Ոսկե գնդակը (ֆրանսերեն՝ Ballon d'Or) — ամենամյա ֆուտբոլային մրցանակ, որը տրվում է ֆրանսիական «France Football» ամսագրի և ՖԻՖԱ-ի կողմից նախորդ տարվա ընթացքում լավագույն ելույթ ունեցող ֆուտբոլիստին: Մրցանակը ստեղծվել է Գաբրիել Անոյի նախաձեռնությամբ, ով խնդրեց իր գործընկերներին քվեարկել 1956 թ. Եվրոպայի լավագույն խաղացողի համար, որի անդրանիկ հաղթողն էր ճանաչվել Սթենլի Մեթյուզը «Բլեքպուլ» ակումբից:
Ի սկզբանե, լրագրողները կարող էին միայն քվեարկել եվրոպական ակումբներում հանդես եկող եվրոպացի խաղացողների համար և այնպիսի ֆուտբոլիստներ, ինչպիսիք են Դիեգո Մարադոնան և Պելեն անհամապատասխան էին մրցանակի համար: 1995 թվականին, կանոնները փոփոխվեցին, ինչը թույլ տվեց ոչ եվրոպացի ֆուտբոլիստների հաղթել մրցանակը, եթե նրանք խաղամ էին եվրոպական ակումբում: Առաջին ոչ եվրոպացին, ով հաղթեց մրցանակը կանոնների փոփոխությունից հետո լիբերիացի Ջորջ Վեան էր: Հետագայում լրագրողների թվաքանակը նույնպես աճեց և հասավ 96-ի:
| Տեղ |
Ֆուտբոլիստ |
Երկիր |
Միավորներ |
| 1956 |
| 1 |
Սթենլի Մեթյուս |
Անգլիա |
47 |
| 2 |
Ալֆրեդո դի Ստեֆանո |
Արգենտինա |
44 |
| 3 |
Ռայմոնդ Կոպա |
Ֆրանսիա |
33 |
| 4 |
Ֆերենց Պուշկաշ |
Հունգարիա |
32 |
| 5 |
Լև Յաշին |
ԽՍՀՄ |
19 |
| 1957 |
| 1 |
Ալֆրեդո դի Ստեֆանո |
Իսպանիա |
72 |
| 2 |
Բիլլի Ռայթ |
Անգլիա |
19 |
| 3 |
Դանքան Էդվարդս |
Անգլիա |
16 |
| 3 |
Ռայմոնդ Կոպա |
Ֆրանսիա |
16 |
| 5 |
Լադիսլաո Կուբալա |
Իսպանիա |
15 |
| 1958 |
| 1 |
Ռայմոնդ Կոպա |
Ֆրանսիա |
71 |
| 2 |
Հելմուտ Ռան |
Գերմանիա |
40 |
| 3 |
Ժյուստ Ֆոնտեն |
Ֆրանսիա |
23 |
| 4 |
Կուրտ Համրին |
Շվեդիա |
15 |
| 4 |
Ջոն Չառլզ |
Ուելս |
15 |
| 1959 |
| 1 |
Ալֆրեդո դի Ստեֆանո |
Իսպանիա |
80 |
| 2 |
Ռոյմոնդ Կոպա |
Ֆրանսիա |
42 |
| 3 |
Յոն Չարլզ |
Ուելս |
24 |
| 4 |
Լուիս Սուարես Միրամոնտես |
Իսպանիա |
22 |
| 5 |
Ագնե Սիմոնսոն |
Շվեդիա |
20 |
| 1960 |
| 1 |
Լուիս Սուարես Միրամոնտես |
Իսպանիա |
54 |
| 2 |
Ֆերենց Պուշկաշ |
Հունգարիա |
37 |
| 3 |
Ուվե Զելեր |
Գերմանիա |
33 |
| 4 |
Ալֆրեդո դի Ստեֆանո |
Իսպանիա |
32 |
| 5 |
Լև Յաշին |
ԽՍՀՄ |
28 |
| 1961 |
| 1 |
Օմար Սիվորի |
Իտալիա |
46 |
| 2 |
Լուիս Սուարես Միրամոնտես |
Իսպանիա |
40 |
| 3 |
Ջիմմին Հայնս |
Անգլիա |
22 |
| 4 |
