Ֆիդել Կաստրո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ֆիդել Կաստրո
Fidel Castro.jpg
Կուբայի առաջնորդ
ԱԱՀ՝ Ֆիդել Ալեխանդրո Կաստրո Ռուզ
Ծննդյան օր՝ 13 օգոստոս, 1926
Ծննդավայր՝ Բիրան, Օրյենտե նահանգ
Քաղաքացիություն՝ Կուբա
Աշխատանք՝ Կուբայի նախկին նախագահ

Ֆիդել Ալեխանդրո Կաստրո Ռուզ (ծնվել օգոստոսի 13, 1926) կուբացի հեղափոխական է և Կուբայի նախկին նախագահը։

Բովանդակություն

Կենսագրություն [խմբագրել]

Երիտասարդություն [խմբագրել]

Ֆիդել Ալեխանդրո Կաստրո Ռուզը ծնվել է Կուբայի Օրյենտե նահանգի Բիրան փոքր քաղաքում: Կաստրոյի ծնողները գրաճանաչ չէին, սակայն նրանք ամեն ինչ արել են իրենց տղային լավ կրթության տալու համար: Ֆիդելը դպրոցում լավագույն աշակերտներից մեկն էր` շնորհիվ իր բացառիկ հիշողության: Հենց դպրոցում էլ նրա մոտ ի հայտ են եկել հեղափոխականի հակումները:

Տասներկու տարեկանում Ֆիդելը նամակ է գրում ԱՄՆ նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտին: 2004 թվականին Ազգային արխիվային ծառայության աշխատակիցները Վաշինգտոնում գտել են երիտասարդ Ֆիդելի նամակը: Նամակում նա նախագահին շնորհավորում է վերընտրման առթիվ և խնդրում է. "Եթե Ձեզ համար դժվար չէ, խնդրում եմ, ուղարկեք ինձ, ամերիկյան 10-դոլարանոց թղթադրամ: Ես այն երբեք չեմ տեսել, բայց շատ կուզենայի ունենալ: Ձեր ընկեր Ֆիդել Կաստրո": Տասներեք տարեկանում նա մասնակցում է իր հոր շաքարի պլանտացիաների բանվորների ապստամբությանը:

1945-ին Ֆիդել Կաստրոն գերազանցությամբ ավարտեց քոլեջը և ընդունվեց Հավանայի համալսարանի իրավունքի ֆակուլտետը:

1950 թ. Կաստրոն ավարտել է Հավանայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, ապա` ասպիրանտուրան: Համալսարանն ավարտելուց հետո Հավանայում զբաղվել է մասնավոր փաստաբանական գործունեությամբ. անվճար վարել է աղքատների գործերը: Այդ ժամանակ նա անդամագրվեց "Կուբայի ժողովրդի կուսակցությանը":

Պայքար և բանտարկություն [խմբագրել]

1952 թ. մարտի 10-ին տեղի ունեցավ ռազմական հեղաշրջում և երկրի ղեկավարումն անցավ Բատիստային: Ֆիդել Կաստրոն հայտնվեց դիկտատուրայի դեմ պայքարողների առաջին շարքերում:

Բատիստայի կառավարության դեմ պայքարի ընթացքում "Օրթոդոքսների" կուսակցությունը ցրվեց: Ֆիդել Կաստրոյին հաջողվեց միավորել այդ կուսակցության նախկին անդամների ոչ մեծ խումբ, որոնք էլ սկսեցին Բատիստայի իշխանությունը տապալելուն ուղղված աշխատանքների պատրաստությունը: Կաստրոն ու իր ընկերները որոշեցին գրավել Մոնկադայի զորանոցները, սակայն այդ նախաձեռնությունը հաջողություն չունեցավ: Գրոհից հետո շատ հարձակվողներ թաքնվեցին: Ֆիդելի կրտսեր եղբայր Ռաուլ Կաստրոն ձերբակալվեց հուլիսի 29-ին, իսկ Ֆիդելը կարողացավ թաքնվել մինչև օգոստոսի 1-ը: Հաջորդ օրը նա նույնպես ձերբակալվեց և տեղափոխվեց Բոնիտա քաղաքի նահանգային բանտ:

Դատարանը նրան դատապարտեց 15 տարվա բանտարկության: 1954-ի փետրվարի կեսերին Բատիստան այցելում է այն բանտ, որտեղ պահվում էր Կաստրոն: Այդ առթիվ Ֆիդել Կաստրոն կազմակերպում է բողոքի աղմկոտ ակցիա:

1955 թ. Ֆիդելն ազատվում է համընդհանուր համաներմամբ: Հենց նույն տարում նա արտագաղթում է Մեքսիկա:

Հեղափոխություն [խմբագրել]

Ֆիդել Կատրոն ղեկավարել է Կուբական հեղափոխությունը, որը կործանել է Կուբայի դիկտատոր՝ գեներալ Ֆուլխենսիո Բատիստային 1959 թ.։ Նույն տարում Կաստրոն դարձել է Կուբայի վարչապետ։ 1965-ին նշանակվել է Կուբայի Կոմունիստական Կուսակցության առաջին քարտուղար և հետևաբար ղեկավարել է Կուբայի փոխակերպությունը դեպի սոցիալիստական հանրապետություն` բաղկացած մեկ կուսակցությունից։ 1976 թ. նա նշանակվել է Կուբայի նախագահ։ Կաստրոն Կուբայի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարն է և ունի զինված ուժերի ամենաբարձր աստիճանը՝ Comandante en Jefe («գլխավոր հրամանատար»)։ Կաստրոն ղեկավարել է Կուբան իբրև նախագահ մինչև 2008 թ. փետրվարի 24ը։