Լեզվաընտանիքների ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow.png  Տես նաև Լեզվաընտանիք 

Լեզվաընտանիքների ցանկի մեջ մտնում են նաև մեկուսի լեզուները, չդասակարգված լեզուները և այլ տեսակի լեզուները։

Բովանդակություն

[խմբագրել] Հիմնական լեզվաընտանիքները

[խմբագրել] Ըստ լեզվակիրների թվի

Հիմնական լեզվաընտանիքների քարտեզը. Քարտեզի մանրամասներին ծանոթանալու համար տես Լեզվաընտանիք#Աշխարհագրական տարածումը և Աշխարհի լեզուների քարտեզը.]]

Ստորև ներկայացված են ըստ Ethnologue կայքի աշխարհում որպես ֆիլոգենետիկ միավորներ լայնորեն ճանաչված տաս ամենախոշոր լեզվաընտանիքները, ըստ աշխարհի բնակչության մեջ լեզվակիրների թվի համամասնության [1] և ըստ տարածման աշխարհագրական տարածքների։

  1. Հնդեվրոպական լեզուներ 46% (Եվրոպա, Հարավարևմտյան Ասիայից մինչև Հարավային Ասիա, Ամերիկա, Օկեանիա)
  2. Չին-տիբեթական լեզուներ 21% (Արևելյան Ասիա)
  3. Նիգեր-կոնգոյական լեզուներ 6.4% (Ենթասահարային Աֆրիկա)
  4. Աֆրասիական լեզուներ 6.0% (Հյուսիսային Աֆրիկայից մինչև Աֆրիկական հրվանդան, Հարավարևմտյան Ասիա)
  5. Ավստրալանեզական լեզուներ 5.9% (Օկեանիա, Մադագասկար, Ծովային հարավարևելյան Ասիա)
  6. Դրավիդյան լեզուներ 3.7% (Հարավային Ասիա)
  7. Ալթայան լեզուներ 2.3% (Կենտրոնական Ասիա, Հյուսիսային Ասիա, Անատոլիա, Սիբիր)
  8. Ճապոնական լեզուներ 2.1% (Ճապոնիա)
  9. Ավստրալասիական լեզուներ 1.7% (Ծովային հարավարևելյան Ասիա)
  10. Թայի-քադայան լեզուներ 1.3% (Հարավարևելյան Ասիա)

Պատմականորեն լայն աշխարհագրական տարածում ունեցած, բայց ներկայումս համեմատաբար սակավաթիվ լեզվակիրներ ունեցող լեզվախմբերի մեջ են մտնում Էսկիմոս-ալեության լեզուները, Նա-դենե լեզուները, Ալջիյան լեզուները, Քեչուական լեզուները և Նեղոս-սահարական լեզուները։

[խմբագրել] Ըստ լեզուների թվի

Ստորև թվարկված են ըստ Ethnologue կայքի [2] վիճակագրական տվյալների առավել շատ թվով լեզուներ ունեցող խոշորագույն լեզվաընտանիքները։ Որոշ լեզվաընտանիքների մեջ մտնող լեզուների թվերը վիճարկելի են և դրանց շուրջ հետազոտողները դեռ միասնական կարծիք չունեն։

  1. Նիգեր-կոնգոյական լեզուներ(1,532 լեզուներ)
  2. Ավստրալանեզական լեզուներ (1,257 լեզուներ)
  3. Անդրնորգվինեական լեզուներ (477 լեզուներ)
  4. Չին-տիբեթական լեզուներ (449 լեզուներ)
  5. Հնդեվրոպական լեզուներ (439 լեզուներ)
  6. Աֆրասիական լեզուներ (374 լեզուներ)
  7. Նեղոս-սահարական լեզուներ (205 լեզուներ) (վիճարկելի է)
  8. Պամա-նվունգանական լեզուներ (178 լեզուներ)
  9. Օտո-մանգվիական լեզուներ (177 լեզուներ) (վիճարկելի է. ըստ Լայլ Քեմփբելի դրանք ընդամենը 27-ն են)
  10. Ավստրալասիական լեզուներ (169 լեզուներ)
  11. Թայի-քադայան լեզուներ (92 լեզուներ)
  12. Դրավիդյան լեզուներ (85 լեզուներ)
  13. Թուպիական լեզուներ (76 լեզուներ)
  14. Մայական լեզուներ (69 լեզուներ)

