Գաբոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գաբոն
République gabonaise
Դրոշ
Դրոշ
Զինանշան
Զինանշան
Gabon (orthographic projection).svg
Գաբոնը Աֆրիկայի քարտեզում
Հիմնական տեղեկություններ
Պետական լեզու ֆրանսերեն
Մայրաքաղաք Լիբրևիլ
Պետական կարգ նախագահական հանրապետություն
Մակերես 267.668 կմ²
Ազգաբնակչություն. 1.269.000 (2003) (6,1/կմ²)
Պետական ատրիբուտներ
Արժույթ ԿԱՖ ֆրանկ (XAF)
Ժամային գոտի +1
Վեբ | ISO | Հեռ. .ga | GAB | +241
Un-gabon.png


Գաբոն (ֆր.՝ Gabon [ɡaˈbõ]), գտնվում է Կենտրոնական Աֆրիկայում։ Տարածքի մեծ մասը զբաղեցնում են Հարավգվինեական բարձրավանդակը, Շայյու և Բյուրեղային լեռնաշղթաները։ Արևմուտքում, Ատլանտյան ափի երկայնքով, ձգվում է դաշտավայրային գոտին։

Պատմություն[խմբագրել]

Երկիրն այսպես են կոչել պորտուգալացի ծովագնացները (թարգմանաբար նշանակում է «նավաստու թիկնոց»)։ 1485 թ-ին նրանք այդպես են անվանել այժմյան Գաբոնի խորշը և այնտեղից խիտ մացառուտների միջով դեպի մայրցամաքի խորքը ձգվող գետը։ Հետագայում այդ անվանումը տարածվեց Օգովեի ավազանում ընկած ամբողջ տարածքի վրա, որին XIX դարի 2-րդ կեսին տիրացան ֆրանսիացի գաղութարարները։ Երկիրն անկախություն է ձեռք բերել 1960 թ-ի օգոստոսին։

Տնտեսություն[խմբագրել]

Երկրի տնտեսության հիմքը հանքարդյունահանող և անտառային արդյունաբերությունն է։ Կան նավաշինական, նավթավերամշակման, սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Գյուղատնտեսական գլխավոր մշակաբույսերն են կակաոն, սուրճը, գետնանուշը, եգիպտացորենը, ադամաթուզը և այլն։ Անասնապահության զարգացմանը զգալիորեն խոչընդոտում է ցեցե ճանճը։ Զարգացած է փղոսկրե իրերի, փայտե արձանիկների դիմաքանդակների պատրաստումը։

Օգտակար հանածոներ[խմբագրել]

Կան նավթի, գազի, ուրանի, ոսկու, մանգանի պաշարներ։

Կլիմա[խմբագրել]

Երկրի գրեթե կենտրոնով անցնում է հասարակածը. կլիման տաք է ու խոնավ։ Ընդարձակ տարածքներ են զբաղեցնում խոնավ մշտադալար անտառները, որոնց հարավում և հարավ-արևմուտքում փոխարինում են սավաննաները։

Գետային ցանց[խմբագրել]

Գետային ցանցը խիտ է, գետերը ջրառատ են, ստորին հոսանքներում՝ նավարկելի։ Ամենախոշոր գետը Օգովեն է, որի ջրհավաք ավազանը զբաղեցնում է երկրի տարածքի մեծ մասը։

Բնակչություն[խմբագրել]

Գաբոնում բնակվում են բանտու լեզվաընտանիքի ավելի քան 40 էթնիկ խմբեր. ֆանգեր (40 %), մալոնգվեներ, բակելեներ, բակոտաներ և այլք։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]