Լև Յաշին |
ԽՍՀՄ |
21 |
| 5 |
Ֆերենց Պուշկաշ |
Հունգարիա |
16 |
| 1962 |
| 1 |
Յոզեֆ Մասոպուստ |
Չեխիա |
65 |
| 2 |
Էյսեբիո |
Պորտուգալիա |
53 |
| 3 |
Կարլ-Հայնց Շնելինգեր |
Գերմանիա |
33 |
| 4 |
Դրագոսլավ Շեկուլարաչ |
Հարավսլավիա |
26 |
| 5 |
Արմանդ Ժուրիոն |
Բելգիա |
15 |
| 1963 |
| 1 |
Լև Յաշին |
ԽՍՀՄ |
73 |
| 2 |
Ջիաննի Ռիվերա |
Իտալիա |
56 |
| 3 |
Ջիմմի Գրիվզ |
Անգլիա |
51 |
| 4 |
Դենիս Լոու |
Շոտլանդիա |
45 |
| 5 |
Էյսեբիո |
Պորտուգալիա |
19 |
| 1964 |
| 1 |
Դենիս Լոու |
Շոտլանդիա |
61 |
| 2 |
Լուիս Միրամոնտես Սուարես |
Իսպանիա |
43 |
| 3 |
Ամանսիո |
Իսպանիա |
38 |
| 4 |
Էյսեբիո |
Պորտուգալիա |
31 |
| 5 |
Պոլ վան Հիմստ |
Բելգիա |
28 |
| 1965 |
| 1 |
Էուսեբիո |
Պորտուգալիա |
67 |
| 2 |
Ջիաչինտո Ֆակետտի |
Իտալիա |
59 |
| 3 |
Լուիս Մրիամոնտես Սուարես |
Իսպանիա |
45 |
| 4 |
Պոլ վան Հիմստ |
Բելգիա |
25 |
| 5 |
Բոբբի Չառլտոն |
Անգլիա |
19 |
| 1966 |
| 1 |
Բոբբի Չառլտոն |
Անգլիա |
81 |
| 2 |
Էուսեբիո |
Պորտուգալիա |
80 |
| 3 |
Ֆրանց Բեկեմբաուեր |
Գերմանիա |
59 |
| 4 |
Բոբբի Մուր |
Անգլիա |
31 |
| 5 |
Ֆլորիան Ալբերտ |
Հունգարիա |
23 |
| 1986 |
| 1 |
Իգոր Բելանով |
ԽՍՀՄ |
84 |
| 2 |
Գարի Լինեկեր |
Անգլիա |
62 |
| 3 |
Էմիլիո Բուտրագենյո |
Իսպանիա |
59 |
| 4 |
Մանուել Ամորոս |
Ֆրանսիա |
22 |
| 5 |
Պրեբեն Էլկյաեր |
Դանիա |
22 |
|
1987 |
| 1 |
Ռուդ Գուլլիտ |
Նիդերլանդներ |
106 |
| 2 |
Պաուլո Ֆուտրե |
Պորտուգալիա |
91 |
| 3 |
Էմիլիո Բուտրագենյո |
Իսպանիա |
61 |
| 4 |
Միչել |
Իսպանիա |
29 |
| 5 |
Գարի Լինեկեր |
Անգլիա |
13 |
| 1988 |
| 1 |
Մարկո վան Բաստեն |
Նիդերլանդներ |
129 |
| 2 |
Ռուդ Գուլլիտ |
Նիդերլանդներ |
88 |
| 3 |
Ֆրենկ Ռայկարդ |
Նիդերլանդներ |
45 |
| 4 |
Ալեքսեյ Միխայլիչենկո |
ԽՍՀՄ |
41 |
| 5 |
Ռոնալդ Կուման |
Նիդերլանդներ |
39 |
| 1989 |
| 1 |
Մարկո վան Բաստեն |
Նիդերլանդներ |
119 |
| 2 |
Ֆրանկո Բարեզի |
Իտալիա |
80 |
| 3 |
Ֆրենկ Ռայկարդ |
Նիդերլանդներ |
43 |
| 4 |
Լոթար Մատտեուս |
Գերմանիա |
24 |
| 5 |
Պիտեր Շիլտոն |
Անգլիա |
22 |
| 1990 |
| 1 |
Լոթար Մատտեուս |
Գերմանիա |
137 |
| 2 |
Սալվատորե Սկիլաչի |
Իտալիա |
84 |
| 3 |
Անդրես Բրեմե |
Գերմանիա |
68 |
| 4 |
Պոլ Գասկոին |
Անգլիա |
43 |
| 5 |
Ֆրանկո Բարեզի |
