Տոգո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Տոգո
République togolaise

Flag of Togo.svg
(Դրոշ)

Coat of arms of Togo.svg
(Զինանշան)

LocationTogo.svg

Հիմնական տեղեկություններ
Պետական լեզու. ֆրանսերեն
Քաղաքամայր. Լոմե
Պետական կարգ. նախագահ հանրապետություն
Մակերես. 56 785 կմ²
Ազգաբնակչություն. 7 154 237 (108/կմ²)
Պետական ատրիբուտներ
Հիմն. «Salut à toi, pays de nos aïeux»
Կարգախոս. «Travail, Liberté, Patrie»
Արժույթ. ԿՖԱ Ֆրանկ (XOF)
Ժամային գոտի. +1
Վեբ դոմեն | ISO | Հեռ. .tg | IRQ | +228
Togo-CIA WFB Map.png

Տոգո, պետություն է Աֆրիկայի արևմուտքում՝ Գվինեական ծոցի ափին։ Երկրի տարածքը նեղ շերտով, Գվինեական ծոցից 600 կմ երկարությամբ, ձգվում է դեպի հյուսիս՝ մայրցամաքի խորքը։ Ծովային սահմանը 50 կմ է։ Մակերևույթը հիմնականում հարթավայրային է, միայն հարավ-արևմուտքում ոչ բարձր լեռներ են։

Օգտակար հանածոներ[խմբագրել]

Ընդերքում կան երկաթի, ոսկու, ֆոսֆորիտների, նավթի պաշարներ։

Կլիմա[խմբագրել]

Տոգոն գտնվում է մերձհասարակածային գոտում, ուր միշտ տաք է։ Գերակշռում են սավաննաները և մշտադալար անտառները, ափամերձ գոտում՝ կոկոսյան արմավենու պուրակները։

Գետային ցանց[խմբագրել]

Խոշոր գետերն են Մոնոն և Օտին, որոնք չորային սեզոնում խիստ ծանծաղում են։

Կենդանական աշխարհ[խմբագրել]

Կենդանիներից կան առյուծ, ընձառյուծ, ընձուղտ, այծքաղ, շատ են կապիկներն ու միջատները (հատկապես՝ ցեցե ճանճը

Բնակչություն[խմբագրել]

Տոգոյում բնակվում են մոտ 45 էթնիկ խմբեր ու ժողովուրդներ, նաև ֆրանսիացիներ և այլք։ Քաղաքներն են՝ Սոկոդե, Կպալիմե և այլն։

Տնտեսություն[խմբագրել]

Տոգոն առավելապես գյուղատնտեսական երկիր է։ Մշակում են կակաո, սրճենի, բամբակենի, յամս, սորգո, զբաղվում են անասնապահությամբ, ափամերձ գոտում՝ ձկնորսությամբ։ Զարգանում է հանքարդյունաբերությունը, առավել զարգացած է մշակող արդյունաբերությունը։ Կան նավթավերամշակման, տեքստիլ, օծանելիքի, քիմիական արդյունաբերության ոչ մեծ ձեռնարկություններ։

Togo Export Treemap.png

Հարթավայրային շրջաններում տարածված են ծղոտե, կոնաձև տանիքներով կավե կլոր տները, լեռնային շրջաններում՝ տափարակ կամ երկթեք տանիքով, կիպ կապված ծառաբներով տները։ Որոշ քաղաքներում (Լոմե, Սոկոդե, Վոգան) կան ժամանակակից ոճով կառուցապատված թաղամասեր։ Ժողովրդական արհեստներից տարածված են ջուլհակությունը, փայտի, մետաղի և փղոսկրի քանդակազարդումը։

Պատմություն[խմբագրել]

Մինչև XIX դարի 2-րդ կեսը Տոգոյի տարածքում ձևավորվել են հնդկացիական մի շարք ցեղերի ֆեոդալական միավորումներ։ XIX դարի վերջին սկսվել է Տոգոյի գաղութային նվաճումը։ Առաջինն իրենց իշխանությունն այստեղ հաստատեցին գերմանացի գաղութարարները։ Առաջին համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի պարտությունից հետո Տոգոյի արևմտյան մասը դարձավ Մեծ Բրիտանիայի, արևելյանը՝ Ֆրանսիայի ենթակայության տարածք։ Ազգային-ազատագրական շարժման արդյունքում 1956թ-ին Ֆրանսիական Տոգոն հռչակվեց ինքնավար հանրապետություն, 1960թ-ին՝ անկախ պետություն, իսկ Անգլիական Տոգոն 1956 թ-ին միավորվեց Ոսկե ափ անգլիական գաղութին, որը 1957 թ-ին հռչակվեց անկախ պետություն՝ Գանա։

Տոգոյացի ֆուտբոլիստ Էմանուել Ադեբայորը

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

  1. * http://www.republicoftogo.com/ − Տոգոյի պաշտոնական կայք (Ֆրանսերեն)
  2. *
  1. * Տոգոն BBC-ի կողմից
  2. * Country Profile from New Internationalist
  3. * Country Profile from BBC News
  4. * Togo from Encyclopaedia Britannica
  5. *Կաղապար:CIA World Factbook link
  6. *Togo from UCB Libraries GovPubs
  7. *
  1. * Վիքիմեդիայում Togo
  2. * Key Development Forecasts for Togo from International Futures