Կամերուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կամերունի հանրապետություն
République du Cameroun
Republic of Cameroon
Կամերունի դրոշ
Դրոշ
Կամերունի զինանշանը
Զինանշան
Նշանաբան՝
Խաղաղություն, Աշխատանք, Հայրենիք
Հիմն՝
Օ՝ Կամերուն
Կամերունի դիրքը
Մայրաքաղաք Յաունդե
Ամենամեծ քաղաք Դոուալա
Պետական լեզու(ներ) ֆրանսերեն, անգլերեն
Կառավարում հանրապետություն
 -  Նախագահ Պաուլ Բիյա
 -  վարչապետ Էֆրաիմ Ինոնի
Անկախություն
 -  Ֆրանսիայից հունվարի 1 1960 
 -  Մեծ Բրիտանիայից հոկտեմբերի 1 1961 
Տարածք
 -  Ընդհանուր 475 442 կմ² (53րդ)
 -  Ջրային (%) 1.3
Բնակչություն
 -  2005 նախահաշիվը 17 795 000 (58րդ)
 -  2003 մարդահամարը 15 746 179 
 -  Խտություն 37 /կմ² (167րդ)
97 /մղոն²
ՀՆԱ (ԳՀ) 2007 գնահատում
 -  Ընդհանուր $39.474 միլիարդ[1] 
 -  Մեկ շնչի հաշվով $2,093[1] 
ՀՆԱ (անվանական) 2007 գնահատում
 -  Ընդհանուր $20.686միլիարդ[1] 
 -  Մեկ շնչի հաշվով $1,097 [1] 
ՄԶՀ  Green Arrow Up Darker.svg 0.483 (միջին) (144րդ)
Դրամական միավոր Կենտրոնական Աֆրիկյան ֆրանկ (XAF)
Ժամային գոտի EAT (UTC+1)
 -  Ամռանը (DST)  (UTC+1)
Ինտերնետ .cm
Հեռախոսային կոդ +237



Կամերուն (պորտ.՝ Rio dos Camarões, խեցգետինների գետ), պետություն Կենտրոնական Աֆրիկայում: Արևմուտքից ողողվում է Ատլանտյան օվկիանոսի Բիաֆրա ծոցի ջրերով: Երկրի մակերևույթն զբաղեցնում են սարավանդները, կենտրոնում Ադամավա բարձրավանդակն է (առավելագույն բարձրությունը՝ 2740 մ՝ Բամբուտոս լեռ): Ծովափնյա գոտին հարթավայրային է, ավազային կամ ճահճապատ: Ծովափնյա դաշտավայրում մեկուսի բարձրանում է Կամերուն հրաբխային լեռնազանգվածը (4070 մ):

Ընդերքը[խմբագրել]

Կան երկաթի, ոսկու, բոքսիտների, գազի հանքավայրեր:

Կենդանական աշխարհը և կլիման[խմբագրել]

Կլիման հարավում հասարակածային է, մշտապես խոնավ, մնացած մասերում՝ հասարակածային մուսսոնային: Գետային ցանցը խիտ է, գետերը ջրառատ են, սահանքավոր, հարուստ՝ ջրաէներգետիկ պաշարներով: Խոշոր գետերն են Մանագան, Նիոնգը, Նտեմը: Կամերունում է գտնվում Չադ լճի հարավային ափը: Տարածված են մշտադալար անտառներն ու սավաննաները: Կենդանական աշխարհը հարուստ է և բազմազան:

Պատմություն[խմբագրել]

1472 թվականին Վուրիի գետաբերան իջած պորտուգալացի նավաստիները գետում ծովախեցգետինների առատության պատճառով այն կոչեցին «Ռիո դոս կամարոես» («Ծովախեցգետինների գետ»): Այդ անունը Կամերուն ձևով ապագայում տարածվեց ամբողջ երկրի վրա: XVI դարի վերջին Կամերուն են ներթափանցել եվրոպացիները: XIX դարի վերջից մինչև 1916 թվականին Կամերունը եղել է գերմանական գաղութ, որից հետո երկրի տարածքը բաժանվել է Ֆրանսիայի (արևելյան) և Մեծ Բրիտանիայի (արևմտյան) միջև, վերջինս էլ 1946 թվականին՝ Հյուսիսային և Հարավային Կամերունների, 1960 թվականի հունվարի 1-ին Արևելյան Կամերունը հռչակվել է անկախ պետություն, որին 1961 թվականին միացել է նաև Հարավային Կամերունը (Հյուսիսային Կամերունը միացել է Նիգերիային):

Բնակչության կազմը[խմբագրել]

Երկրի բնակչության մեծ մասը պատկանում է բանտու և հաուսա լեզվաընտանիքներին:

Տնտեսություն[խմբագրել]

Կամերունի տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է: Մշակում են կակաո, սուրճ, ադամաթուզ, կաուչուկատուներ: Զբաղվում են նաև ձկնորսությամբ: Ունի թույլ զարգացած լեռնահանքային արդյունաբերություն (արդյունահանում են ոսկի, կապար, շինանյութեր): Զարգացած է անտառարդյունաբերությունը: Համաշխարհային շուկայում արևադարձային ազոբե թանկարժեք բնափայտի արտահանման մենաշնորհը պատկանում է Կամերունին: Կան նաև գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման ձեռնարկություններ:

Բնակվում են ավանդական աֆրիկյան խրճիթներում (փայտե հիմնակմախքով, ծղոտե կոնաձև ծածկով) և յուրօրինակ, ամբողջապես կավաշեն կոնաձև տներում: Կամերունում տարածված է փայտի փորագրությունը: Կենցաղային իրերը զարդարված են մարդկանց, կենդանիների և թռչունների պատկերներով: Փայտից քանդակում են պաշտամունքային արձաններ, ներկում վառ գույներով, զարդարում խեցիներով և ուլունքներով:

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 «Cape Verde»։ International Monetary Fund։ http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?sy=2004&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=624&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=53&pr.y=5։ Վերցված է 2008-10-09։