Ոսկե գնդակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ոսկե գնդակը (ֆր.՝ Ballon d'Or), ամենամյա ֆուտբոլային մրցանակ, որը տրվում է ֆրանսիական «France Football» ամսագրի և ՖԻՖԱ-ի կողմից նախորդ տարվա ընթացքում լավագույն ելույթ ունեցող ֆուտբոլիստին: Մրցանակը ստեղծվել է Գաբրիել Անոյի նախաձեռնությամբ, ով խնդրեց իր գործընկերներին քվեարկել 1956 թ. Եվրոպայի լավագույն խաղացողի համար, որի անդրանիկ հաղթողն էր ճանաչվել Սթենլի Մեթյուզը «Բլեքպուլ» ակումբից:

Ի սկզբանե, լրագրողները կարող էին միայն քվեարկել եվրոպական ակումբներում հանդես եկող եվրոպացի խաղացողների համար և այնպիսի ֆուտբոլիստներ, ինչպիսիք են Դիեգո Մարադոնան և Պելեն անհամապատասխան էին մրցանակի համար: 1995 թվականին, կանոնները փոփոխվեցին, ինչը թույլ տվեց ոչ եվրոպացի ֆուտբոլիստների հաղթել մրցանակը, եթե նրանք խաղամ էին եվրոպական ակումբում: Առաջին ոչ եվրոպացին, ով հաղթեց մրցանակը կանոնների փոփոխությունից հետո լիբերիացի Ջորջ Վեան էր: Հետագայում լրագրողների թվաքանակը նույնպես աճեց և հասավ 96-ի:

Հաղթողներ[խմբագրել]

