Թուղթ (նյութ)

Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Թուղթ (այլ կիրառումներ)

Թղթի պատրաստումը հին եղանակով

Թուղթ, մշակված և միմյանց միահյուսված բուսական թելերից բաղկացած բարակ թերթանման նյութ, թելերը միմյանց կապվում են կառչման մակերևույթային ուժերով:

Պատմություն

Թղթի պատրաստման եղանակը հայտնաբերել է Ցայ Լունը Չինաստանում ( 2-րդ դար): 6-ից 8-րդ դարերում Միջին Ասիայում, Ճապոնիայում, Կորեայում թուղթ էր արտադրվում: Եվրոպայում երևան է եկել 11- 12-րդ դարերում: Հայաստանում թուղթը օգտագործվել է 8 - 9-րդ դարերից: Թղթի վրա մեզ հասած ամենահին հայկական ձեռագիրը 10-րդ դարի է:

Թղթե էջ առաջին հայտնի տպագիր գրքից 868 թ. Չինաստան

Ժամանակագրություն

• 105 թ. — Ցայ Լունը հայտնաբերեց թղթի պատրաստման եղանակը բամբակից Չինաստանում:
• 600 թ. — Թուղթը մուտք գործեց Կորեա:
• 625 թ. — Թուղթը մուտք գործեց Ճապոնիա
• 751 թ. — Թալասյան ճակատամարտ — չինացի ռազմագերիների միջոցով թուղթը հայտնվեց Արևմուտքի երկրներում:
• 1238 թ. — Իսպանիայում թղթի արտադրության համար սկսեցին ոգտագործել հողմաղացներ:
• 1770 թ. (մոտավոր) — Անգլիացի թղթի գործարանատեր Ջորջ Վատման ավագը մտցրեց թղթի արտադրման նոր տեխնոլոգիա, որը թույլ է տալիս ստանալ առանց ցանցի հետքերի թուղթ:
• 1799 թ. — Հայտնագործվեց թղթի պատրաստման մեքենան Լուի Նիկոլյա Ռոբերի կողմից
• 1803 թ. — Մեծ Բրիտանիայում թղթի պատրաստման մեքենայի տեղադրումը Բրայեն Դոնկինի կողմից:
• 1806 թ. — Հայտնագործվեց պատճենահանման թուղթը:
• 1827 թ. — Թղթի պատրաստման մեքենաները հայտնվեցին ԱՄՆ- ում
• 1856 թ. — Հայտնագործվեց գոֆրե ստվարաթուղթը:
• 1857 թ. — Հայտնագործվեց փայտանյութից թուղթ ստանալու եղանակը

Արտադրություն

Թղթի ֆորմատները

Թղթի արտադրության համար օգտագործում են տարբեր փայտանյութերի և միամյա բույսերի թաղանթանյութը և փայտազանգվածը: Այն բաղկացած է մի շարք պրոցեսներից` թղթազանգվածի պատրաստում (ստացվում է թելավոր նյութերի քիմիական և մեխանիկական մշակմամբ՝ բաղադրամասերի մանրում և խառնում, սոսնձում, զանգվածի լցում և գունավորում), մշակում թղթի պատրաստման մեքենայի վրա (ջրով նոսրացում, զանգվածի մաքրում կեղտից, դատարկում, մամլում և չորացում), վերամշակում (կալանդրում, կտրում), տեսակավորում և փաթթոցում:

Թղթի հատկություններ

• Խզման երկարությունը
• Կոտրման ունակությունը
• Սեղմելիությունը
• Ոլորելիությունը
• Խոնավությունը
• Ճերմակությունը

Թղթի տեսակներ

Հայտնի է թղթի մոտ 600 տեսակ: Հիմնականում բաժանվում է 11 կարգի՝ տպագրական, գրելու, գծագրական- նկարչական, էլեկտրամեկուսիչ, գլանակի, ներծծող, ապարատների համար (հեռագրական, ծակաժապավեն), լուսանկարչական, փաթեթավորման, պատճենահանման, արդյունաբերական-տեխնիկական:

Խոշորագույն թուղթ արտադրողներ

• International Paper (ԱՄՆ)
• Georgia-Pacific (ԱՄՆ)
• Weyerhaeuser (ԱՄՆ)
• Kimberly-Clark (ԱՄՆ)
• Stora Enso (Ֆինլանդիա)
• UPM-Kymmene (Ֆինլանդիա)
• Svenska Cellulosa Aktiebolaget (Շվեդիա)

• Anglo American plc (Mondi) (Մեծ Բրիտանիա)
• Sappi (ՀԱՀ)
• M-Real (Ֆինլանդիա)

Հետաքրքիր փաստեր

• Ճապոներեն թուղթ բառը նշանակում է նաև աստվածություն:
• A4 ֆորմատի թուղթը հնարավոր չէ ծալել 7-ից ավել անգամ:
• Զուգարանի թուղթը հայտնի է դեռևս 14-րդ դարից: 1857 թ. Նյու Յորքում Ջոզեֆ Ս Գայետտին կազմակերպել է զուգարանի թղթի արտադրությունը: Ներկայիս տեսքը այն ստացել է 1884 թվականին:

Արտաքին հղումներ

• Ամսագիր «Թուղթը և կյանքը»
• Թղթի ստանդարտները ISO 216
• Թղթի արտադրության նկարագրումը մանուկներին հասանելի ձևով

Վիքիպահեստում՝

Թուղթ