Աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Քրիստափոր Կոլումբոս Քրիստափոր Կոլումբոսը մի գենոացի շտուրման, գաղութատեր և հետազոտող է եղել, ում Ատլանտիկ Օվկիանոսի վրա ճամփորդությունները—ֆինանսավորված Իսպանիայի Իզաբելլա Թագուհու կողմից—աջակցեց ընդհանուր Եվրոպայի՝ արևմտյան Ամերիկայի կիսագունդում գտնվող Ամերիկյան մայրցամաքների լավատեղյակության: Դրանով հանդերձ, որ ինքը առաջինը չէր, որ Եվրոպայից Ամերիկա հասներ—նրան նախորդում էին Նորվեգացիները՝ Լեյֆ Էրիկսոնի առաջնորդությամբ, ով 500 տարի նախքան Կոլումբոս ժամանակավոր ավան էր կառուցել L'Anse aux Meadows-ում : Կոլումբոսը տարածված կոնտակտ նախաձեռնեց Եվրոպացիների և բնիկ Ամերիկացիների միջև: Հիսպանիոլա կղզու վրա ավան ստեղծելու իր քանի փորձերում, նա անձնապես նախաձեռնեց իսպանական գաղութացման ընթացքը, որը նախորդում էր «Նոր Աշխարհի» ընդհանուր Եվրոպական գաղութացման: («Նախակոլումբական» տերմինը ընդհանրապես օգտագործվում է Ամերիկայի մարդկանց և մշակույթներին՝ նախքան Կոլումբոսի և իր Եվրոպացի հետնորդների ժամանման վերաբերելու համար) Իր նախնական 1492 թվականի ճամբարը պատահեց ազգային իմպերիալիզմի աճման և զարգացող ազգ-երկրների տնտեսական մրցության կրիտիկալ ժամանակ, որոնք առևտրական երթուղիների հիմմադրումից և գաղութացումից հարստություն էին որոնում: Այս հասարակաքաղաքական եղանակում, Կոլումբոսի հեռաձիգ կանխագիծը շահեց Իսպանիայի Թագուհի Իզաբելլայի ուշադրությունը: Երկրի շրջագիծը խիստ թերագնահատելով, նա ենթադրում էր, որ Իբերիայից Օստ Ինդիա տանող արևելյան երթուղին ավելի կարճ և ուղիղ է լինելու քան Արաբիայից անցնող ցամաքային երթուղին: Եթե դա ճիշտ լիներ, ապա իրավունք կտար Իսպանիային՝ մտնել շահութաբեր համեմունքի առևտրի մեջ, որ մինչև այդ արաբների և իտալացիների ձեռքում էր: Իր գծած կուրսին հետևելով, նա փոխարենը Բահամյան կղզիների արշիպելագոյում վայրէջք կատարեց մի տեղայնության վրա, որը անվանեց «Սան Սալվադոր»: Հյուսիսային Ամերիկյան կղզին Արևելյան Ասիայի մայրցամաքի հետ սխալվելով, նրա բնակիչներին անվանեց «հնդիկներ» (Indios): Ակադեմիկական համաձայնությունն այն է, որ Կոլումբոսը ծնվել է Գենոայում, թեև այլ տեսություններ կան նրա ծագման մասին: Christopher Columbus անվանումը լատիներեն Christophorus Columbus-ի անգլիացումն է: Սկզբնական անունը Լիգուրերենգենոական լեզվով Christoffa[2]Corombo[3] է եղել: Իտալերենում դա փոխվում է՝ Cristoforo Colombo, պորտուգալերենում՝ Cristóvão Colombo (նախկինում Christovam Colom), և իսպաներենում՝ Cristóbal Colón-ի: Կոլումբոսի 1492 թվականի Ամերիկայում վայրէջքը նշվում է իբրև Կոլումբոսի Օր՝ Իսպանիայում և Ամերիկաներում հոկտեմբերի 12-ին. դրա բացառությունն է ԱՄՆ-ն, որտեղ այն նշվում է հոկտեմբերի երկրորդ երկուշաբթվան: Քրիստափոր Կոլումբոս Christopher Columbus