Ջիաննի Ռիվերա
Մատտիաս Զամմեր
Լուիշ Ֆիգու
Պավել Նեդվեդ
Ռոնալդինյո
Տեղ Ֆուտբոլիստ Երկիր Միավորներ
1956
1 Սթենլի Մեթյուս Flag of England.svg Անգլիա 47
2 Ալֆրեդո դի Ստեֆանո {{{2}}} Արգենտինա 44
3 Ռայմոնդ Կոպա {{{2}}} Ֆրանսիա 33
4 Ֆերենց Պուշկաշ {{{2}}} Հունգարիա 32
5 Լև Յաշին {{{2}}} ԽՍՀՄ 19
1957
1 Ալֆրեդո դի Ստեֆանո {{{2}}} Իսպանիա 72
2 Բիլլի Ռայթ Flag of England.svg Անգլիա 19
3 Դանքան Էդվարդս Flag of England.svg Անգլիա 16
3 Ռայմոնդ Կոպա {{{2}}} Ֆրանսիա 16
5 Լադիսլաո Կուբալա {{{2}}} Իսպանիա 15
1958
1 Ռայմոնդ Կոպա {{{2}}} Ֆրանսիա 71
2 Հելմուտ Ռան {{{2}}} Գերմանիա 40
3 Ժյուստ Ֆոնտեն {{{2}}} Ֆրանսիա 23
4 Կուրտ Համրին {{{2}}} Շվեդիա 15
4 Ջոն Չառլզ Flag of Wales.svg Ուելս 15
1959
1 Ալֆրեդո դի Ստեֆանո {{{2}}} Իսպանիա 80
2 Ռոյմոնդ Կոպա {{{2}}} Ֆրանսիա 42
3 Յոն Չարլզ Flag of Wales.svg Ուելս 24
4 Լուիս Սուարես Միրամոնտես {{{2}}} Իսպանիա 22
5 Ագնե Սիմոնսոն {{{2}}} Շվեդիա 20
1960
1 Լուիս Սուարես Միրամոնտես {{{2}}} Իսպանիա 54
2 Ֆերենց Պուշկաշ {{{2}}} Հունգարիա 37
3 Ուվե Զելեր {{{2}}} Գերմանիա 33
4 Ալֆրեդո դի Ստեֆանո {{{2}}} Իսպանիա 32
5 Լև Յաշին {{{2}}} ԽՍՀՄ 28
1961
1 Օմար Սիվորի {{{2}}} Իտալիա 46
2 Լուիս Սուարես Միրամոնտես {{{2}}} Իսպանիա 40
3 Ջիմմին Հայնս Flag of England.svg Անգլիա 22
4 Լև Յաշին {{{2}}} ԽՍՀՄ 21
5 Ֆերենց Պուշկաշ {{{2}}} Հունգարիա 16
1962
1 Յոզեֆ Մասոպուստ Flag of the Czech Republic.svg Չեխիա 65
2 Էյսեբիո {{{2}}} Պորտուգալիա 53
3 Կարլ-Հայնց Շնելինգեր {{{2}}} Գերմանիա 33
4 Դրագոսլավ Շեկուլարաչ {{{2}}} Հարավսլավիա 26
5 Արմանդ Ժուրիոն Բելգիա Բելգիա 15
1963
1 Լև Յաշին {{{2}}} ԽՍՀՄ 73
2 Ջիաննի Ռիվերա {{{2}}} Իտալիա 56
3 Ջիմմի Գրիվզ Flag of England.svg Անգլիա 51
4 Դենիս Լոու {{{2}}} Շոտլանդիա 45
5 Էյսեբիո {{{2}}} Պորտուգալիա 19
1964
1 Դենիս Լոու {{{2}}} Շոտլանդիա 61
2 Լուիս Միրամոնտես Սուարես {{{2}}} Իսպանիա 43
3 Ամանսիո {{{2}}} Իսպանիա 38
4 Էյսեբիո {{{2}}} Պորտուգալիա 31
5 Պոլ վան Հիմստ Բելգիա Բելգիա 28
1965
1 Էուսեբիո {{{2}}} Պորտուգալիա 67
2 Ջիաչինտո Ֆակետտի {{{2}}} Իտալիա 59
3 Լուիս Մրիամոնտես Սուարես {{{2}}} Իսպանիա 45
4 Պոլ վան Հիմստ Բելգիա Բելգիա 25
5 Բոբբի Չառլտոն Flag of England.svg Անգլիա 19
1966
1 Բոբբի Չառլտոն Flag of England.svg Անգլիա 81
2 Էուսեբիո {{{2}}} Պորտուգալիա 80
3 Ֆրանց Բեկեմբաուեր {{{2}}} Գերմանիա 59
4 Բոբբի Մուր Flag of England.svg Անգլիա 31
5 Ֆլորիան Ալբերտ {{{2}}} Հունգարիա 23
1984
1 Միշել Պլատինի {{{2}}} Ֆրանսիա 128
2 Ժան Տիգանա {{{2}}} Ֆրանսիա 57
3 Պրեբեն Էլկյաեր {{{2}}} Դանիա 48
4 Յան Ռաշ Flag of Wales.svg Ուելս 44
5 Ֆերնանդու Շալանա {{{2}}} Պորտուգալիա 18
1985
1 Միշել Պլատինի {{{2}}} Ֆրանսիա 127
2 Պրեբեն Էլկյաեր Լարսեն {{{2}}} Դանիա 71
3 Բերնդ Շուստեր {{{2}}} Գերմանիա 46
4 Միկաել Լաուդրուպ {{{2}}} Դանիա 14
5 Կարլ-Հայնց Ռումենիգե {{{2}}} Գերմանիա 13
1986
1 Իգոր Բելանով {{{2}}} ԽՍՀՄ 84
2 Գարի Լինեկեր Flag of England.svg Անգլիա 62
3 Էմիլիո Բուտրագենյո {{{2}}} Իսպանիա 59
4 Մանուել Ամորոս {{{2}}} Ֆրանսիա 22
5 Պրեբեն Էլկյաեր {{{2}}} Դանիա 22
1987
1 Ռուդ Գուլլիտ Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 106
2 Պաուլո Ֆուտրե {{{2}}} Պորտուգալիա 91
3 Էմիլիո Բուտրագենյո {{{2}}} Իսպանիա 61
4 Միչել {{{2}}} Իսպանիա 29
5 Գարի Լինեկեր Flag of England.svg Անգլիա 13
1988
1 Մարկո վան Բաստեն Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 129
2 Ռուդ Գուլլիտ Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 88
3 Ֆրենկ Ռայկարդ Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 45
4 Ալեքսեյ Միխայլիչենկո {{{2}}} ԽՍՀՄ 41
5 Ռոնալդ Կուման Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 39
1989
1 Մարկո վան Բաստեն Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 119
2 Ֆրանկո Բարեզի {{{2}}} Իտալիա 80
3 Ֆրենկ Ռայկարդ Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 43
4 Լոթար Մատտեուս {{{2}}} Գերմանիա 24
5 Պիտեր Շիլտոն Flag of England.svg Անգլիա 22
1990
1 Լոթար Մատտեուս {{{2}}} Գերմանիա 137
2 Սալվատորե Սկիլաչի {{{2}}} Իտալիա 84
3 Անդրես Բրեմե {{{2}}} Գերմանիա 68
4 Պոլ Գասկոին Flag of England.svg Անգլիա 43
5 Ֆրանկո Բարեզի {{{2}}} Իտալիա 37
1991
1 Ժան-Պիեր Պապեն {{{2}}} Ֆրանսիա 141
2 Դեյան Սավիչեվիչ {{{2}}} Հարավսլավիա 42
2 Դարկո Պանչև {{{2}}} Հարավսլավիա 42
2 Լոթար Մատտեուս {{{2}}} Գերմանիա 42
