Սվաստիկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կախազարդ, հայտնաբերվել է Գարդմանքի Շամխոր բնակավայրում. մ.թ.ա. 3000-2000-ական թթ.։
Ժամացույցի սլաքին հակառակ սվաստիկա հինդուիստական եղանակով, որը օգտագործվում է "շաքթիին" կանչելու համար
Սվաստիկաներով խաչքար, Սանահին, Հայաստան

Սվաստիկան (սանսկր.՝ स्वस्तिक, որը ծագում է՝ սանսկր.՝ स्वस्ति սվաստի բառից, ինչը նշանակում է «ողջունում», «հաջողության մաղթում», հայերեն՝ կեռխաչ[1]) հավասարակողմ խաչ, որի գծերը ծռված են ուղիղ անկյան տակ ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ, այսինքն դեպի աջ (卐), կամ էլ ժամացույցի սլաքի հակառակ կողմը, այսինքն դեպի ձախ (卍)։

Պատմություն[խմբագրել]

Շատ ազգերի մոտ այս նշանը կապված էր արևի պաշտամունքի հետ ու հանդիպում էր Հին քարի դարում և ավելի հաճախ՝ Նոր քարի դարում։ Մ.թ.ա. յոթից վեցերորդ դարերում այն մտնում է բուդդիստական նշանների մեջ, որտեղ այն նշանակում է Բուդդայի գաղտնի ուսմունք։ Համարվում է, որ այս նշանը Եվրոպայում է տարածվել Բրոնզի և Երկաթի դարաշրջաններում։ ՀՀ տարածքում հանդիպում է բրոնզի դարից՝ սպասքի, գոտիների վրա, մեդալիոնների տեսքով։ Կիրառվել է նաև միջնադարում, օրինակ ՝ Անիի պարիսպների վրա։ Մինչ օրս կիրառվում է հավերժության նշանի տեսքով։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Commons-logo.svg
Հիմնական
Դհարմայական հավատքներում
Նացիստական օգտագործմամբ

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հ. II, էջ 663