Նիգեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը Աֆրիկական երկրի մասին է։ Այլ գործածությունների համար, այցելեք Նիգեր (այլ կիրառումներ)։
Նիգերը գլոբուսի վրա

Նիգերը կամ Նիգերի հանրապետությունը (ֆրանսերեն՝ Niger կամ République du Niger), պետություն է Արևմտյան Աֆրիկայում՝ Սահարա անապատի հարավում։ Երկրի տարածքի մեծ մասն ունի 200–500 մ բարձրություն, կենտրոնում խիստ մասնատված Աիր սարավանդն է։ Ընդերքում կան ուրանի, անագի, վոլֆրամի, երկաթի, նավթի, ֆոսֆորիտների պաշարներ, քարաղի կուտակումներ։

Ընդհանուր տվյալներ[խմբագրել]

Նիգերում շուրջ տարին շոգ է ու չոր, տարեկան տեղումները հյուսիսում 100 մմ են, հարավում՝ 600 մմ։ Միակ խոշոր գետը երկրի տարածքի հարավ-արևմուտքով հոսող Նիգերն է (որից էլ առաջացել է երկրի անվանումը. բերբերների լեզվով նեգիրեն նշանակում է գետ), շատ են ժամանակավոր հոսքերը և ստորգետնյա ջրերը։ Երկրի հարավ-արևելքում է Չադ լճի հյուսիսարևմտյան առափնյա մասը։ Հյուսիսի կիսաանապատային և անապատային շրջանները զուրկ են համատարած հողային ծածկույթից, իսկ հարավի առավել խոնավ շրջաններն զբաղեցնում են սավաննաները։

Կենդանիներից տարածված են առյուծը, փիղը, ընձուղտը, այծքաղը, շնագայլը։ Սավաննաների առավել ուշագրավ կենդանիներն ու բույսերը պահպանելու նպատակով ստեղծվել է Նիգերի Դուբլվե (W) ազգային պարկը։

Պատմություն[խմբագրել]

Նիգերի տարածքը բնակեցվել է հնագույն ժամանակներից։ 1890-ական թվականներից եղել է ֆրանսիական գաղութ։ Անկախություն ձեռք է բերել 1960 թվականի օգոստոսին։ Նիգերում բնակվում են հաուսա (ավելի քան 50 %-ը), սոնգհայի, ջերմա, կանուրի, տուբու, տուարեգ, գուրմա ժողովուրդները, ֆրանսիացիներ։ Բնակչության 80 %-ը մահմեդականներ են, կան քրիստոնյաներ, շատերը պահպանել են տեղական հավատալիքները։ Խոշոր քաղաքներն են Նիամեյը, Զինդերը, Մարադին։

Տնտեսություն[խմբագրել]

Նիգերը թույլ զարգացած ագրարային երկիր է։ Անբարենպաստ բնակլիմայական պայմանների պատճառով մշակվող հողատարածություններն զբաղեցնում են երկրի տարածքի 25 %-ը, իսկ արոտավայրերն ու խոտհարքները՝ 28 %-ը։ Մշակում են գետնանուշ, կորեկ, սորգո, բատատ, ծխախոտ։ Տիրապետող է քոչվոր անասնապահությունը։ Երկրում կան գետնանուշի ձեթի զտման, ոչ ալկոհոլային խմիչքների, մետաղե և կաշվե իրերի արտադրության ձեռնարկություններ։ Գյուղական վայրերում տարածված են ծղոտե խրճիթները, կավածեփ կամ քարաշեն, խոտե ծածկով տները։ Քոչվոր բնակչությունն ապրում է կաշեծածկ վրաններում։ Նիամեյի և այլ քաղաքների նոր թաղամասերը կառուցապատվում են ժամանակակից շենքերով։ Նիգերի ժողովրդի մշակույթում առանձնանում են ազգային պարերը և փայտե տիկնիկներով ներկայացումները։