Ծովային հետազոտող՝ Կաստիլի Թագավորության համար

Ծննդյան օր՝ օգոստոսի 25-ից հոկտեմբերի 31-ի միջև, 1451

Ծննդավայր՝ Ջենովա, Լիգուրիա

Վախճանի օր՝ մայիսի 20, 1506

Վախճանի վայր՝ Վալյադոլիդ, Իսպանիա

Ազգություն Ջենովացի Կրոն Կաթոլիկ

Ամուսին՝ Ֆիլիպա Մոնիս (մոտ 1476-1485)

Երեխաներ՝ Դիեգո Ֆերնանդո


XV— XVII դարերում եվրոպական ճանապարհորդների աշխարհագրական հայանագործությունները: Դրանք պայմանավորված էին Եվրոպայում ապրանքային արտադրության զարգացմամբ, դեպի Արևելք նոր ճանապարհներ հայտնագործելու անհրաժեշտությամբ (հին ճանապարհները XV դ. գրավել էին թուրքերը), ոսկու նկատմամբ պահանջարկի խիստ աճով: Այդ հայտնագործությունները հնարավոր դարձան, երբ հաստատվեց երկրի գնդաձևությունը և ստեղծվեցին օվկիանոսում նավարկող հարմարավետ նավեր: Ա. մ. հ-ի թվին են պատկանում, ամենից առաջ, Ամերիկայի հայտնագործումը Ք. Կոլումբոսի կողմից (1492), որը հիմք դրեց նոր աշխարհամասի գաղութացմանը, Հնդկաստան տանող շուրջաֆրիկյան ճանապարհի հայտնագործումը Վասկո դա Գամայի կողմից (1497—99), Ֆ. Մագելանի աոաջին շուրջերկրյա նավարկությունը (1519—22) : հայտնագործված երկրների գրավումը, կողոպուտը ու շահագործումը նպաստեցին կապիտալի նախասկզբնական կուտակմանը և համաշխարհային շուկայի առաջացմանը: Ա. մ. հ. խիստ խթանեցին աշխարհագրության, ինչպես նաև բնագիտության շատ ճյուղերի զարգացմանը: XV— XVII դարերում եվրոպական ճանապարհորդների աշխարհագրական հայանագործությունները: Դրանք պայմանավորված էին Եվրոպայում ապրանքային արտադրության զարգացմամբ, դեպի Արևելք նոր ճանապարհներ հայտնագործելու անհրաժեշտությամբ (հին ճանապարհները XV դ. գրավել էին թուրքերը), ոսկու նկատմամբ պահանջարկի խիստ աճով: Այդ հայտնագործությունները հնարավոր դարձան, երբ հաստատվեց երկրի գնդաձևությունը և ստեղծվեցին օվկիանոսում նավարկող հարմարավետ նավեր: Ա. մ. հ-ի թվին են պատկանում, ամենից առաջ, Ամերիկայի հայտնագործումը Ք. Կոլումբոսի կողմից (1492), որը հիմք դրեց նոր աշխարհամասի գաղութացմանը, Հնդկաստան տանող շուրջաֆրիկյան ճանապարհի հայտնագործումը Վասկո դա Գամայի կողմից (1497—99), Ֆ. Մագելանի աոաջին շուրջերկրյա նավարկությունը (1519—22) : հայտնագործված երկրների գրավումը, կողոպուտը ու շահագործումը նպաստեցին կապիտալի նախասկզբնական կուտակմանը և համաշխարհային շուկայի առաջացմանը: Ա. մ. հ. խիստ խթանեցին աշխարհագրության, ինչպես նաև բնագիտության շատ ճյուղերի զարգացմանը:

Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով