Հյուսիսային Իռլանդիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հյուսիսային Իռլանդիա
իռլ. Tuaisceart Éireann
անգլ. Northern Ireland
օսթ.-շոտլ. Norlin Airlann
Հյուսիսային Իռլանդիա դիրքը
Մայրաքաղաք Բելֆասթ
Ամենամեծ քաղաք Բելֆասթ, Լոնդոնդերրի
Պետական լեզուներ Իռլանդերեն, Անգլերեն, օսթել-շոտլանդերեն
Կառավարում Սահմանադրական միապետություն
Տարածք
 -  Ընդհանուր 13,843 կմ² 
Բնակչություն
 -  2009 նախահաշիվը 1,741,600 
Դրամական միավոր Ֆունտ ստեռլինգ (GBP)
Ինտերնետ .uk
Հեռախոսային կոդ +44

Հյուսիսային Իռլանդիան (իռլանդերեն՝ Tuaisceart Éireann, անգլերեն՝ Northern Ireland, օսթել-շոտլանդերեն՝ Norlin Airlann) Միացյալ Թագավորության վարչա-դիվանագետային մասն է, որը գտնվում է Իռլանդիա կղզու հյուսիս-արևելքում։ Մայրաքաղաքը և ամենամաեծ բնակավայրե Բելֆասթն է։ Վարչական առումով 1975 թվականից բաժանված է 6 կոմսությունների:

Պատմություն[խմբագրել]

Հյուսիսային Իռլանդիան ստեղծվել է 1921-ին երբ բրիտանական խորհրդարանի՝ Իռլանդիայի կառավարման մասին ակտով կղզին բաժանվեց Հյուսիսային և Հարավային հատվածների։ Արդյունքում Հարավային Իռլանդիան 1922-ին հռչակվեց որպես Իռլանդական Ազատ Պետություն, իսկ Հյուսիսային Իռլանդիան, որի բնակչության մեծ մասը կազմում էին յունիոնիստները, ցանկություն հայտնեց մնալ Միացյալ Թագավորության կազմում։

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Հյուսիսային Իռլանդիայի կենտրոնական մասում գտնվում է ամբողջ թագավորության ամենամեծ լիճը - Լոհ-Նեյը (392 կմ²)։ Մեծությամբ երկրորդ տեղն են զբաղեցնում Ներքին և Վերին Լոհ-Էռն լճերը հարավ-արևելքում։ Այդ լճերի մեջտեղին գտնվում է Հյուսիսային Իռլանդիայի դաշտային մասը, իսկ այդ շրջանի հյուսիս, արևելքը, հարավ-արևելքը և արևմուտքը զբաղեցնում են սարերը։ Հյուսիսային Իռլանդիայի ամենաբարձր կետը Սլիվ Դոնարդն է Մոռնի սարերում (848 մետր)

Վարչական բաժանում[խմբագրել]

Վարչական առումով Հյուսիսային Իռլանդիան բաժանվում է 6 կոմսությունների և 26 շրջանների։ Իռլանդիա կղզին համարվում է բաժանված չորս պատմական շրջանների՝ Մանսթեր, Լեյնսթեր, Քոննահթ և Օլսթեր, որի 6 կամսությունները մտնում են Հյուսիսային Իռլանդիայի կազմի մեջ, իսկ մնացած 3 Իռլանդիայի Հանրապետության կազմում են - Դոնեգալ, Քավան, Մոնական:

Կամսությունները[խմբագրել]

Շրջանները[խմբագրել]

  1. Անթրիմ (Antrim, Aontroim)
  2. Արդս (Ards)
  3. Արմա (Armagh)
  4. Բանբրիջ (Banbridge)
  5. Բելֆասթ (Belfast, Béal Feirste)
  6. Բելլիմանի (Ballymoney)
  7. Բելլիմենա (Ballymena)
  8. Դանգեննոն և Հարավային Թիրոն (Dungannon and South Tyrone)
  9. Դաուն (Down)
  1. Դերրի (Derry)
  2. Քասլրի (Castlereagh)
  3. Քոլրեյն (Coleraine)
  4. Քրեյգևոն (Craigavon)
  5. Քուքսթաուն (Cookstown)
  6. Քերրիֆերգյուս (Carrickfergus)
  7. Լառն (Larne)
  8. Լիմավեդի (Limavady)
  9. Լիսբերն (Lisburn)
  1. Մահերաֆելթ (Magherafelt)
  2. Մոյլ (Moyle)
  3. Նյուրի և Մուռն (Newry and Mourne)
  4. Նյութաունեբբի (Newtownabbey)
  5. Օմա (Omagh)
  6. Հյուսիսային Դաուն (North Down)
  7. Սթրաբեյն (Strabane)
  8. Ֆերմանա (Fermanagh)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]