքը (միայն Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը) մոտ 4.400 կմ² է:[փա՞ստ]
Անվան ստուգաբանություն [խմբագրել]
«Լեռնային Ղարաբաղ» տերմինը թարգմանվում է որպես՝ «Սև այգի»: Հայերենում «Արցախ» և «Լեռնային Ղարաբաղ» տերմինները օգտագործվում են որպես հոմանիշներ: Լեռնային Ղարաբաղ տերմինը առաջին անգամ հայտնվել է 1923 թվականին, որպես Ադրբեջանի ԽՍՀ կազմի մեջ գտնվող Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի տարածք նկարագրելու համար:[փա՞ստ] Ըստ Բագրատ Ուլուբաբյանի Ղարաբաղ անվանումը թուրք–հայկական ծագում ունի, որ նշանակում է Մեծ Բաղք՝ Արցախի իշխանություններից մեկն էր: Արցախը կառավարում էր Արանշահիկ տոհմը, որը 11-13 դարերում Սյունիքի թագավորության գահն էր կրում: [1]
Պատմություն [խմբագրել]
Հիմնական հոդված ՝ Լեռնային Ղարաբաղի պատմություն
Լեռնային Ղարաբաղի պատմություն. գտնվելով կովկասյան և մերձավորարևելյան քաղաքակրթությունների ու մշակույթների ակտիվ փոխազդեցության ոլորտում այս երկրամասը տարբեր ժամանակներում հանդես է եկել տարբեր անուններով։ Սակայն դրանցից ամենահինը և գործածականը՝ «Արցախ» անվանումն է, որն ըստ ժողովրդական ստուգաբանության նշանակում է «Արայի անտառներ» — առասպելական մի թագավորի սիրած որսավայրը։
Բնակչություն [խմբագրել]
Այսօր Լեռնային Ղարաբաղի բնակչությունը մեծամասնությամբ հայեր են: Բայց դրանից հյուսիս՝ Հյուսիսային Արցախում, ապրում են ադրբեջանցիներ: 1989 թվականին երկրամասի բնակչությունը կազմում էր 192 հազար մարդ, որոնցից 76% հայեր, 23% ադրբեջանցիներ, մնացած մասը կազմում էին ռուսները և քրդերը։
Տես նաև [խմբագրել]
Ծանոթագրություններ [խմբագրել]
- ↑ Robert H. Hewsen, Armenia: a Historical Atlas. University of Chicago Press, 2001, pp. 119–120.
