Ռոմա ՖԱ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռոմա
AS Roma logo (2013).png
Ամբողջական անուն Associazione Sportiva Roma SpA
Ռոմայի Սպորտային Միություն
Մականուն(ներ) Giallorossi (Դեղնա-կարմիրներ)
La Maggica (Հեքիաթային)
Lupi (Գայլեր)
Անվանում Ռոմա
Գույներ դեղին-կարմիր
Հիմնադրում Հուլիսի 22, 1927թ.
Երկիր Իտալիա Իտալիա
Քաղաք Coat of arms of Rome.svg Հռոմ
Մարզադաշտ Հռոմի Օլիմպիական մարզադաշտ
Տարողունակություն 72,698
Նախագահ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ջեյմս Պալլոտտա
Մարզիչ Ֆրանսիա Ռուդի Գարսիա
Ավագ Իտալիա Ֆրանչեսկո Տոտտի
Կայք
Լիգա Սերիա A
2012-2013 6-րդ
Տան դաշտ
Մրցակցի դաշտ
Երրորդ համազգեստ

«Ռոմա» կամ «Ռոմայի Սպորտային Միություն» (իտալ.՝ Associazione Sportiva Roma SpA), պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ՝ տեղակայված Հռոմ քաղաքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1927թ.ին Իտալո Ֆոսկիի կողմից[1]։ Նույն թվականից հանդես է գալիս իտալական A Սերիայում։ Ռոման մասնակցել է Սերիա A-ի բոլոր առաջնություններին, բացառությամբ 1951/52 մրցաշրջանը։

Ռոման 3 անգամ նվաճել է իտալական Սերիա A-ի չեմպիոնի կոչումը՝ առաջին անգամ 1941/42, հետո 1982/83 և վերջին անգամ 2000/01 մրցաշրջաններում, ինչպես նաև 9 անգամ նվաճել է Իտալայի գավաթը՝ Կոպպա Իտալիան և 2 անգամ Իտալիայի սուպերգավաթը՝ Սուպերկոպպա Իտալիան։ Եվրոպական մրցասպարեզում 1960/61 թվականներին Ռոման հաղթել է Կոպպա Ֆիերեն՝ ներկայիս Եվրոպայի լիգան, ինչպես նաև Անգլո-իտալական գավաթը 1971/72 թվականներին։ 1983/84 թվականներին մոտ էր առաջին անգամ նվաճելու Չեմպիոնների գավաթը (ներկայիս Չեմպիոնների Լիգան). եզրափակիչում Ռոման հանդիպեց Լիվերպուլի հետ, հիմնական ժամանակը ավարտվեց 1։1 հաշվով, 11 մետրանոց հարվածներն ավելի դիպուկ իրացրեցին անգլիացիները։

Ռոման տնային հանդիպումներն անցկացնում է Հռոմի Օլիմպիական մարզադաշտում, այն համարվում է նաև Լացիոյի տնային մարզադաշտը։ Մարզադաշտը տեղավորում է 72,698 հանդիսական. այս ցուցանիշով նա Իտալիայում երկրորդն է, զիջում է միայն Միլանի Սան Սիրո (Ջուզեպպե Մեացա) մարզադաշտին։ 2009 թվականի սեպտեմբերին ակումբը պլանավորեց Հռոմի արևմուտքում կառուցել 55,000 հանդիսական տեղավորող մարզադաշտ, որը կհամապատասխանի անգլիական ոճին[2], ինչը հնարավորություն կտա երկրպագուներին ավելի մոտ լինելու խաղադաշտին։ Արդեն 2011 թվականի սեպտեմբերին Ռոմայի նորանշանակ նախագահ Թոմաս ԴիԲենեդետտոն համաձայնության եկավ Հռոմի քաղաքապետ Ջիաննի Ալեմանոյի հետ մարզադաշտի կառուցման վերաբերյալ։ Վերջինիս կառուցումը կավարտվի 2014 թվականին։[3]

Aquote1.png La Roma non si discute, si ama. (Ռոմային չեն քննարկում, Ռոմային սիրում են):[4] Aquote2.png

Պատմություն[խմբագրել]

Հիմնադրում[խմբագրել]

«Ռոմա» ֆուտբոլային ակումբի հիմնադիր Իտալո Ֆոսկի
Ակումբի կազմավորումը

Ռոմա ֆուտբոլային ակումբը հիմնադրվել է 1927 թվականի հուլիսի 22-ին՝ հռոմեական Ռոման, Ալբա-Աուդաչե, Ֆորտիտուդո-Պրո Ռոմա ակումբների միացման արդյունքում (սկզբնական շրջանում դրանք 5-ն էին՝ Ռոման, Ալբա, Աուդաչե, Ֆորտիտուդո, Պրո Ռոմա)։ Ակումբի միացումը իրականացրեց Ֆաշիստական կուսակցության ղեկավարներից մեկը՝ Իտալո Ֆոշին։ Միացման նպատակն էր ստեղծել մրցունակ թիմ, որը կկարողանար արժանի հակամարտություն ցույց տալ հյուսիսային ակումբներին, այդ թվում՝ Ջենոային, Տորինոյին, Յուվենտուսին, Ինտերին և Բոլոնիային։ Միայն Լացիոյին հաջողվեց խուսափել միացումից։ Հռոմեական ակումբների ներկայացուցիչների հանդիպումը տեղի ունեցավ Հռոմում։ Այդ հանդիպմանը ներկա էր նաև Իտալո Ֆոշին։ Երկար տևած այդ հանդիպմանը որոշվեց ակումբի անունը, մարզահագուստի գույները, կազմը և մարզադաշտը։ Պատմական դարձած այդ օրը Իտալո Ֆոշին հանկարծ ասաց՝ «...մենք այն կանվանենք Ռոմա» և ակումբին տրվեց «Ռոմա» անվանումը, հին հռոմեական լեգեոնների գույները պետք է զարդարեին թիմի մարզահագուստը։ Երկար քննարկումներից հետո պարզվեց նաև մարզադաշտի հարցը. Հռոմի Տեստաչչո թաղամասում պետք է կառուցվեր Ռոմայի նոր մարզադաշտը՝ Մոնտե դել Կոչչին։

Առաջին չեմպիոնությունը և հետպատերազմյան անհաջողությունները[խմբագրել]

1935/36 մրցաշրջանում հռոմեական ակումբը Լուիջի Բարբեսինոյի գլխավորությամբ մոտ էր առաջին անգամ չեմպիոնությունը նվաճելուն, սակայն գրավեց երկրորդ տեղը՝ մեկ միավորով հետ մնալով Բոլոնիայից[5]։ 1941/42 մրցաշրջանում Ռոմային այնուամենայնիվ հաջողվեց դառնալ իր պատմության մեջ առաջին անգամ Իտալիայի չեմպիոն.[6] այդ ժամանակ թիմը գլխավորում էր հունգարացի Ալֆրեդ Շաֆֆերը։ Այդ մրցաշրջանում թիմի լավագույն ռմբարկու ճանաչվեց Ամեդեո Ամադեյը։

Հետպատերազմյան տարիներին Ռոման հայտնվեց մրցաշարային աղյուսակի ստորին հատվածում և վերջիվերջո 1950/51 մրցաշրջանում լքեց Սերիա A-ն։ Հաջորդ մրցաշրջանում հռոմեացիները Ջուզեպպե Վիանիի գլխավորությամբ Սերիա B-ում զբաղեցնում են առաջին տեղը և վերադառնում են Սերիա A։[7] 1951/52 մրցաշրջանը Ռոմայի պատմության մեջ միակն է, որ թիմն անցկացրել է Սերիա B-ում։

