Պիրենեյան թերակղզի
| Պիրենեյան թերակղզի իսպ.՝ Península Ibérica |
|
 |
|
| Տեղագրություն | Արևմտյան Եվրոպա |
| Ողողող ջրեր | Տիրենյան ծով, Ադրիատիկ ծով, Հոնիական ծով |
| Տարածք | 581471,1 կմ² |
| Ամենաբարձր կետ | 3478 |
| Երկիր |  Իսպանիա Պորտուգալիա Անդորա |
| Բնակչություն | 58,000,000 |
Պիրենեյան թերակղզի (իսպ.՝ Península Ibérica, կատ. Península Ibèrica, ֆր.՝ Péninsule Ibérique, բասկ. Iberiar Penintsula), կոչվում է նաև Իբերիա, տեղակայված է Եվրոպայի հարավ արևմտյան մասում և ընդգրկում է ներկայիս Իսպանիայի, Պորտուգալիայի, Ֆրանսիայի, Անդորրայի տարածքները և Մեծ Բրիտանիայի տիրապետության տակ գտնվող Ջիբլարթարը: Այն Եվրոպայի երեք հիմնական թերակղզիներից մեկն է: Սահմանակցում է հարավից Միջերկրական ծովին, արևմուտքից և հարավից Ատլանտիկ Օվկիանոսին, իսկ արևելքի որոշ հատվածուվ սահմանակցում է Եվրոպայի մյուս տարածքներին: Այն երկրորդ մեծ թերակղզին է Եվրոպայում, որի մակերեսն է 580,000 կմ քառակուսի:
Պիրենեյան թերակղզին մնացած Եվրոպայից բաժանվում է երիտասարդ Պիրենեյան լեռներով: Հարավում թերակղզին գրեթե միանում է Աֆրիկային, որին նա նման է իր ափերի հարթ, քիչ կտրատված գծագրությամբ: Աֆրիկայի հյուսիսում գտնվող Ատլասի լեռները կազմում են Պիրենեյան թերակղզու հարավում գտնվող երիտասարդ Անդալուզյան լեռների շարունակությունը:
Թերակղզու ամբողջ միջին մասը գրավում է Մեսետա սարահարթը, որը կազմված է հնագույն լեռնային ապարներից:
Պիրենեյան թերակղզին հարուստ է օգտակար հանածոներով: Այստեղ կան գունավոր մետաղների հանքավայրեր, առանձնապես պղնձի հանքեր (հարավում), հազվագյուտ մետաղներ` վոլֆրամի և ուրանի հանքեր (արևմուտքում), սնդիկի հանքեր (հարավում), ինչպես նաև երկաթահանք և քարածուխ:
Այստեղ, որտեղ մեծ քանակությամբ տեղումներ են լինում, աճում են մշտադալար կաղնու (խցանակաղնու) անտառներ և մակվիսի (մերձափնյա մշտադալար մացառների) բարձր թփեր: Թերակղզու ներքին մասերում տեղումներ քիչ են լինում, ձմեռը մեղմ է (+4° +5°C), բայց երբեմն լինում են սառնամանիքներ և ձնաբուք: Այստեղ գերակշռում են նոսր, ցածրահասակ թփուտները և չորություն սիրող խոտերը, որոնք տեղանքին տալիս են կիսաանապատային տեսք: Հյուսիս-արևմուտքում` Բիսկայան ծոցի մոտերքում, կլիման ծովային է, բարեխառնից միջերկրածովայինի փոխվող: Այստեղ տարածվում են լայնատերև (հաճարենու և կաղնու) անտառները և հյութալի խոտածածկ մարգագետինները:
Բնակչությունը բաղկացած է գլխավորապես իսպանացիներից և պորտուգալացիներից: Բիսկայան ծոցի ափերին ապրում են բասկերը` թերակղզու հնագույն բնակիչների սերունդները:
