Դիեգո Մարադոնա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ֆուտբոլ
Դիեգո Մարադոնա
Անձնական տեղեկատվություն
Ամբողջական անուն Դիեգո Արմանդո Մարադոնա
Ծննդյան թիվ   հոկտեմբերի 30, 1960 (1960-10-30) (53 տարեկան)
Ծննդյան քաղաք և երկիր   Լանուս, Արգենտինա Արգենտինա
Հասակ 1.67 սմ
Դիրք Կիսապաշտպան, Հարձակվող
Պատանեկան կարիերա
1970-1976 Արգենտինոս Ջունիորս
Մասնագիտական կարիերա1
Տարի Ակումբ Խաղ (Գոլ)
1976–1981
1981–1982
1982–1984
1984–1991
1992–1993
1993
1995–1997
ԱրգենտինաԱրգենտինոս Ջունիորս
ԱրգենտինաԲոկա Ջունիորս
ԻսպանիաԲարսելոնա
ԻտալիաՆապոլի
ԻսպանիաՍեվիլիա
ԱրգենտինաՆյուելս Օլդ Բոյս
ԱրգենտինաԲոկա Ջունիորս
166 (116)
42 (28)
36 (22)
188 (81)
26 (5)
5 (0)
30 (7)   
Ազգային հավաքական
1977-1994 Արգենտինա 91 (34)
Մարզչական կարիերա
1994
1995
2008-2010
2011-ներկա
Մանդիյու
Ռասինգ Ավելյանեդա
Արգենտինա
Ալ-Վասլ

1 Մասնագիտական կարիերայում ընդգրկված են
միայն առաջնության խաղերը և գոլերը.

Դիեգո Արմանդո Մարադոնա (իսպաներեն՝ Diego Armando Maradona; 1960թ. հոկտեմբերի 30, Լանուս, Բուենոս-Այրես նահանգ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, նրա խաղը աչքի է ընկել արտակարգ տեխնիկայով և ստանդարտ դրությունների հիանալի կատարմամբ։

Ծնվել է 1960 թ. հոկտեմբերի 30-ին, Լանուսում։ Մարադոննայի ընտանիքն ապրում էր Վիլյա Ֆիորիտո շրջանում, որը քաղաքի ամենաաղքատ բնակավայրն էր համարվում։ Մանկուց զբաղվել է ֆուտբոլով՝ 10 տարեկանում հայտնվելով Արգենտինոս «Խունիորս» երիտասարդական թիմում։ Ակումբի առաջին թիմում իր նորամուտը նշել է 15 տարեկանում, իսկ մեկ տարի անց հագել է Արգենտիանայի ազգային երիտասարդական հավաքականի մարզաշապիկը։ 1978 թ. Մարադոնային վերջին պահին հանում են ազգային թիմից, որը Սեսար Մենոտիի գլխավորությամբ դառնում է աշխարհի չեմպիոն։ Մարադոնան հավաքականի կազմում մասնակցել է 1979 թ. երիտասարդական արաջնությանը՝ նվաճելով ոսկե մեդալ։

1981 թվականին տեղափոխվել է «Բոկա Խունիորս» թիմ։ 1982 թ. Մարադոնան ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է Իսպանիայում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությանը։ 21-ամյա արգենտինացին երկու անգամ գրավել է Հունգարիայի հավաքականի դարպասը, սակայն նրա թիմը չի կարողացել հաղթահարել խմբային փուլի արգելքը։ 1986 թ. Մեքսիկայում Արգենտինայի հավաքականը նվաճել է ոսկե մեդալները, իսկ Մարադոնային շատերը սկսել են համարել աշխարհի լավագույն խաղացող։ Մրցաշարում Դիեգոն խփել է 5 գնդակ, որոնցից մեկը հետագայում ճանաչվել է աշխարհի արաջնությունների պատմության մեջ լավագույնը։ Այդ գոլը Մարադոննան խփել է անգլիացիների հետ 1/4 եզրափակիչ խաղում, շրջանցելով մրցակցի 5 ֆուտբոլիստի և դարպասապահ Պիտեր Շիլտոնին։ Դրանից 3 րոպե առաջ Մարադոնան գոլ էր խփել ձեռքով, որը սակայն մրցավարի կողմից հաշվվել էր։ Խաղից հետո կայացած մամլո-ասուլիսի ժամանակ Մարադոնան հայտարարեց, որ այդ վիճելի գոլը խփել է «մասամբ իր գլխով, և մասամբ էլ Աստծո ձեռամբ»[1]։