Սերիա A վերադառնալուց հետո Ռոման հաստատվեց մրցաշարային աղյուսակի վերին հատվածում՝ ունենալով այնպիսի ֆուտբոլիստներ, ինչպիսին են՝ Էջիստո Պանդոլֆինին, Դինո Դա Կոստան և դանիացի Հելգե Բրոնեն։ Ամենահաջողված մրցաշրջանը դարձավ 1954/55-ը, որում հռոմեական թիմը անգլիացի Ջեսս Քարվերի գլխավորությամբ նվաճեց առաջնության բրոնզե մեդալները՝ ետ մնալով Միլանից և Ուդինեզեից։ 1960/61 մրցաշրջանում Ռոման հաղթեց իր առաջին եվրագավաթը՝ Տոնավաճառների գավաթը (ներկայիս Եվրոպայի լիգան)՝ եզրափակիչում հաղթելով Բիրմինգեմ Սիթիին 4։2 հաշվով։[8] 1963/64 մրցաշրջանում Ռոման առաջին անգամ նվաճեց Իտալիայի գավաթը՝ եզրափակիչում հաղթելով Տորինոյին 1։0 հաշվով։

1964/65 մրցաշրջանի ընթացքում թիմի գլխավոր մարզիչ Խուան Կառլոս Լորենսոն հայտարարեց, որ ակումբն ի վիճակի չէ վճարել իր ֆուտբոլիստներին, և դժվար թե նրանք կարողանան թույլ տալ իրենց մեկնել Վիչենցա՝ մասնակցելու հաջորդ հանդիպմանը։ Դժվարին պահին երկրպագուները օգնության ձեռք մեկնեցին ակումբին՝ հավաքելով գումար նվիրատվության տեսքով։ Նոր նախագահ Ֆրանկո Էվանջելիստիի ընտրվելով հաջողվեց խուսափել ակումբի լուծարումից։

1968/69 մրցաշրջանում Ռոման երկրորդ անգամ նվաճեց Իտալիայի գավաթը[9], իսկ հաջորդ տարի՝ երրորդը։ 1969 թվականին Ջակոմո Լոզին ակումբում բոլոր մրցաշարերին անցկացրած խաղերի քանակով նոր ռեկորդ սահմանեց՝ 450 խաղ։ Այս ռեկորդը չգերազանցվեց 38 տարի, մինչև 2007 թվականը դա չարեց Ֆրանչեսկո Տոտտին։

Երկրորդ չեմպիոնությունը և 90-ականները[խմբագրել]

«Ռոմայի» պատմության հաջողված էջը սկսվեց 1979/80 մրցաշրջանում Իտալիայի Գավաթի հաղթանակով, որտեղ մայրաքաղաքայինները եզրափակիչում 11 մ հարվածաշարով հաղթեցին Տորինոյին։ 1980/81 մրցաշրջանում Ռոման զբաղեցնում է երկրորդ հորիզոնականը՝ զիջելով Յուվենթուսին, հաջորդ տարի 3-րդ հորիզոնականը, հետ մնալով Ֆիորենտինայից և Յուվենտուսից։ Այդ ժամանակահատվածում Ռոմայի գլխավոր մարզիչն էր Միլանի նախկին ֆուտբոլիստ Նիլս Լինդհոլմը։ Նրա ղեկավարությամբ թիմում փայլում էին այնպիսի ֆուտբոլիստներ, ինչպիսիք են՝ Բրունո Կոնտին, Ագոստինո Դի Բարտոլոմեյը, Ռոբերտո Պրուցցոն և Ֆալկաոն։

1982/83 մրցաշրջանը ոսկե տառերով գրվեց թիմի պատմության մեջ. «Ռոման» երկրորդ անգամ նվաճեց սկուդետտոն[10]։ Հաջորդ մրցաշրջանում «Ռոման» առաջնությունում գրավեց երկրորդ տեղը և դարձավ Իտալիայի գավաթակիր։ Բացի այդ «Ռոման» հասավ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ։ Լիվերպուլի հետ եզրափակչի հիմնական ժամանակը ավարտվեց 1։1 հաշվով, հռոմեացիների գոլը հեղինակեց Պրուցցոն, սակայն հետխաղյա 11 մետրանոց հարվածաշարում ավելի դիպուկ գտնվեցին անգլիացիները։[11] Ռոմայի 80-ականների հաջողություններն ավարտվեցին 1985/86 մրցաշրջանում, որտեղ ջալլոռոսսները գրավեցին 2-րդ տեղը և ևս մեկ անգամ նվաճեցին Իտալիայի Գավաթը՝ եզրափակիչում հաղթելով Սամպդորիային 3։2 հաշվով։

Հետագայում սկսվեց Ռոմայի անկումը. քիչ թե շատ հաջողություն կարելի է համարել 1987/88 թվականի առաջնության բրոնզե մեդալը։ 1991 թվականին Ռոման ՈՒԵՖԱ-յի գավաթի խաղարկությունում հասավ մինչև եզրափակիչ, որտեղ «իտալական» եզրափակիչում 2։1 հաշվով զիջեց Ինտերին։ Նույն թվականին ակումբը նվաճեց իր 7-րդ գավաթը և զիջեց Սամպդորիային Իտալիայի սուպերգավաթում։ 1993 թվականին ակումբի սեփականատեր և նախագահ է դառնում Ֆրանկո Սենսին։ Տասնամյակի ընթացքում Ռոման այլևս չունեցավ հիշարժան մրցաշրջաններ. լավագույն արդյունքը թերևս 1997/98 թվականին զբաղեցրած 4-րդ հորիզոնականն էր։ 90-ականների սկզբին ակումբում հայտնվեց մի ֆուտբոլիստ, ով պետք է դառնար թիմի անփոխարինելի ավագը և խորհրդանիշը. նա Ֆրանչեսկո Տոտտին էր։

Նոր հազարամյակ[խմբագրել]

2000/01 մրցաշրջանի վերջին տուրում Պարմայի դեմ պատմական հանդիպման մեկնարկային կազմը
Չեմպիոնական կազմի հայտարարումը մարզադաշտում

Ռոման իր կորցրած դիրքերը վերականգնեց 2000-ական թվականներին՝ սկսելով հազարամյակը 3-րդ չեմպիոնական տիտղոսով 2000/01 մրցաշրջանում։ Մրցաշրջանի ճակատագիրը որոշվեց միայն վերջին տուրում. 2001 թվականի հունիսի 17-ին հաղթելով Պարմային 3։1 հաշվով՝ Ռոման 2 միավորով առաջ ընկավ Թուրինի Յուվենտուսից։ Թիմի ավագ Ֆրանչեսկո Տոտտին դարձավ ակումբի հերոսներից մեկը՝ նվաճելով բազմաթիվ ռեկորդներ։ Այդ ժամանակաշրջանի հայտնի ֆուտբոլիստներից էին նաև՝ Ալդաիրը, Կաֆուն, Գաբրիել Բատիստուտան և Վինչենցո Մոնտելլան։[12] «Ջալլոռոսները» հաջորդ մրցաշրջանում փորձեցին պաշտպանել սկուդետտոն, սակայն վերջնական արդյունքում զբաղեցրեցին 2-րդ տեղը՝ 1 միավորով հետ մնալով Յուվենտուսից։ Մյուս մրցաշրջաններում Ռոման մեկ անգամ չէ, որ շատ մոտ էր նոր գավաթներ նվաճելու, սակայն վերջին պահին սայթաքում էր. նա պարտվեց Միլանին 4։2 հաշվով Իտալիայի գավաթի 2002/03 մրցաշրջանի երզափակչում և 2003/04 մրցաշրջանում զիջեց նույն Միլանին նաև առաջնությունում՝ նորից գրավելով 2-րդ հորիզոնականը։