5 Ռոբերտ Պրոսինեչկի {{{2}}} Խորվաթիա 34
1992
1 Մարկո վան Բաստեն Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 98
2 Խրիստո Ստոիչկով Flag of Bulgaria.svg Բուլղարիա 80
3 Դենիս Բերգկամպ Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 53
4 Թոմաս Հեսսլեր {{{2}}} Գերմանիա 42
5 Պետեր Շմեյխել {{{2}}} Դանիա 41
1993
1 Ռոբերտո Բաջիո {{{2}}} Իտալիա 114
2 Դենիս Բերգկամպ Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 83
3 Էրիկ Կանտոնա {{{2}}} Ֆրանսիա 34
4 Ալեն Բոկշիչ {{{2}}} Խորվաթիա 29
5 Միկաել Լաուդրուպ {{{2}}} Դանիա 27
1995
1 Ջորջ Վեա {{{2}}} Լիբերիա 144
2 Յուրգեն Կլինսման {{{2}}} Գերմանիա 108
3 Յարի Լիտմանեն Flag of Finland.svg Ֆինլանդիա 67
4 Ալեսսանդրո Դել Պիեռո {{{2}}} Իտալիա 57
5 Պատրիկ Կլյուվերտ Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 47
1996
1 Մատտիաս Զամմեր {{{2}}} Գերմանիա 144
2 Ռոնալդո {{{2}}} Բրազիլիա 143
3 Ալան Շիրեր Flag of England.svg Անգլիա 107
4 Ալեսսանդրո Դել Պիեռո {{{2}}} Իտալիա 69
5 Յուրգեն Կլինսման {{{2}}} Գերմանիա 60
1997
1 Ռոնալդո {{{2}}} Բրազիլիա 222
2 Պրեդրագ Միյատովիչ {{{2}}} Հարավսլավիա 72
3 Զինեդին Զիդան {{{2}}} Ֆրանսիա 63
4 Դենիս Բերկամպ Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 53
5 Ռոբերտո Կառլոս {{{2}}} Բրազիլիա 47
1998
1 Զինեդին Զիդան {{{2}}} Ֆրանսիա 244
2 Դավոր Շուկեր {{{2}}} Խորվաթիա 68
3 Ռոնալդո {{{2}}} Բրազիլիա 66
4 Մայքլ Օուեն Flag of England.svg Անգլիա 51
5 Ռիվալդո {{{2}}} Բրազիլիա 45
1998
1 Ռիվալդո {{{2}}} Բրազիլիա 219
2 Դեվիդ Բեքհեմ Flag of England.svg Անգլիա 154
3 Անդրեյ Շևչենկո {{{2}}} Ուկրաինա 64
4 Գաբրիել Բատիստուտա {{{2}}} Արգենտինա 48
5 Լուիշ Ֆիգու {{{2}}} Պորտուգալիա 38
2000
1 Լուիշ Ֆիգու {{{2}}} Պորտուգալիա 197
2 Զինեդին Զիդան {{{2}}} Ֆրանսիա 181
3 Անդրեյ Շևչենկո {{{2}}} Ուկրաինա 85
4 Թիերի Անրի {{{2}}} Ֆրանսիա 57
5 Ալեսանդրո Նեստա {{{2}}} Իտալիա 39
2001
1 Մայքլ Օուեն Flag of England.svg Անգլիա 176
2 Ռաուլ Գոնսալես {{{2}}} Իսպանիա 140
3 Օլիվեր Կան {{{2}}} Գերմանիա 114
4 Դևիդ Բեքհեմ Flag of England.svg Անգլիա 102
5 Ֆրանչեսկո Տոտտի {{{2}}} Իտալիա 27
2002
1 Ռոնալդո {{{2}}} Բրազիլիա 171
2 Ռոբերտո Կառլոս {{{2}}} Բրազիլիա 145
3 Օլիվեր Կան {{{2}}} Գերմանիա 114
4 Զինեդին Զիդան {{{2}}} Ֆրանսիա 78
5 Միխայել Բալլակ {{{2}}} Գերմանիա 67
2003
1 Պավել Նեդվեդ Flag of the Czech Republic.svg Չեխիա 190
2 Թիերի Անրի {{{2}}} Ֆրանսիա 128
3 Պաոլո Մալդինի {{{2}}} Իտալիա 123
4 Անդրեյ Շևչենկո {{{2}}} Ուկրաինա 102
5 Զինեդին Զիդան {{{2}}} Ֆրանսիա 64
2004
1 Անդրեյ Շևչենկո {{{2}}} Ուկրաինա 175
2 Դեկո {{{2}}} Պորտուգալիա 139
3 Ռոնալդինյո {{{2}}} Բրազիլիա 133
4 Թիերի Անրի {{{2}}} Ֆրանսիա 80
5 Թեոդորոս Զագորակիս {{{2}}} Հունաստան 44
2005
1 Ռոնալդինյո {{{2}}} Բրազիլիա 225
2 Ֆրենկ Լեմպարդ Flag of England.svg Անգլիա 148
3 Սթիվեն Ջերարդ Flag of England.svg Անգլիա 142
4 Թիերի Անրի {{{2}}} Ֆրանսիա 41
5 Անդրեյ Շևչենկո {{{2}}} Ուկրաինա 33
2006
1 Ֆաբիո Կանավառո {{{2}}} Իտալիա 173
2 Ջանլուիջի Բուֆֆոն {{{2}}} Իտալիա 124
3 Թիերի Անրի {{{2}}} Ֆրանսիա 121
4 Ռոնալդինյո {{{2}}} Բրազիլիա 73
5 Զինեդին Զիդան {{{2}}} Ֆրանսիա 71
2007
1 Կակա {{{2}}} Բրազիլիա 444
2 Կրիշտիանու Ռոնալդու {{{2}}} Պորտուգալիա 277
3 Լիոնել Մեսսի {{{2}}} Արգենտինա 255
4 Դիդիե Դրոգբա {{{2}}} Կոտ դ'Իվուար 108
5 Անդրեա Պիրլո {{{2}}} Իտալիա 41
2008
1 Կրիշտիանու Ռոնալդու {{{2}}} Պորտուգալիա 446
2 Լիոնել Մեսսի {{{2}}} Արգենտինա 281
3 Ֆերնանդո Տորրես {{{2}}} Իսպանիա 179
4 Իկեր Կասիլյաս {{{2}}} Իսպանիա 133
5 Չավի Էռնանդես {{{2}}} Իսպանիա 97
2009
1 Լիոնել Մեսսի {{{2}}} Արգենտինա 473
2 Կրիշտիանու Ռոնալդու {{{2}}} Պորտուգալիա 233
3 Չավի Էռնանդես {{{2}}} Իսպանիա 170
4 Անդրես Ինիեստա {{{2}}} Իսպանիա 149
5 Սամուել Էտո'Օ {{{2}}} Կամերուն 75
2010
1 Լիոնել Մեսսի {{{2}}} Արգենտինա 22,65 %
2 Անդրես Ինիեստա {{{2}}} Իսպանիա 17,36 %
3 Չավի Էռնանդես {{{2}}} Իսպանիա 16,48 %
4 Ուեսլի Սնեյդեր Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 14,48 %
5 Դիեգո Ֆորլան Flag of Uruguay.svg Ուրուգվայ 7,61 %
2011
1 Լիոնել Մեսսի {{{2}}} Արգենտինա 47,88%
2 Կրիշտիանու Ռոնալդու {{{2}}} Պորտուգալիա 21,60%
3 Չավի Էռնանդես {{{2}}} Իսպանիա 9,23%
4 Անդրես Ինիեստա {{{2}}} Իսպանիա 6,01%
5 Ուեյն Ռունի Flag of England.svg Անգլիա 2,31%

