Զելանդիա (կղզի)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Զելանդիա կղզին

Զելանդիա (դանիերեն՝ Sjælland [ˈɕɛˌlænˀ]), Բալթիկ ծովի և Դանիայի ամենամեծ կղզին, Դանիայի թագավորության կազմում երրորդը Գրենլանդիայից և Դիսկոյից հետո։ Բնակչությունը 2007 թվականի տվյալներով կազմում է 2 130 541 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 303,021 մարդ/կմ²։

Աշխարհագրությունը[խմբագրել]

Կղզին գտնվում է Կատեգատ նեղուցի և Բալթիկ ծովի միջև։ Շվեդիայից բաժանվում է Էրեսուն նեղուցով, իսկ Ֆյուն կղզուց Մեծ գոտի նեղուցով։ Զելանդիայի մակերեսը կազմում է 7031 կմ²։ Ափերը նիմնականում ցածրադիր են, խիստ կտրտված են ֆյորդերով և ծովածոցերով (Իսե-ֆյորդ, Սայերյո-Բուգտ և այլն)։

Զելանդիայի վրա գտնվում են բազմաթիվ լճեր, այդ թվում նաև Դանիայի ամենամեծ լիճը՝ Արեսյոն։ Կղզու վրա գտնվող Սուս-Աա գետի երկարությունն է 82 կմ։ Դեռևս XX-րդ դարի սկզբում կղզին ծածկված էր հիանալի հաճարենու և կաղնու անտառներով, սակայն այժմ այս անտառների մակերեսը խիստ պակասել է։ Զելանդիայի արևելյան ափին և մոտ գտնվող Ամագեր կղզու վրա է գտնվում Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենը։

Ծագումնաբանությունը[խմբագրել]

Անվանումը առաջացել է դանիական Sæl (փոկ) և land (երկիր) բառերից, քանի-որ Զելանդիայի ափերին բնակվում էին մեծ քանակությամբ փոկեր։ Ժամանակակից գրառումով կղզու անվանման Sjæl մասը նշանակում է ոգի, այնպես, որ Զելանդիան կարելի է անվանել ոգու երկիր։

Կարևոր քաղաքները[խմբագրել]