2006 թվականի Իտալիայի կոռուպցիոն սկանդալը թույլ տվեց Ռոմային բարձրանալ 2-րդ հորիզոնական. դա տեղի ունեցավ 2005/06 մրցաշրջանում, նույն մրցաշրջանում Ռոման գավաթի եզրափակիչում պարտվեց Ինտերին։ Հաջորդ երկու մրցաշրջաններում նույնպես Ռոման գրավեց 2-րդ հորիզոնականը։ Չնայած տիտղոսների բացակայությանը, այս տասնամյակը համարվեց լավագույնը թիմի պատմության մեջ։ 2008 թվականին մահացավ Ռոմայի նախագահ Ֆրանկո Սենսին և նրան իր պաշտոնում փոխարինեց դուստրը՝ Ռոզելլա Սենսին։

2010 թվականի հուլիսի 8-ին ֆինանսական խնդիրների պատճառով Ռոզելլան ստիպված էր վաճառել ակումբը 325 մլն եվրո գումարի դիմաց։ Գլխավոր թեկնածուները երեքն էին՝ 1) Ամերիկացի գործարարներ 2) Արաբ շեյխեր 3) Երրորդ գնորդի անունը չէր հայտարարվում վերջինիս ցանկությամբ (որոշ տվյալներով նա իտալացի գործարար էր)։ 2011 թվականին Ռոզելլա Սենսին հրաժարական է տալիս, իսկ ակումբը գնում են ամերիկացի գործարարները Թոմաս ԴիԲենեդետտոյի գլխավորությամբ, հենց վերջինս էլ դառնում ակումբի նոր նախագահը։ Նոր սեփականատերը վճարում է թիմի բոլոր պարտքերը և գումար է տրամադրում թիմի ենթակառուցվածքի ձևավորման և տրանսֆերների համար, մինչ 2010/11 մրցաշրջանի ավարտն ակումբը գլխավորում է Վինչենցո Մոնտելլան։

2011/12 մրցաշրջանում Ռոման ակտիվություն է ցուցաբերում տրանսֆերային շուկայում, թիմի շարքերը լրացնում են երիտասարդ և տաղանդավոր ֆուտբոլիստները, թիմի գլխավոր մարզիչ է նշանակվում Լուիս Էնրիկեն. նրա օրոք Ռոման վերջին 10 տարվա ընթացքում ցույց տվեց վատագույն արդյունքը։ Եվրոպայի Լիգայի առաջին իսկ փուլում պարտվելով Սլովակիայի Սլովանին՝ դուրս է մնում առաջնությունից, իսկ մրցաշրջանը ավարտում 7-րդ տեղում՝ ձախողելով առաջնությունը։ Լուիս Էնրիկեի ձախողումից հետո նրան հեռացնում են գլխավոր մարզչի պաշտոնից, իսպանացի մասնագետին փոխարինում է չեխ Զդենեկ Զեմանը։ Որոշվում է Հռոմում կառուցել նոր մարզադաշտ։ Ակումբի նախագահ Թոմաս ԴիԲենեդետտոն զբաղվածության պատճառով իր տեղը զիջում է մյուս սեփականատիրոջը՝ Ջեյմս Պալլոտտային։

2012/13 մրցաշրջանում Զդենեկ Զեմանը շեշտը դնում է հարձակման գծի վրա՝ մոռանալով պաշտպանության մասին, ինչի մասին խոսում էր վիճակագրությունը, առաջնության ամենաարդյունավետ ակումբը՝ հենց Ռոման, սակայն վերջին ահռելի քանակությամբ գոլեր էր նաև բաց թողնում։ 22-րդ տուրից հետո Ռոման իջնում է 8-րդ հորիզոնական, սկսվում են քննարկվել մարզչի հրաժարականը, սակայն չեխ մասնագետին տրվում է ևս մեկ հնարավորություն, որը վերջինս չի օգտագործում։ Զեմանի հեռացումից հետո գլխավոր մարզչի ղեկը մինչ մրցաշրջանի ավարտը ստանձնում է նրա օգնական Աուրելիո Անդրեացցոլին, ով 2005 թվականից աշխատում էր Ռոմայում։

2013 թվականի հունիսի 12-ին ակումբի նախագահ Ջեյմս Պալլոտտան ներկայացրեց թիմի նորանշանակ մարզիչ, ֆրանսիացի մասնագետ Ռուդի Գարսիային։[13]

Ակումբի հիմնը[խմբագրել]

Օրիգինալ տեքստ
Roma Roma Roma
core de 'sta Citta
unico grande amore
de tanta e tanta gente
che fai sospira.
Roma Roma Roma
lassace canta,
da 'sta voce nasce n’coro
so' centomila voci
ciai fatto 'nnamora.
Roma Roma Roma,
t’ho dipinta io
gialla come er sole
rossa come er core mio.
Roma Roma Roma
nun te fa 'ncanta
tu sei nata grande
e grande hai da resta
Roma Roma Roma
core de 'sta Citta
unico grande amore
de tanta e tanta gente
che fai sospira.
Հայերեն թարգմանություն
Ռոմա, Ռոմա, Ռոմա
Սիրտը այդ քաղաքի,
Միակ ու անկրկնելի սերը
բոլոր բոլորի, ովքեր
շնչում են քեզանով:
Ռոմա, Ռոմա, Ռոմա
Թող մենք երգենք,
և մեր ձայները
կխառնվեն միասին,
հարյուր-հազարավոր ձայներ
սիրահարված քեզ:
Ռոմա, Ռոմա, Ռոմա
Ես պատկերեցի քեզ՝
Դեղին, ինչպես արև
Կարմիր, ինչպես իմ սիրտը
Ռոմա, Ռոմա, Ռոմա
Թույլ մի տուր, որ քեզ կախարդեն,
Դու ծնվել ես փառահեղ
Փառահեղ էլ կմնաս:
Ռոմա, Ռոմա, Ռոմա
Սիրտը այդ քաղաքի,
Միակ ու անկրկնելի սերը
Բոլոր բոլորի, ովքեր
շնչում են քեզանով:

Հիմնի տարբերակը YouTube-ում։

Ակումբի նախագահներ[խմբագրել]

 
Անուն Տարիներ
Իտալո Ֆոշի 1927–28
Ռենատո Սակերդոտի 1928–34
Վիտտորիո Սկիալոյա 1934–36
Իջինո Բետտի 1936–41
Էդգարդո Բացինի 1941–43
Պիետրո Բալդասարրե 1943–49
Պիեր Կառլո Ռեստանգո 1949–52
Ռոմոլո Վասելլի 1952
Ռենատո Սակերդոտի 1952–58
Անակլետո Ջիանի 1958–62
Ֆրանչեսկո Մարինի-Դետտինա 1962–65
Ֆրանկո Էվանջելիստի 1965–68
 
Անուն Տարիներ
Ֆրանչեսկո Ռանուչչի 1968–69
Ալվարո Մարչինի 1969–71
Գաետանո Անձալոնե 1971–79
Դինո Վիոլա 1979–91
Ֆլորա Վիոլա 1991
Ջուզեպպե Չիարրապիկո 1991–93
Չիրո դի Մարտինո 1993
Ֆրանկո Սենսի 1993–08
Ռոզելլա Սենսի 2008–2011
Ռոբերտո Կապելլի 2011
Թոմաս ԴիԲենեդետտո 2011-2012
Ջեյմս Պալլոտտա 2012-

Մարզիչներ[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Ռոմա ՖԱ-ի մարզիչների ցանկ
 
