Խեթեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Խեթեր

Խեթեր, հաթեր, հնագույն ժողովուրդ Փոքր Ասիայում։ Խեթերն իրենց ցեղակից լուվիացիների և պալայացիների հետ մ. թ. ա. XXV դ. Բալկաններից (որոշ ուսումնասիրողներ ենթադրում են՝ Կովկասից) թափանցել են Փոքր Ասիա և Հալիս գետի ավազանից դուրս մղել տեղաբնիկ խատտերին (հաթերին), որոնց անունը հետագայում դարձել է խեթերի էթնոսի և երկրի (Հաթի, Խատտի) անվանումը։‌[փա՞ստ] Գիտական գրականության մեջ գործածվող «խեթեր» անվանումը վերցված է Աստվածաշնչյան «քեթ» ձևից։ Մ. թ. ա. XIX-XVII դդ. խեթերի մոտ ձևավորվել է դասակարգային հասարակություն, մ. թ. ա. XVIII դ.՝ սկզբնավորվել Խեթական պետությունը։ Խեթական պետության կործանումից հետո ասորեստանյան, ուրարտական և հին արևելյան այլ աղբյուրներում Կիլիկիայի արևմտյան մասը, Հյուսիսային Ասորիքի Կարքեմիշի շրջանը հիշատակվում են որպես խեթերի երկրներ։ Հետագայում Կարքեմիշի շրջանի խեթերն արաբացել են‌[փա՞ստ], Կիլիկիայի արևելյան մասում բնակվող խեթերը՝ հայացել‌[փա՞ստ]։ Նախկին Վատտին մտել է Փռյուգիայի կազմի մեջ, իսկ բնակիչները՝ խեթերը, որոնք անտիկ աղբյուրներում հիշատակվում են «սպիտակ ասորիներ» անունով‌[փա՞ստ], հետագայում, հավանաբար, հունացել են‌[փա՞ստ]։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png