Ֆրենսիս Դրեյք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ֆրենսիս Դրեյք

Ֆրենսիս Դրեյք (անգլ.՝ Sir Francis Drake , 1540 թ. - հունվարի 27 1596 թ.), անգլիացի ծովագնաց, «Էլիզաբեթ I-ի ծովահեններից», Անգլիայի փոխ-ծովակալ (1588XVI դարի անգլո-իսպանական գաղութային նվաճման գործուն մասնակից էր։ Ծովահենական հարձակումներ է գործել Իսպանիայի տիրույթների վրա Վեստ-Ինդիայում։ 1577-1580 թվականներին կատարել է շուրջերկրյա երկրորդ ճանապարհորդությունը Ֆերնան Մագելանից հետո։

Կենսագրությունը[խմբագրել]

Ֆրենսիս Դրեյքը ծնվել է Դեվոնշիրում (Անգլիա) մոտավ. 1540 թվականին, ֆերմերի ընտանիքում (հայրը հետագայում քահանա է դառնում)։ 1549 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Քենթ: Դրեյքը 13 տարեկանից ծովային է դառնում, 16 տարեկանից փոքր նավի կապիտան։ Առաջին նավարկությունը դեպի Հյուսիսային ծով էր։ 1567 թվականին իր ազգական՝ Ջոն Հոկինսի ստրուկներ հավաքող էքսպեդիցիայի նավերից մեկը գլխավորելով, նավարկում է Գվինեա և Վեստ-Ինդիա: Անգլիական նավերը ենթարկվում են իսպանացիների հարձակմանը, չի խորտակվում միայն Դրեյքի նավը։

1572 թվականին կազմակերպում է սեփական էքսպեդիցիան դեպի Վեստ-Ինդիաի իսպանական տիրույթները։ Գրավում է Պանամայի պարանոցի Նոմբրե դե Դիաս քաղաքը, Կարտախենայի նավահանգստի նավերը, այրում է Պորտոբելլո քաղաքը։ Մի քանի անգամ կտրում է Պանամայի պարանոցը և թալանում իսպանական «Արծաթե քարավան»-ը։ 1573 թվականի օգոստոսի 9-ին Դրեյքի նավերը վերադառնում են Պլիմուտ:

1577 նոյեմբերի 17-ին Էլիզաբեթ I թագուհին Դրեյքին՝ 5 նավով, ուղարկում է Ամերիկայի Խաղաղ օվկիանոսյան ափերը։ Էքսպեդիցիայի նպատակը հայտարարված էր նոր հողերի հայտնագործում, բայց իրական նպատակը իսպանական ոսկու կողոպուտն էր։ Դրեյքը չմտնելով Մագելանի նեղուց շրջանցում է Հրո Երկիրը և հասնում մինչև Սան-Ֆրանցիսկո: Դրեյքի միայնակ մնացած նավը կտրում է Խաղաղ օվկիանոսը և 1580 թվականի սեպտեմբերի 26-ին վերադառնում է Անգլիա (սա շուրջերկրյա ճանապարհորդություն էր), իր հետ բերելով 600000 ֆունտ թանկարժեք մետաղ։ Այս էքսպեդիցիայի համար Դրեյքին շնորհվում է ասպետի կոչում։

1588 թվականին Դրեյքի և մի քանի այլ ադմիրալների ղեկավարությամբ անգլիական նավերը ջախջախում են իսպանական նավատորմը՝ «Անպարտելի Արմադան»: Սրանից հետո Դրեյքը առաջարկում է Էլիզաբեթ I-ին հարձակվել Լիսաբոնի վրա։ Սակայն Լիսաբոնը գրավել չի հաջողվում և Դրեյքը կորցնում է թագուհու բարեհաճությունը։

Ֆրենսիս Դրեյք մահացել է 1596 թվականի հունվարի 28-ին։

Դրեյքը և աշխարհի քարտեզը[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Դրեյքի նեղուց

Դրեյքի անունով անվանված է Հրո երկիր և Հարավային Շոտլանդական կղզիների միջև նեղուցը՝ «Դրեյքի նեղուց» (Drake Strait)։ Միացնում է Հարավային օվկիանոսի ջրերը (մինչև 2000 թվականը Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսների)

Գրականություն[խմբագրել]

  • Cummins, John, Francis Drake: The Lives of a Hero, 1996, Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-16365-7 (անգլերեն)
  • Turner, Michael. (2005). In Drake's Wake - The Early Voyages, Paul Mould Publishing. ISBN 978-1-904959-21-2 (անգլերեն)
  • Thomson,George Malcolm(1972), ‘Sir Francis Drake’, William Morrow & Company Inc. ISBN 978-0-436-52049-5 (անգլերեն)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]