Ըստ երկրների[խմբագրել]

Երկիր Խաղացողներ Ընդհանուր
{{{2}}} Գերմանիա 5 7
Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 3 7
{{{2}}} Ֆրանսիա 4 6
{{{2}}} Բրազիլիա 4 5
Flag of England.svg Անգլիա 4 5
{{{2}}} Իտալիա 5 5
{{{2}}} Պորտուգալիա 3 3
{{{2}}} ԽՍՀՄ 3 3
{{{2}}} Իսպանիա 2 3
{{{2}}} Արգենտինա 1 3
Flag of the Czech Republic.svg Չեխիա 2 2
Flag of Bulgaria.svg Բուլղարիա 1 1
{{{2}}} Դանիա 1 1
{{{2}}} Հունգարիա 1 1
{{{2}}} Լիբերիա 1 1
Հյուսիսային Իռլանդիա Հյուսիսային Իռլանդիա 1 1
{{{2}}} Շոտլանդիա 1 1
{{{2}}} Ուկրաինա 1 1

Ըստ ակումբների[խմբագրել]

Ակումբ Խաղացողներ Ընդհանուր
«Յուվենթուս» 6 8
«Միլան» 6 8
«Բարսելոնա» 6 7
«Ռեալ Մադրիդ» 5 6
«Բավարիա Մյունխեն» 3 5
«Մանչեսթեր Յունայթեդ» 4 4
«Դինամո Կիև» 2 2
«Ինտեր Միլան» 2 2

Աղբյուրներ[խմբագրել]