Իտալիա |
37 |
| 1991 |
| 1 |
Ժան-Պիեր Պապեն |
Ֆրանսիա |
141 |
| 2 |
Դեյան Սավիչեվիչ |
Հարավսլավիա |
42 |
| 2 |
Դարկո Պանչև |
Հարավսլավիա |
42 |
| 2 |
Լոթար Մատտեուս |
Գերմանիա |
42 |
| 5 |
Ռոբերտ Պրոսինեչկի |
Խորվաթիա |
34 |
| 1992 |
| 1 |
Մարկո վան Բաստեն |
Նիդերլանդներ |
98 |
| 2 |
Խրիստո Ստոիչկով |
Բուլղարիա |
80 |
| 3 |
Դենիս Բերգկամպ |
Նիդերլանդներ |
53 |
| 4 |
Թոմաս Հեսսլեր |
Գերմանիա |
42 |
| 5 |
Պետեր Շմեյխել |
Դանիա |
41 |
| 1993 |
| 1 |
Ռոբերտո Բաջիո |
Իտալիա |
114 |
| 2 |
Դենիս Բերգկամպ |
Նիդերլանդներ |
83 |
| 3 |
Էրիկ Կանտոնա |
Ֆրանսիա |
34 |
| 4 |
Ալեն Բոկշիչ |
Խորվաթիա |
29 |
| 5 |
Միկաել Լաուդրուպ |
Դանիա |
27 |
| 1995 |
| 1 |
Ջորջ Վեա |
Լիբերիա |
144 |
| 2 |
Յուրգեն Կլինսման |
Գերմանիա |
108 |
| 3 |
Յարի Լիտմանեն |
Ֆինլանդիա |
67 |
| 4 |
Ալեսսանդրո Դեկլ Պիերո |
Իտալիա |
57 |
| 5 |
Պատրիկ Կլյուվերտ |
Նիդերլանդներ |
47 |
| 1996 |
| 1 |
Մատտիաս Զամմեր |
Գերմանիա |
144 |
| 2 |
Ռոնալդո |
Բրազիլիա |
143 |
| 3 |
Ալան Շիրեր |
Անգլիա |
107 |
| 4 |
Ալեսսանդրո Դել Պիերո |
Իտալիա |
69 |
| 5 |
Յուրգեն Կլինսման |
Գերմանիա |
60 |
| 1997 |
| 1 |
Ռոնալդո |
Բրազիլիա |
222 |
| 2 |
Պրեդրագ Միյատովիչ |
Հարավսլավիա |
72 |
| 3 |
Զինեդին Զիդան |
Ֆրանսիա |
63 |
| 4 |
Դենիս Բերկամպ |
Նիդերլանդներ |
53 |
| 5 |
Ռոբերտո Կառլոս |
Բրազիլիա |
47 |
| 1998 |
| 1 |
Զինեդին Զիդան |
Ֆրանսիա |
244 |
| 2 |
Դավոր Շուկեր |
Խորվաթիա |
68 |
| 3 |
Ռոնալդո |
Բրազիլիա |
66 |
| 4 |
Մայքլ Օուեն |
Անգլիա |
51 |
| 5 |
Ռիվալդո |
Բրազիլիա |
45 |
| 1998 |
| 1 |
Ռիվալդո |
Բրազիլիա |
219 |
| 2 |
Դեյվիդ Բեքհեմ |
Անգլիա |
154 |
| 3 |
Անդրեյ Շևչենկո |
Ուկրաինա |
64 |
| 4 |
Գաբրիել Բատիստուտա |
Արգենտինա |
48 |
| 5 |
Լուիշ Ֆիգու |
Պորտուգալիա |
38 |
| 2000 |
| 1 |
Լուիշ Ֆիգու |
Պորտուգալիա |
197 |
| 2 |
Զինեդին Զիդան |
Ֆրանսիա |
181 |
| 3 |
Անդրեյ Չևչենկո |
Ուկրաինա |
85 |
| 4 |
Թիերի Անրի |
Ֆրանսիա |
57 |
| 5 |
Ալեսանդրո Նեստա |
Իտալիա |
39 |
| 2001 |
| 1 |
Մայքլ Օուեն |
Անգլիա |
176 |
| 2 |
Ռաուլ Գոնսալես |
Իսպանիա |
140 |
| 3 |
Օլիվեր Կան |
Գերմանիա |
114 |
| 4 |
Դեվիդ Բեքհեմ |
Անգլիա |
102 |
| 5 |
Ֆրանչեսկո Տոտտի |
Իտալիա |
27 |
| 2002 |
| 1 |
