Բուրբոններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Բուրբոններ, ֆրանսիական թագավորական տուն , որը գահընկեց արվեց 1792 թ.-ին Ֆրանսիական Մեծ Հեղափոխություն կողմից, այնուհետև, 1814 թ.-ին օտարեկրյա զորքերի օգնությամբ նորից գահ բարձրացավ Ֆրանսիայում և ապա երկրից վերջնականապես դուրս վռնդվեց 1830 թ.-ին հուլիսյան հեղափոխության կողմից։

Ծագում[խմբագրել]

Բուրբոնները ազնվական տուն էին դեռևս կապետինգների շրջանում՝ առնվազն 13-րդ դարի սկզբներից․ այդ ժամանակ բուրբոնների կալվածքները կառավարում էր իշխանը կամ ֆեոդալը (Seigneur de Bourbon), որը Ֆրանսիայի թագավորի վասալն էր: «Բուրբոնների տուն» ("Maison de Bourbon") հասկացությունը կարող էր օգտագործվել և՛ առաջին ճյուղի՝ Բուրբոն-Դամպիերի տան, և՛ երկրորդ ճյուղի վերաբերյալ, որին պատկանում էին կալվածքները։

1268 թվականին Կլերմոնի դուքս Ռոբերտը՝ Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոսի IX-ի վեցերորդ որդին, ամուսնացավ բուրբոնների տան ժառան Բեատրիս Բուրբոնացու հետ: 1327 թվականին նրանց որդի Լյուդովիկոսը դարձավ Բուրբոնների դուքս: Նրա հաջորդը՝ Չարլզ դը Բուրբոնը, Ֆրանսիայի զորքերի գլխավոր հրամանատարը (կոնս­տեբլը) Բուրբոնյան արական ճյուղի վերջին ներկայացուցիչն էր․ նա մահացավ 1527 թվականին: Քանի որ նա որոշել էր վտարանդի լինել և կռվել Սրբազան Հռոմեական Կայսրության կայսր Չարլզ V-ի դրոշի ներքո, նրա տիտղոսը կասեցվեց հետմահու։

Պահպանվեց բուրբոնների տան մեկ այլ ճյուղ՝ Վենդոմի դքսության տոհմը: Վենդոմյան ճյուղի ներկայացուցիչները 1555 թվականին դարձան Պիրենեյան լեռների հյուսիսային մասում գտնվող Նավարե թագավորության, այնուհետև՝ Ֆրանսիայի միապետեր, երբ Նավարեի թագավոր Հենրի III-ը դարձավ Ֆրիանսիայի թագավոր Հենրի IV: Հետագա շրջանում այս հարստության ներկայացուցիչները պարզապես անվանվում էին բուրբոններ՝ մինչև կրտսեր-իշխանական ճյուղի ի հայտ գալը:

Ֆրանսիա[խմբագրել]

Հենրի IV-ի գահակալումը[խմբագրել]