Ֆիններեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ֆիններենը( suomi սուոմի , կամ suomen kieli սուոմեն կիելի) Ֆինլանդիայի բնակչության մեծամասնության (92% ըստ 2006թ. տվյալների [1]) և Ֆինլանդիայից դուրս բնակվող էթնիկ ֆինների լեզուն է։ Ֆիններենը Ֆինլանդիայի պետական լեզուներից մեկն է և պետականորեն ընդունված փոքրամասնության լեզու է Շվեդիայում։ Շվեդիայում օգտագործվում են և ավանդական ֆիններենը և «մեյանկիելի» (Meänkieli) կոչվող ֆիննական բարբառը։ Դրանից բացի հյուսիսային Նորվեգիայում օգտագործվում է նաև մեկ այլ ֆիննական բարբառ կվեն լեզուն, որպես Նորվեգիայում պետականորեն ընդունված փոքրամասնության լեզու։

Ֆիններենը ուգրո-ֆիննական լեզուների ընտանիքի նույնանուն անդամ լեզու է և իր տիպոլոգիայով պատկանում է միաձուլվող և ագգլուտինատիվ լեզուների դասին։ Ֆիններենում ձևափոխվում են գոյականների, ածականների, դերանունների, թվականների և բայերի ձևերը ՝ կախված նախադասության մեջ դրանց կատարած դերից։

Քերականությունը[խմբագրել]

Ֆիններենն ագլուտինատիվ (կցական) լեզու է։ Ֆինլանդիայի տարածքում կա ֆիններենի 7 բարբառ։ Նկատվում է բարբառների համահարթում։ Ֆիններենի համար բնորոշ է ձայնավորների հաճախությունը (խոսքի շղթայում 100 ձայնավորին ընկնում է 96 բաղաձայն), բաղաձայնների աստիճանների հերթագայումը և ձայնավորների ներդաշնակությունը։ Հոլովման համակար գում կա 15 հոլով։ Անվանական սեռի կարգը բացակայում է։ Բայն ունի 2 սեռ (ներգործական և կրավորական), 4 խոնարհում, 4 ժամանակ։ Գիրը լատիներեն այբուբենի հիմքի վրա է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Հղումներ[խմբագրել]

Աղբյուրները[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Commons-logo.svg

Բառարաններ[խմբագրել]

Դասագրքեր[խմբագրել]

Տես նաև[խմբագրել]


Wiktfavicon en.svg Ընթերցեք ֆիններեն բացատրությունը հայերեն Վիքիբառարանում։