Ռոնալդո |
Բրազիլիա |
171 |
| 2 |
Ռոբերտո Կառլոս |
Բրազիլիա |
145 |
| 3 |
Օլիվեր Կան |
Գերմանիա |
114 |
| 4 |
Զինեդին Զիդան |
Ֆրանսիա |
78 |
| 5 |
Միխայել Բալլակ |
Գերմանիա |
67 |
| 2003 |
| 1 |
Պավել Նեդվեդ |
Չեխիա |
190 |
| 2 |
Թիերի Անրի |
Ֆրանսիա |
128 |
| 3 |
Պաոլո Մալդինի |
Իտալիա |
123 |
| 4 |
Անդրեյ Շևչենկո |
Ուկրաինա |
102 |
| 5 |
Զինեդին Զիդան |
Ֆրանսիա |
64 |
| 2004 |
| 1 |
Անդրեյ Շևչենկո |
Ուկրաինա |
175 |
| 2 |
Դեկո |
Պորտուգալիա |
139 |
| 3 |
Ռոնալդինյո |
Բրազիլիա |
133 |
| 4 |
Թիերի Անրի |
Ֆրանսիա |
80 |
| 5 |
Թեոդորոս Զագորակիս |
Հունաստան |
44 |
| 2005 |
| 1 |
Ռոնալդինյո |
Բրազիլիա |
225 |
| 2 |
Ֆրենկ Լեմպարդ |
Անգլիա |
148 |
| 3 |
Սթիվեն Ջերարդ |
Անգլիա |
142 |
| 4 |
Թիերի Անրի |
Ֆրանսիա |
41 |
| 5 |
Անդրեյ Շևչենկո |
Ուկրաինա |
33 |
| 2006 |
| 1 |
Ֆաբիո Կանավառո |
Իտալիա |
173 |
| 2 |
Ջանլուիջի Բուֆֆոն |
Իտալիա |
124 |
| 3 |
Թիերի Անրի |
Ֆրանսիա |
121 |
| 4 |
Ռոնալդինյո |
Բրազիլիա |
73 |
| 5 |
Զինեդին Զիդան |
Ֆրանսիա |
71 |
| 2007 |
| 1 |
Կակա |
Բրազիլիա |
444 |
| 2 |
Կրիշտիանու Ռոնալդու |
Պորտուգալիա |
277 |
| 3 |
Լիոնել Մեսսի |
Արգենտինա |
255 |
| 4 |
Դիդիե Դրոգբա |
Կոտ դ'Իվուար |
108 |
| 5 |
Անդրեա Պիրլո |
Իտալիա |
41 |
| 2008 |
| 1 |
Կրիշտիանու Ռոնալդու |
Պորտուգալիա |
446 |
| 2 |
Լիոնել Մեսսի |
Արգենտինա |
281 |
| 3 |
Ֆերնանդո Տորրես |
Իսպանիա |
179 |
| 4 |
Իկեր Կասիլյաս |
Իսպանիա |
133 |
| 5 |
Չավի Էռնանդես |
Իսպանիա |
97 |
| 2009 |
| 1 |
Լիոնել Մեսսի |
Արգենտինա |
473 |
| 2 |
Կրիշտիանու Ռոնալդու |
Պորտուգալիա |
233 |
| 3 |
Չավի Էռնանդես |
Իսպանիա |
170 |
| 4 |
Անդրես Ինիեստա |
Իսպանիա |
149 |
| 5 |
Սամուել Էտո'Օ |
Կամերուն |
75 |
| 2010 |
| 1 |
Լիոնել Մեսսի |
Արգենտինա |
22,65 % |
| 2 |
Անդրես Ինիեստա |
Իսպանիա |
17,36 % |
| 3 |
Չավի Էռնանդես |
Իսպանիա |
16,48 % |
| 4 |
Ուեսլի Սնեյդեր |
Նիդերլանդներ |
14,48 % |
| 5 |
Դիեգո Ֆորլան |
Ուրուգվայ |
7,61 % |
| 2011 |
| 1 |
Լիոնել Մեսսի |
Արգենտինա |
47,88% |
| 2 |
Կրիշտիանու Ռոնալդու |
Պորտուգալիա |
21,60% |
| 3 |
Չավի Էռնանդես |
Իսպանիա |
9,23% |
| 4 |
Անդրես Ինիեստա |
Իսպանիա |
6,01% |
| 5 |
Ուեյն Ռունի |
Անգլիա |
2,31% |
[խմբագրել] Ըսկ ակումբների