Անուն Ազգություն Տարիներ
Վիլիամ Գարբատ Անգլիա 1927–29
Գուիդո Բացցանի Իտալիա 1929–30
Հերբերտ Բարգես Անգլիա 1930–32
Յանոշ Բար Հունգարիա 1932–33
Լայոշ Կովաչ Հունգարիա 1933–34
Լուիջի Բարբեսինո Իտալիա 1934–38
Գուիդո Արա Իտալիա 1938–39
Ալֆրեդ Շաֆֆեր Հունգարիա 1939–42
Գեզա Կերտես Հունգարիա 1942–43
Գուիդո Մազետտի Իտալիա 1943–45
Ջովաննի Դեյնի Իտալիա 1945–47
Իմրե Սենկեյ Հունգարիա 1947–48
Լուիջի Բրունելլա Իտալիա 1948–49
Ֆուլվիո Բեռնարդինի Իտալիա 1949–50
Լուիջի Բրունելլա Իտալիա 1950
Ադոլֆո Բալոնչերի Իտալիա 1950
Պիետրո Սերանտոնի Իտալիա 1950
Գուիդո Մազետտի Իտալիա 1950–51
Ջուզեպպե Վիանի Իտալիա 1951–53
Մարիո Վարլիեն Իտալիա 1953–54
Ջեսս Քարվեր Անգլիա 1954–55
Դյորդ Շարոշի Հունգարիա 1955-56
Գուիդո Մազետտի Իտալիա 1956–57
Ալեք Ստոկ Անգլիա 1957–58
 
Անուն Ազգություն Տարիներ
Գուննար Նորդալ Շվեդիա 1958–59
Դյորդ Շարոշի Իտալիա 1959–60
Ալֆրեդո Ֆոնի Իտալիա 1960–61
Լուիս Կարնիգլիա Արգենտինա 1961–63
Նաիմ Կրիեզիու Ալբանիա 1963
Ալֆրեդո Ֆոնի Իտալիա 1963–64
Լուիս Միրո Իսպանիա 1964–65
Խուան Կառլոս Լորենցո Արգենտինա 1965–66
Օրոնցո Պուլյեզե Իտալիա 1966–68
Հելենիո Հերրերա Արգենտինա 1968–70
Լուչանո Տեսսարի Իտալիա 1970
Հելենիո Հերրերա Արգենտինա 1971–73
Անտոնիո Տրեբիչիանի Իտալիա 1973
Մանիլո Սկոպինյո Իտալիա 1973
Նիլս Լիդհոլմ Շվեդիա 1973–77
Գուստավո Ջանիոնի Իտալիա 1978–79
Ֆերուչչո Վալկարեջի Իտալիա 1979–80
Նիլս Լիդհոլմ Շվեդիա 1980–84
Սվեն-Գյորան Էրիկսոն Շվեդիա 1984–86
Անջելո Սորմանի Իտալիա 1986–87
Նիլս Լիդհոլմ Շվեդիա 1987–89
Լուչանո Սպինոզի Իտալիա 1989
Լուիջի Ռադիչե Իտալիա 1989–90
Օտտավիո Բիանկի Իտալիա 1990–92
 
Անուն Ազգություն Տարիներ
Վույադին Բոշկով Հարավսլավիա 1992–93
Կառլո Մացցոնե Իտալիա 1993–96
Կառլոս Բիանկի Արգենտինա 1996-97
Նիլս Լիդհոլմ Շվեդիա 1997
Էցիո Սելլա Իտալիա 1997
Զդենեկ Զեման Չեխիա 1997–99
Ֆաբիո Կապելլո Իտալիա 1999–04
Չեզարե Պրանդելլի Իտալիա 2004
Ռուդի Ֆյոլեր Գերմանիա 2004
Լուիջի Դելների Իտալիա 2004–05
Բրունո Կոնտի Իտալիա 2005
Լուչանո Սպալետտի Իտալիա 2005–09
Կլաուդիո Ռանիերի Իտալիա 2009–11
Վինչենցո Մոնտելլա Իտալիա 2011
Լուիս Էնրիկե Իսպանիա 2011–12
Զդենեկ Զեման Չեխիա 2012–13
Աուրելիո Անդրեացցոլի Իտալիա 2013
Ռուդի Գարսիա Ֆրանսիա 2013–

Ներկա կազմ[խմբագրել]

Մարտի 4, 2014

N Դիրք Խաղացող
1 Ռումինիա ԴՊ Բոգդան Լոբոնց
2 Բրազիլիա ՊՇ Ռաֆայել Տոլոյ
3 Անգլիա ՊՇ Էշլի Քոուլ
4 Բելգիա ԿՊ Ռաջա Նաինգգոլան
5 Բրազիլիա ՊՇ Լեանդրո Կաստան
6 Նիդերլանդներ ԿՊ Կևին Ստրոտման
7 Արգենտինա ԿՊ Խուան Իտուրբե
8 Սերբիա ՀՐ Ադեմ Լյայիչ
10 Իտալիա ՀՐ Ֆրանչեսկո Տոտտի
11 Բրազիլիա ԿՊ Ռոդրիգո Տադդեյ
13 Բրազիլիա ՊՇ Մայկոն
15 Բոսնիա և Հերցեգովինա ԿՊ Միրալեմ Պյանիչ
16 Իտալիա ԿՊ Դանիելե Դե Ռոսսի
17 Մարոկո ՊՇ Մեհդի Բենատիա
N Դիրք Խաղացող
20 Բրազիլիա ԿՊ Միշել Բաստոս
22 Իտալիա ՀՐ Մատտիա Դեստրո
24 Իտալիա ԿՊ Ալեսանդրո Ֆլորենցի
26 Իտալիա ԴՊ Մորգան Դե Սանկտիս
27 Կոտ դ'Իվուար ՀՐ Ժերվինյո
28 Լեհաստան ԴՊ Լուկաշ Սկորուպսկի
33 Խորվաթիա ՊՇ Թին Եդվայ
35 Հունաստան ԿՊ Վասիլիս Թորոսիդիս
42 Իտալիա ՊՇ Ֆեդերիկո Բալցարետտի
44 Բելգիա ԿՊ Ռաջա Նաինգգոլան
46 Իտալիա ՊՇ Ալեսսիո Ռոմանյոլի
94 Իտալիա ԿՊ Ֆեդերիկո Ռիչչի

Վարձավճարով այլ ակումբներին տրված ֆուտբոլիստներ[խմբագրել]

N Դիրք Խաղացող
Իտալիա ԴՊ Ջանլուկա Կուրչի(Բոլոնիա մինչև հունիսի 30, 2014)
Լիտվա ԴՊ Թոմաս Շվեդկաուսկաս(Պագանեզե մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ԿՊ Ալեսանդրո Կրեշենցի(Այաչչո մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ՊՇ Պաոլո Ֆրասկատորե(Պեսկարա մինչև հունիսի 30, 2014)
Սերբիա ՊՇ Պետար Գոլուբովիչ(Նովարա մինչև հունիսի 30, 2014)
Իսպանիա ՊՇ Խոսե Անխել(Ռեալ Սոսյեդադ մինչև հունիսի 30, 2014)
Ռումինիա ՊՇ Սեբաստիան Մլադեն(Օլիանենսի մինչև հունիսի 30, 2014)
Ֆրանսիա ՊՇ Ուեսլի Յամնայն(Բրյուսել մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ԿՊ Ամատո Չիչիրետտի(Լ՛Ակուիլա մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ԿՊ Մարկո Դ՛Ալեսսանդրո(Չեզենա մինչև հունիսի 30, 2014)
Բրազիլիա ԿՊ Ջոնաթան Լուկկա(Ատլետիկո Պարանաենսե մինչև հունիսի 30, 2014)
N Դիրք Խաղացող
Բրազիլիա ԿՊ Մարկինյո(Վերոնա մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ԿՊ Ջամմարիո Պիշիտելլա(Չիտադելլա մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ԿՊ Մատեո Ռիչչի(Գրոսետտո մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ԿՊ Ֆեդերիկո Վիվիանի(Պեսկարա մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ՀՐ Ալեքսիս Ֆերրանտե(Լ՛Ակուիլա մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ՀՐ Մարկո Ֆրեդիանի(Լ՛Ակուիլա մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ՀՐ Ֆիլիպպո Մարիա Սկարդիա(Պոջջիբոնզի մինչև հունիսի 30, 2014)
Կոտ դ'Իվուար ՀՐ Ջունիոր Տալլո(Այաչչո մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ՀՐ Մարկո Բորիելլո(Վեստ Հեմ մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ՀՐ Ջանլուկա Կապրարի(Պեսկարա մինչև հունիսի 30, 2014)

