Մալի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մալիի Հանրապետություն
Մալի դրոշ
Դրոշ
Մալի զինանշանը
Զինանշան
Ազգային օրհներգ՝
Մալին
Մալի դիրքը
Մայրաքաղաք Բամակո
12°39′N, 8°0′W
Պետական լեզուներ Ֆրանսերեն
Անկախություն իբր Մալի 
 -  Հայտարարված Սեպտեմբեր 22 1960 
Տարածք
 -  Ընդհանուր 1,240,192 կմ² (24րդ)
 -  Ջրային (%) 1.6
Բնակչություն
 -  2009 նախահաշիվը 14.5 միլիոն (67րդ)
 -  Խտություն 11.7 /կմ² (215րդ)
30.3 /մղոն²
ՀՆԱ (անվանական) 2009 գնահատում
 -  Ընդհանուր $8.965 մլդ. ԱՄՆ դոլար 
 -  Մեկ շնչի հաշվով $656 ԱՄՆ դոլար 
Ջինի (1994) 50.5 (բարձր
ՄԶՀ (2007) Green Arrow Up Darker.svg 0.371 (ցած) (178րդ)
Դրամական միավոր Արևմտեան Ափրիկէի Ֆրանք (XOF)
Ժամային գոտի (UTC+0)
Ինտերնետ .ml
Հեռախոսային կոդ +223


Մալի, պետություն Աֆրիկայում։ Մայրաքաղաքը Բամակոն է։ Տարածքը կազմում է 1 240 000 քառակուսի մետր, իսկ բնակչության թիվը 2009 թվականի տվյալներով՝ 14.5 մլն։ Մալիի դրացի երկիրներն են Ալժիրը՝ հիւսիսին, Նիգերը՝ արևելքին, Կոտ դ'Իվուարն ու Բուրկինա Ֆասոն՝ հարաւին, Գվինեան՝ հարաւային արևմուտքին և Սենեգալն ու Մավրիտանիան՝ արևմուտքին։

Տարածքի կեսը (հյուսիսում) զբաղեցնում է Սահարա անապատը: Կլիման արևադարձային է, ծայր հարավում՝ մերձարևադարձային: Երկրի տարածքով են հոսում Նիգեր և Սենեգալ գետերը: Տարածված են սավաննաները, գետահովիտներում՝ անտառները: Բնորոշ կենդանիներն են այծքաղը, առյուծը, փիղը, բազմազան ու գունագեղ է թռչնաշխարհը: Մալին եղել է ֆրանսիական գաղութ և անկախություն է ձեռք բերել 1960 թվականին: Բնակչության 90%-ը պատկանում է նեգրոիդ ռասային (բամբարներ, սենուֆոներ, ֆուլբեներ, սոնգհներ և այլք), որոնց մեծ մասը պահպանել է տեղական հավատալիքները: Խոշոր քաղաքներ են Բամակոն, Սեգուն, Մոպտին, Սիկասոն, Գաոն: Մալին առավելապես գյուղատնտեսական երկիր է: Մշակում են սորգո, կորեկ, բրինձ, եգիպտացորեն, բատատ, մանիոկ, գետնանուշ և այլն: Մալին Արևմտյան Աֆրիկայի խոշորագույն անասնապահական երկրներից է: Զարգացած են արդյունաբերության հանքարդյունահանող (կրաքար ու մարմար) և վերամշակող ճյուղերը: Կան գյուղատնտեսական սարքավորումների, տեքստիլ և սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ: Մալիում հնուց ի վեր ապրում են կավի ու հարդի խառնուրդից սարքած անլուսամուտ խրճիթներում (բանկո), քոչվոր ժողովուրդները՝ վրաններում

Քաղաքներում տներն ավելի կանոնավոր են, ուղղանկյուն և կավե կամ թիթեղե ծածկով, կան նաև ժամանակակից շինություններ: Զարգացած են փայտի քանդակագործությունը, պղնձագործությունը, կոկորդիլոսի և օձի կաշվից իրերի, երկրաչափական զարդանախշերով գործվածքների պատրաստումը: Որոշ ժողովուրդներ պահպանել են աֆրիկյան գյուղի կենցաղն ու բարքերն արտահայտող թատերականացված ներկայացումների ավանդույթները:

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Հայկական հանրագիտարան