1982 թ. Մարադոնան տեղափոխվել է Եվրոպա։ Երկու տարի հանդես գալով «Բարսելոնայի» կազմում՝ Մարադոնան 1984 թ. տեղափոխվում է Իտալական «Նապոլի»։ 1986-87 թթ. մրցաշրջանում նեապոլցիները դառնում են Իտալիայի չեմպիոն և երկրի գավաթակիր։ 1989-90 թթ. մրցաշրջանում նրանք նորից հաջողութլան են հասնում ազգային առաջնությունում։ 1989 թ. «Նապոլին» նվաճում է ՈւԵՖԱ-ի գավաթը՝ եզրափակչում հաղթելով «Շտուտգարտին»։

Աշխարհի 1990 թ. առաջնության եզրափակիչում Արգենտինայի հավաքականը, որի կազմում հանդես էր գալիս Մարադոնան, 0-1 հաշվով զիջել է ԳՖՀ-ի հավաքականին։

Որոշ ժամանակ խաղալով «Սևիլիայում»՝ Մարադոննան 1993 թ. տեխափողվել է հայրենիք։ 1994 թվականին Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ընթացքում Մարադոնան 15 ամսով որակազրկման է ենթարկվում, քանի որ նրա արյան մեջ հայտնաբերվեցին թմրադեղեր, որոնք ժամանակավորապես բարձրացնում են կենսագործունեությունը (դոպինգ)։ Առանց Մարադոնայի Արգենտինայի հավաքականը պարտվում է խմբային խաղերը և դուրս մնում մրցաշարից։ Արգենտինայի հավաքականի կազմում Մարադոնան անցկացրել է 91 խաղ և խփել 34 գոլ։ Երեք տարի անց՝ 1997 թ. ֆուտբոլիստն ընդհանրապես հեռանում է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլից։ 2008 թ.-ին Մարադոնան գլխավորել է Արգենտինայի ազգային հավաքականը։ Աշխարհի 2010 թ.-ի առաջնությունում նրա սաները 1/4 եզրափակիչում պարտվել են գերմանացիներին և դուրս մնացել հետագա պայքարից։ Մրցաշարի ավարտից որոշ ժամանակ անց Դիեգո Մարադոնային հեռացնում են զբաղեցրած պաշտոնից։

Դիեգո Մարադոնան իր երկրպագուների կողմից ստացել է «ոսկե տղա» մականունը։

Նվաճումները[խմբագրել]

Թիմային[խմբագրել]

  • «Բոկա Ջունիորս»
  • ։ Արգենտինայի չեմպիոն - 1981
  • «Բարսելոնա»
  • ։ Իսպանիայի գավաթ -1983
  • ։ Իսպանիայի լիգայի գավաթ - 1983
  • ։ Իսպանիայի սուպերգավաթ - 1984
  • «Նապոլի»
  • ։ Իտալիայի չեմպիոն -1987, 1990
  • ։ Իտալիայի գավաթ - 1987
  • ։ ՈւԵՖԱ-յի գավաթ - 1988-1989
  • ։ Իտալիայի սուպերգավաթ - 1990
  • Արգենտինայի հավաքական
  • ։ Աշխարհի չեմպիոն (մինչև 20 տարեկան), 1979
  • ։ Աշխարհի չեմպիոն - 1986
  • ։ Աշխարհի առաջնության արծաթե մրցանակ - 1990
  • ։ Արտեմիո Ֆրանկիի գավաթ - 1993

Անձնական[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]