Այլ ակումբների հետ համատեղ սեփականությամբ ֆուտբոլիստներ[խմբագրել]

N Դիրք Խաղացող
Իտալիա ՊՇ Լուկա Անտեյ(Սասսուոլո մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ՊՇ Սիմոնե Սինի(Պերուջջա մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ՀՐ Մատտեո Պոլիտանո(Պեսկարա մինչև հունիսի 30, 2014)
N Դիրք Խաղացող
Իտալիա ՀՐ Նիկոլաս Լոպես(Ուդինեզե մինչև հունիսի 30, 2014)
Իտալիա ՀՐ Վալերիո Վեռե(Ուդինեզե մինչև հունիսի 30, 2014)

Պահեստային կազմ[խմբագրել]

N Դիրք Խաղացող
21 Ֆրանսիա ՊՇ Լոիկ Նեգո
41 Իտալիա ՊՇ Մասսիմո Սամմարտինո
50 Իտալիա ՀՐ Ջոնաթան Ֆերրանտե
Իտալիա ՀՐ Ջանլուկա Լեոնարդի

2013/2014-ի տրանսֆերները[խմբագրել]

Եկան[խմբագրել]

Դիրք Ֆուտբոլիստ Նախկին ակումբ
ԴՊ Իտալիա Մորգան Դե Սանկտիս Իտալիա Նապոլի
ԴՊ Լեհաստան Լուկաշ Սկորուպսկի Լեհաստան Գուրնիկ Զաբժե
ՊՇ Բրազիլիա Ռաֆայել Տոլոյ Բրազիլիա Սան Պաուլու
ՊՇ Մարոկո Մեհդի Բենատիա Իտալիա Ուդինեզե
ՊՇ Խորվաթիա Թին Եդվայ Խորվաթիա Դինամո Զագրեբ
ՊՇ Իտալիա Ալեսանդրո Կրեշենցի** Իտալիա Պեսկարա
ՊՇ Բրազիլիա Մայկոն Անգլիա Մանչեսթեր Սիթի
ԿՊ Իտալիա Վալերիո Վեռե Իտալիա Ջենոա
ԿՊ Իտալիա Ֆրանչեսկո Դի Մարիանո Իտալիա Լեչչե
ԿՊ Նիդերլանդներ Կևին Ստրոտման Նիդերլանդներ ՊՍՎ Էյդհովեն
ԿՊ Սերբիա Ադեմ Լյայիչ Իտալիա Ֆիորենտինա
ԿՊ Բելգիա Ռաջա Նաինգգոլան Իտալիա Կալյարի
ԿՊ Բրազիլիա Միշել Բաստոս Միացյալ Արաբական Էմիրություններ Ալ Ային
ՀՐ Իտալիա Մարկո Բորիելլո** Իտալիա Ջենոա
ՀՐ Իտալիա Մատտիա Դեստրո Իտալիա Ջենոա
ՀՐ Իտալիա Ջանլուկա Կապրարի Իտալիա Պեսկարա
ՀՐ Իսպանիա Բոյան Կրկիչ** Իտալիա Միլան
ՀՐ Իտալիա Ջամմարիո Պիշիտելլա Իտալիա Ջենոա
ՀՐ Կոտ դ'Իվուար Ժերվինյո Անգլիա Արսենալ

Գնացին[խմբագրել]

Դիրք Ֆուտբոլիստ Նոր ակումբ
ԴՊ Ուրուգվայ Մաուրո Գոյկոեչեա** Ուրուգվայ Դանուբիո
ԴՊ Իտալիա Ջանլուկա Կուրչի* Իտալիա Բոլոնիա
ԴՊ Նիդերլանդներ Մաարտեն Ստեկելենբուրգ Անգլիա Ֆուլհեմ
ԴՊ Բրազիլիա Ժուլիո Սերժիո Բրազիլիա Կոմերսիալ
ՊՇ Իտալիա Լուկա Անտեյ Իտալիա Սասսուոլո
ՊՇ Բրազիլիա Մարկինյոս Ֆրանսիա Պարի Սեն-Ժերմեն
ՊՇ Պարագվայ Իվան Պիրիս** Պարագվայ Դեպորտիվո Մալդոնադո
ՊՇ Իտալիա Պաոլո Ֆրասկատորե* Իտալիա Պեսկարա
ՊՇ Իսպանիա Խոսե Անխել* Իսպանիա Ռեալ Սոսյեդադ
ՊՇ Արգենտինա Նիկոլաս Բուրդիսսո Իտալիա Ջենոա
ԿՊ Իտալիա Մատտեո Բրիգի Իտալիա Տորինո
ԿՊ Իտալիա Վալերիո Վեռե Իտալիա Ուդինեզե
ԿՊ Իտալիա Ֆեդերիկո Վիվիանի* Իտալիա Պեսկարա
ԿՊ Իտալիա Սիմոնե Պերոտտա ավարտել է կարիերան
ԿՊ Ռումինիա Ադրիան Ստոյան*** Իտալիա Կիևո
ԿՊ Արգենտինա Էրիկ Լամելա Անգլիա Տոտտենհեմ
ԿՊ Հունաստան Պանայոտիս Տաքցիդիս Իտալիա Ջենոա
ԿՊ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Մայքլ Բրեդլի Կանադա Տորոնտո
ԿՊ Բրազիլիա Մարկինյո* Իտալիա Վերոնա
ՀՐ Իտալիա Մարկո Դ՛Ալեսսանդրո* Իտալիա Չեզենա
ՀՐ Իսպանիա Բոյան Կրկիչ Իսպանիա Բարսելոնա
ՀՐ Ուրուգվայ Նիկոլաս Լոպես Իտալիա Ուդինեզե
ՀՐ Իտալիա Ջանլուկա Կապրարի Իտալիա Պեսկարա
ՀՐ Իտալիա Պաբլո Դանիել Օսվալդո Անգլիա Սաութհեմփթոն
ՀՐ Իտալիա Ջամմարիո Պիշիտելլա Իտալիա Պեսկարա

* Տրվել է վարձավճարով
** Վերադարձել է վարձավճարից
*** Համատեղ իրավունքներ
**** Ազատ կարգավիճակ

Մարզչական կազմ[խմբագրել]

Պաշտոն Անուն
Գլխավոր մարզիչ Ֆրանսիա Ռուդի Գարսիա
Մարզչի օգնական Ֆրանսիա Ֆրեդերիկ Բոմպար
Տեխնիկական մարզիչ Ֆրանսիա Կլոդ Ֆիշո
Տեխնիկական մարզիչ Իտալիա Աուրելիո Անդրեացցոլի
Դարպասապահների մարզիչ Իտալիա Գուիդո Նանի
Ֆիզ. պատր. մարզիչ Իտալիա Ռոբերտո Ֆեռոլա
Ֆիզ. պատր. մարզիչ Իտալիա Վիտո Սկալա
Թիմի մենեջեր Իտալիա Սալվատորե Սկալյա

Գույներ, լոգոտիպ և մականուն[խմբագրել]

Ռոմայի գույները՝ թագավորական մանուշակագույնը ոսկեգույն-դեղին նախշերով, ներկայացնում են Հավերժական քաղաքի՝ Հռոմի ավանդական գույները։ Comune di Roma-ի (Հռոմի քաղաքապետարանի) պաշտոնական կնիքը նույնպես այդ գույներով է։[14] Ոսկեգույնն ու մանուշակագույն-կարմիրը ներկայացնում են Հռոմեական կայսրության արժանապատվությունը։[15] Սպիտակ շորտերը և սև գուլպաները սովորաբար հագնում են կարմիր մարզաշապիկի հետ, սակայն հատկապես կարևոր խաղերի ժամանակ շորտերն ու գուլպաները լինում են տնային մարզաշապիկի գույնի։[16]

Մարզահագուստն ի սկզբանե հռոմեական ֆուտբոլային ակումբինն էր՝ մեկը այն երեք ակումբներից, որոնք 1927 թվականին միացան և ձևավորեցին ներկայիս Ռոման։[14] Մարզաշապիկի գույներից ելնելով՝ Ռոմային երբեմն անվանում են i giallorossi՝ դեղնակարմիրներ։[17] Ռոմայի արտագնա խաղերի մարզահագուստը սպիտակ է։ Կա նաև երրորդ մարզահագուստ։ Միգուցե ժամանակակից սպորտային մարկեթինգի պատճառով է, որ վերջին մի քանի տարիների ընթացքում ոսկեգույն նախշերը փոխարինվել են նարնջագույնով։ Ժամանակակից այլընտրանքային մարզահագուստն արդեն ներառում է բոլոր նարնջագույն և նարնջակարմիր տարբերակները։

Ակումբի հայտնի մականունն է i lupi՝ գայլեր. կենդանին ակումբի պատմության ընթացքում միշտ պատկերված է եղել վերջինիս նշանի վրա տարբեր տեսքով։ Այժմ ակումբի զինանշանը հիմնադրման ժամանակ գործածվող զինանշանն է։ Այն ունի հետևյալ տեսքը՝ մուգ կարմիր և դեղնաոսկեգույն վահանի վրա պատկերված է էգ գայլ երկու երեխաների՝ Հռոմուլոս և Հռեմոս եղբայրների հետ, որոնք պատկերում են Հռոմի հիմնադրման առասպելը։[18] Վերջինս պատմում է, որ Մարսի և Ռեա Սիլվիայի զույգ երեխաներին Ամուլիոսը՝ նրանց հորեղբայրը, գցում է Տիբեր գետը, սակայն գայլը նրանց փրկում է և խնամում։ Որոշ ժամանակ անց զույգ եղբայրները պատժում են Ամուլիոսին։ Հետո Հռոմուլոսը սպանում է Հռեմոսին և դառնում նոր քաղաքի թագավորը, որն իր անունով կոչում են Հռոմ։[19]

Լոգոտիպ[խմբագրել]

Սկսած ակումբի հիմնադրումից, Ռոման ունեցել է հինգ լոգո։

Փառքի սրահ[խմբագրել]

2012 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Ռոման ներկայացրեց իր «Փառքի Սրահը»։[20]«Փառքի Սրահի» 11 ֆուտբոլիստները ընտրվել են թիմի պաշտոնական կայքում՝ հատուկ քվեարկության միջոցով։

2013 թվականի հուլիսի 22-ին ևս չորս հոգի ավելացվեցին «Փառքի սրահի» ցուցակին։[21]

2012
2013

Վիճակագրություն և ռեկորդներ[խմբագրել]

Ռոմայի դիրքերը Սերիա A-ի պատմության մեջ

Ռոմայում խաղերի քանակով ռեկորդը պատկանում է Ֆրանչեսկո Տոտտիին. նա մասնակցել է 610 խաղի (2011 թվականի մայիսի տվյալների համաձայն) 19 մրցաշարերի ընթացքում՝ սկսած 1992 թվականից։ Նրան է պատկանում նաև Սերիա A-ի ռեկորդը 528 խաղով՝ 2008 թվականի մարտի 1-ին Պարմայի հետ տնային հանդիպման ժամանակ «Կապիտանոն» շրջանցեց Ջակոմո Լոզիին։

Ֆրանչեսկո Տոտտին Ռոմայի բոլոր ժամանակների լավագույն ռմբարկուն է 262 գոլով (ակումբին միանալու պահից սկսած), որոնցից 226-ը նա խփել է Սերիա A-ում, 2012/13 մրցաշրջանում Տոտտին խփեց իր 226-րդ գոլը Սերիա A-ում, որը նրան դուրս բերեց բոլոր Սերիա A-ի բոլոր ժամանակների ռմբարկուների 2-րդ հորզիոնական՝ շրջանցելով Գուննար Նորդալին (225 գոլ)։ Ռոբերտո Պրուցցոն, որը բոլոր ժամանակների լավագույն ռմբարկուն էր սկսած 1988 թվականից, երկրորդն է 136 գոլով։ 1930/31 մրցաշրջանի ժամանակ Ռոդոլֆո Վոլկը խփեց 29 գոլ մեկ մրցաշրջանի ընթացքում և դրանով դարձավ ոչ միայն այդ տարվա լավագույն ռմբարկուն, այլ նաև Ռոմային պարգևեց մեկ մրցաշրջանում ամենաշատ գոլերի ռեկորդը, որը մինչև հիմա էլ դեռ Ռոմայինն է։

1926/27-ի վերջում Ֆորտիտուդոյի և Ալբայի հեռացումից հետո նորաստեղծ Ռոման պետք է մասնակցեր Հարավի առաջին դիվիզիոնի առաջնությանը (Սերիա B), և դա լինելու էր նրա առաջին մրցաշրջանը։ Այնուամենայնիվ Իտալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան (FIGC) որոշեց առաջին մակարդակի բաժանումը ընդլայնել՝ կրկին ընդունելով Ռոմային, ինչպես նաև Նապոլիին։ Առաջին պաշտոնական խաղը, որ Ռոման ունեցել է 1927/28-ին Լիվորնոյի դեմ, Ազգային Դիվիզիոնում էր, որը Սերիա A-ի նախատիպն է։ Ռոման հաղթեց այդ խաղը 2-0 հաշվով։[22] Ռոմայի գրանցած ամենամեծ հաշվով հաղթանակը եղել է Կրեմոնեզեի դեմ խաղը 9-0 հաշվով Սերիա A1929/30 մրցաշարում։ Ամենամեծ հաշվով պարտությունը եղել 7-1 հաշիվը հետևյալ երեք խաղերում՝ առաջինը Յուվենտուսի հետ 1931/32-ին, մյուսը՝ Տորինոյի հետ խաղը 1947/48-ին և երրորդը՝ Մանչեսթեր Յունայթեդի հետ 2006/07-ին։[23]

Ավագներ[խմբագրել]

Անուն Դիրք Կարիերան Ռոմայում Մրցաշրջաններ որպես ավագ Խաղեր Գոլեր
Իտալիա Ատտիլիո Ֆերրարիս IV ԿՊ 1927–1934 / 1938-1939 7 (1927–1934) 217 2
Իտալիա Ֆուլվիո Բեռնարդինի ԿՊ 1928–1939 5 (1934–1939) 286 45
Իտալիա Գուիդո Մազետտի ԴՊ 1930–1943 4 (1939–1943) 339 0
Իտալիա Ամեդեո Ամադեյ ՀՐ 1936-1938 / 1939-1948 5 (1943–1948) 216 101
Իտալիա Սերջիո Անդրեոլի ՊՇ 1941–1950 2 (1948–1950) 205 13
Իտալիա Արմանդո Տրե Ռե ՊՇ 1949–1954 3 (1950–1953) 169 6
Իտալիա Արկադիո Վենտուրի ԿՊ 1948–1957 4 (1953–1957) 288 17
Ուրուգվայ Իտալիա Ալսիդես Գիջջա ԿՊ 1953–1961 1 (1957–1958) 201 19
Իտալիա Էգիդիո Գուարնակկի ԿՊ 1953–1963 1 (1958–1959) 122 4
Իտալիա Ջակոմո Լոզի ՊՇ 1959–1969 9 (1959–1968) 450 2
Իսպանիա Խոակին Պեյրո ԿՊ 1968–1970 2 (1968–1970) 128 28
Իսպանիա Լուիս դել Սոլ ԿՊ 1970–1972 2 (1970–1972) 59 4
Իտալիա Ֆրանկո Կորդովա ԿՊ 1967–1976 4 (1972–1976) 212 9
Իտալիա Սերջիո Սանտարինի ՊՇ 1968–1981 4 (1976–1980) 344 7
Իտալիա Ագոստինո Դի Բարտոլոմեյ ԿՊ 1972–1984 4 (1980–1984) 293 64
Իտալիա Կառլո Անչելոտտի ԿՊ 1979–1987 3 (1984–1987) 227 18
Իտալիա Ջուզեպպե Ջանինի ԿՊ 1981–1996 9 (1987–1996) 437 75
Իտալիա Ամեդեո Կարբոնի ՊՇ 1990–1997 1 (1996–1997) 229 5
Արգենտինա Աբել Բալբո ՀՐ 1993-1998 / 2000-2002 1 (1997–1998) 175 78
Իտալիա Ֆրանչեսկո Տոտտի ՀՐ 1992- 16 (1998 - ) 629 266

Աշխարհի առաջնության հաղթողներ[խմբագրել]

Երկրպագուներ և մրցակիցներ[խմբագրել]

Ռոմայի երկրպագուները Ստադիո Օլիմպիկոյում

Ռոման համարվում է Իտալիայի 5-րդ ամենաերկրպագվող թիմը՝ զիջելով Յուվենտուսին, Ինտերին, Միլանին և Նապոլիին, ըստ 2006 թվականի տվյալների՝ իտալացի ֆուտբոլասերների ընդամենը 7%-ը։[24] Պատմականորեն Ռոմայի երկրպագուների մեծ քանակը բնակվել է Հռոմի կենտրոնում գտնվող Տեստաչչո թաղամասում։[25]

Commando Ultrà Curva Sud–ը ակումբի երկրպագուների ավանդական խումբն էր, որի հապավումը CUCS է։ Այս խումբը հիմնադրվել է այլ փոքր խմբերի միացումից և համարվել է Եվրոպական ֆուտբոլի պատմության մեջ ամենահայտնին։ Ինչևէ, 1990-ականների կեսերին CUCS–ը հափշտակվեց մրցակիցների խմբերի կողմից և ի վերջո պառակտվեց։ Այդ ժամանակից ի վեր Օլիմպիական մարզադաշտի Curva Sud-ը ղեկավարվում էր հիմնականում աջակողմյան խմբերի՝ A.S. Roma Ultras-ի, Boys-ի, Giovinezza-ի և այլոց կողմից։ Fedayn-ը՝ ամենահին խումբը, ապաքաղաքական էր, և քաղաքականությունը Ռոմայի ոչ թե գոյատևման պատճառն էր, այլ ուղղակի նրանց ընդհանուր ինքնության մի մասը։ 2009 թվականին ակումբը ներկայացրեց իր նախագիծը՝ կառուցելու 55,000-անոց նոր մարզադաշտ Հռոմի արևմտյան արվարձանում։ Ակումբի ամենահայտնի հիմնը և կարգախոսը Roma, Roma, Roma-ն է երգիչ Անտոնելլո Վենդիտտիի կատարմամբ։ Բառացի թարգմանությամբ վերնագիրը հետևյալն է՝ Ռոման չեն քննարկում, Ռոմային սիրում են։ Հիմնը հնչում է յուրաքանչյուր խաղից առաջ։ Միևնույն երգչի կատարմամբ Grazie Roma (Շնորհակալություն, Ռոմա) երգը հնչում է տնային հանդիպումների վերջում հաղթանակի դեպքում։ Վերջերս The White Stripes-ի հիմնական երգը՝ Seven Nation Army-ը, նույնպես տարածում է գտել խաղերի ժամանակ։[26]

Մրցակիցներ[խմբագրել]

Օլիմպիական մարզադաշտը Ռոմայի խաղի ժամանակ

Իտալական ֆուտբոլում Ռոման շատ մրցակիցներ ունի։ Առաջին և հիմնական մրցակիցը Լացիոն է, որի հետ նրանք կիսում են Օլիմպիական մարզադաշտը։ Այս ակումբների միջև հակամարտությունը կոչվում է Derby della Capitale (մայրաքաղաքային դերբի)՝ աշխարհի երկու ամենատաքարյուն և էմոցիոնալ մրցակիցների միջև։ Մարզադաշտն անցյալում ականատես է եղել որոշ պատահական դժբախտ դեպքերի, ինչպիսիք են՝ Curva Sud-ի երկրպագուներից մեկի նետած ճայթրուկի արդյունքում Լացիոյի երկրպագու Վինչենսո Պապարելլիի մահը 1979/80-ի մրցաշրջանի ժամանակ,[27] ինչպես նաև 2004 թվականի մարտին սպանության մասին կեղծ շշուկների պատճառով մարզադաշտը լքելը, որին հաջորդեց մարզադաշտից դուրս խառնաշփոթը։[28] Նապոլիի և Ռոմայի հակամարտությունը անվանում են Derby del Sole, որը նշանակում է «Արևի դերբի»։[29] Այժմ երկրպագուներն իրենց մրցակից են համարում նաև Սերիա A-յի հզոր թիմերին, ինչպիսին են՝ Յուվենտուսը (հատկապես 1980-ականներից), Միլանը և Ինտերը (որը վերջին տարիներին ուժեղացել է), քանի որ այս չորս թիմերն են, որոնք մրցում են լիգայի աղյուսակում առաջին չորս տեղերի համար՝ Չեմպիոնների Լիգայում իրենց տեղն ապահովելու համար։ Վերջին տարիներին անգլիական ակումբների և Ռոմայի աջակիցների միջև եղել են մի շարք ընդհարումներ, որոնց հաջորդել են մի շարք բռնություններ մարզադաշտից դուրս, որոնց արդյունքում դանակահարվել են Լիվերպուլի երկրպագուներ։ Դրանից հետո եղել են այլ դեպքեր, երբ Հռոմում հարձակվել են անգլիական ակումբների երկրագուների վրա և դանակահարել նրանց, ներառյալ 2001 թվականի պատահարները, երբ Լիվերպուլը երկու անգամ այցելեց Ռոմային, ինչպես նաև 2006 թվականին Միդլսբրոյի, իսկ 2007-ին՝ Մանչեսթեր Յունայթեդի երկրպագուների հետ ընդհարումները։ 2009 թվականի մարտին Օլիմպիական մարզադաշտի մոտ Ռոմայի երկրպագուների մի խումբ հարձակվեց Արսենալի երկրպագուների ավտոբուսի վրա։ Պատուհանները ջարդված էին, իսկ երկրպագուներից մեկն էլ, մտնելով ավտոբուս, կրակ արձակեց և դանակով հարված հասցրեց երկրպագուներից մեկի ծնկին։[30]

Մարզաշապիկի հովանավորները և արտադրողները[խմբագրել]

Ժամանակահատված Արտադրող Հովանավոր
1970–71 Lacoste չի եղել
1972–76 չի եղել
1977–79 Adidas
1979–80 Pouchain
1980–81 Playground
1981–82 Barilla (Մակարոնեղեն)
1982–83 Patrick
1983–86 Kappa
1986–91 NR
1991–94 Adidas
1994–95 Asics Nuova Tirrena (Ապահովագրություն)
1995–97 INA Assitalia (Ապահովագրություն)
1997–00 Diadora
2000–02 Kappa
2002–03 Mazda (Ավտոմեքենաներ)
2003–05 Diadora
2005–06 Banca Italease (Բանկային խումբ)
2006–07 չի եղել
2007–13 Kappa WIND (Հեռահաղորդակցություն)
2013–14 չի եղել Roma Cares (Բարեգործական կազմակերպություն)
2014–24 Nike դեռ հայտնի չէ

Մրցաշրջանների քանակը ըստ սերիաների[խմբագրել]

Սերիա Մրցաշրջանների քանակը Մեկնարկը Վերջին մրցաշրջանը
A 84 1927-1928 2012-2013
B 1 1951-1952 1951-1952

Հայտնի ֆուտբոլիստներ[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Ռոմա ՖԱ-ի ֆուտբոլիստների ցանկ

Իտալիա

Արգենտինա

Ավստրիա

Բելառուս

Բրազիլիա

Գանա

Գերմանիա

Դանիա

Իսպանիա

Լեհաստան

Կամերուն

Հունաստան

Ճապոնիա

Նիդերլանդներ

Նորվեգիա

Շվեդիա

Չեռնոգորիա

Չիլի

Պորտուգալիա

Ռումինիա

Ռուսաստան

Սերբիա

Ուելս

Ուրուգվայ

Ֆրանսիա

Նվաճումներ[խմբագրել]

Ազգային[խմբագրել]

Եվրոպական[խմբագրել]

Մարզադաշտեր[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. «La Storia» (իտալերեն)։ AS Roma։ Արխիվացված օրիգինալից 2007-ի դեկտեմբերի 23-ին։ http://web.archive.org/web/20071223014855/http://www.asroma.it/DocList.aspx?Categoria=42։ 
  2. «Roma stadium to be inspired by English Model» (անգլերեն). soccernet.com. Մարտի 22, 2013. http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=680854&cc=3888. 
  3. «New Roma stadium planned for 2014» (իտալերեն)։ Goal.com։ Մարտի 22, 2013։ http://www.goal.com/en-us/news/86/italy/2011/09/21/2676287/new-roma-stadium-planned-for-2014։ 
  4. http://www.ilgiornale.it/news/lunga-storia-passione-popolo-maggica.html
  5. «1935–'36: Io Faccio I Gol Non La Guerra!» (իտալերեն). ASRomaUltras.it. Հունիսի 24, 2007. http://www.asromaultras.it/35-36.html. 
  6. «Campionato 1941–42 – Roma campione d'Italia» (իտալերեն). ASRTalenti. Հունիսի 24, 2007. http://www.asrtalenti.altervista.org/index.php?a=campionato4142.htm. 
  7. «Italy 1951–52 – Serie B» (անգլերեն). RSSSF.com. Մարտի 22, 2013. http://www.rsssf.com/tablesi/ital52.html. 
  8. «Inter-Cities Fairs Cup 1960–61» (անգլերեն). RSSSF.com. Մարտի 22, 2013. http://www.rsssf.com/ec/ec196061.html#icfc. 
  9. «Rekordok, statisztikák» (հունգարերեն). ASRoma Hunsports. Մարտի 22, 2013. http://asroma.hunsport.hu/?us=23. 
  10. «Campionato Serie A – Albo D'oro» (իտալերեն). օգոստոսի 24, 2007. http://www.lega-calcio.it/ita/atim_albo.shtml. 
  11. «Season 1983–84» (անգլերեն). European Cup History. Մարտի 22, 2013. http://www.europeancuphistory.com/euro84.html. 
  12. «A.S. Roma 2000–2001» (իտալերեն). Italica RAI. Մարտի 22, 2013. http://www.italica.rai.it/principali/argomenti/altro/calcio/roma/roma.htm. 
  13. «06/12/2013: RUDI GARCIA»։ Հռոմ: A.S. Roma։ Հունիսի 12 2013։ http://www.asroma.it/en/news/06/12/2013_rudi_garcia/։ Վերցված է Հունիսի 12 2013։ 
  14. 14,0 14,1 «Stemma Comune di Roma». Comuni-Italiani. Ապրիլի 2, 2013. http://www.comuni-italiani.it/058/091/stemma.html. 
  15. «A.S. Roma». 123football.com. Ապրիլի 2, 2013. http://www.123football.com/clubs/italy/roma/index.htm. 
  16. «Roma – Lazio: February 2006». ViewImages.com. Ապրիլի 2, 2013. http://www.viewimages.com/Search.aspx?mid=56943226&epmid=2&partner=Google. 
  17. «A.S. Roma». Football In Italy. Ապրիլի 2, 2013. http://www.footballinitaly.com/roma.html. 
  18. «Roma». BrandsoftheWorld.com. Ապրիլի 2, 2013. http://www.brandsoftheworld.com/search/?query_id=21223833&page=2&brand_id=30492. 
  19. «The Legend of Romulus and Remus». Museums.ncl.ac.uk. Ապրիլի 2, 2013. http://museums.ncl.ac.uk/Reticulum/NORTHERNFRONTIER/WeCameWeSawWeConq/WhereDidTheyComeFrom/Story.htm. 
  20. http://www.asroma.it/it/notizie/notizie.html?id=6675
  21. . http://www.asroma.it/it/team/hall_of_fame.html. 
  22. «Campionato 1928–29 A.S. Roma». ASRTalenti. Ապրիլի 2, 2013. http://www.asrtalenti.altervista.org/index.php?a=campionato2829.htm. 
  23. «FC Shakhtar Donetsk v A.S. Roma» (PDF). UEFA. Ապրիլի 2, 2013. http://www.uefa.com/printoutfiles/competitions/ucl/2006/e/e_1116385_pk.pdf. 
  24. «L'altra metà del pallone: Supporters of football clubs in Italy». L'Expresso. Ապրիլ, 2006. http://espresso.repubblica.it/dettaglio-archivio/163496. 
  25. «Campo Testaccio». Viva la Roma. Մարտի 27, 2013. http://www.asrtalenti.altervista.org/index.php?a=campo_testaccio.htm. 
  26. «'Seven Nation Army' coro dei tifosi romanisti». Indie-Rock.it. Մարտի 31, 2013. http://www.indie-rock.it/news_look.php?id=408. 
  27. «Ultras History». UltrasLazio.it. Մարտի 31, 2013. http://www.ultraslazio.it/ukstory.htm. 
  28. «22 March: Derby confusion». FootballInRome.co.uk. Մարտի 31, 2013. http://www.footballinrome.co.uk/news.html. 
  29. «Football Derby matches in Italy». FootballDerbies.com. Մարտի 31, 2013. http://www.footballderbies.com/index.php?country=2. 
  30. «Arsenal fan attacked in Rome». BBC News (Լոնդոն). Մարտի 31, 2013. http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/7938851.stm։ Վերցված է Հունվարի 5, 2010. 

Գրականություն[խմբագրել]

  • Annibale Bartolozzi, Capitano mio capitano. Storia della A.S. Roma attraverso i suoi capitani coraggiosi, Larus Editore, 2010. ISBN 978-88-599-4289-4
  • Guido Liguori, Antonio Smargiasse, Ciak, si gioca! Calcio e tifo nel cinema italiano, Baldini Castoldi Dalai, 2000. ISBN 88-8089-884-1
  • Paolo Castellani, Massimilano Ceci, Riccardo de Conciliis, La maglia che ci unisce. Storia delle divise dell'AS Roma dalla nascita ai giorni nostri (libro ufficiale AS Roma), Goalbook Edizioni, 2012. ISBN 978-88-908115-0-0
  • Marco Impiglia, Forza Roma, daje lupi. La prima storia completa del tifo giallorosso, Roma, 1998. ISBN 88-88771-01-8
  • Giorgio Tosatti; Lino Cascioli, La favola del calcio italiano, Roma, Edizioni "Il Parnaso", 1994. (ISBN non disponibile)
  • Alberto Pallotta; Angelo Olivieri, Magica Roma. Storia dei 600 uomini giallorossi, Roma, Un Mondo a Parte, 2004. ISBN 88-900629-7-5
  • Sergio Salvi, Alessandro Savorelli, Tutti I Colori Del Calcio. Storia E Araldica Di Una Magnifica Ossessione, Firenze, Le Lettere, 2008. ISBN 978-88-6087-178-7
Commons-logo.svg

Արտաքին Հղումներ[խմբագրել]