[խմբագրել] Լեզվաընտանիքները

Ստորև զետեղված ենթավերնագրերի տակ յուրաքանչյուր տողում գրված է որևէ արդեն ընդունված կամ դեռ ենթադրվող լեզվաընտանիքի անվանում։ Ենթավերնագրերի աշխարհագրական անվանումները առաջարկված են միայն լեզվաընտանիքներն ավելի ամբողջական համակարգված խմբերով ներկայացնելու համար, փոխարենը մի քանի հարյուր անկախ լեզվաընտանիքներ չհամակարգված ցանկով ներկայացնելու։ Այդ նպատակի համար աշխարհագրական կապերն առավել հարմար են, սակայն այդ աշխարհագրական վերնագրերը չեն առաջարկում «գերմեծ լեզվաընտանիքների» որևէ առանձին համակարգ՝ ֆիլոգենետիկորեն կապակցելով իրենց ներքո թվարկված լեզվաընտանիքները։

[խմբագրել] Աֆրիկա և Հարավարևմտյան Ասիա

Աֆրիկայի լեզուները
    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Աֆրիկայի լեզուները:
  1. Աֆրասիական լեզուներ (առաջ կոչվում էին Խամիտա-սեմական)
  2. Նիգեր-կոնգոյական լեզուներ (երբեմն կոչվում են նաև Նիգեր-կորդոֆանյան)
  3. Նեղոս-սահարական լեզուներ
  4. Խոյի լեզուներ (մտնում են Խոյիսյան լեզուների մեջ)
  5. Թուու լեզուներ (մտնում են Խոյիսյան լեզուների մեջ)
  6. Ուբանական լեզուներ
  7. Մանդի լեզուներ (հնարավոր է պատկանում են Նիգեր-կոնգոյական լեզվախմբին)
  8. Սոնգհայական լեզուներ
  9. Քադու լեզուներ
  10. Քոման լեզուներ (հնարավոր է պատկանում են Նեղոս-սահարական լեզվախմբին)

[խմբագրել] Եվրոպա և Հյուսիսային Ասիա, Արևմտյան Ասիա և Հարավային Ասիա

Rectified Languages of Europe map.png
    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Եվրոպայի լեզուները:


    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Ասիայի լեզուները:


  1. Հնդեվրոպական լեզուներ
  2. Թիրսենյան լեզուներ
  3. Դրավիդյան լեզուներ
  4. Հյուսիսարևմտյւան կովկասյան լեզուներ (հաճախ դիտվում են Հյուսիս կովկասյան լեզուների ընտանիքում)
  5. Հյուսիսարևելյան կովկասյան լեզուներ (հաճախ դիտվում են Հյուսիս կովկասյան լեզուների ընտանիքում)
  6. Հուրրո-Ուրարտական լեզուներ (մեռած, հնարավոր է, որ կապված են Հյուսիսարևելյան կովկասյան լեզուների հետ)
  7. Հարավ կովկասյան լեզուներ
  8. Թյուրքական լեզուներ (ենթադրաբար մտնում են Ալթայան լեզուների մեջ)
  9. Մոնղոլական լեզուներ (մտնում են Ալթայան լեզուների մեջ)
  10. Տունգուսական լեզուներ (մտնում են Ալթայան լեզուների մեջ)
  11. Ուրալյան լեզուներ
  12. Յուկաղիրական լեզուներ
  13. Չուկոտկ-Կամչատկյան լեզուներ
  14. Դենե-Յենիսեյան լեզուներ

[խմբագրել] Արևելյան Ասիա, Հարավարևելյան Ասիա, Հյուսիսարևելյան Հնդկաստան և Խաղաղօվկիանոսյան կղզիներ

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Ասիայի լեզուները:


    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Օկեանիայի լեզուները:
  1. Ավստրալասիական լեզուներ en
  2. Ավստրանեզիական լեզուներ en (ենթադրաբար մտնում են Ավստրալաթայական լեզուների մեջ)
  3. Անդամանեզական լեզուներ en
  4. Հմոնգ-մյենական լեզուներ en
  5. Ճապոնական լեզուներ en (մտնում են Ալթայան լեզուների en մեջ)
  6. Օնգանական լեզուներ en (մտնում են անդամանեզական լեզուների մեջ)
  7. Չին-տիբեթական լեզուներ en
  8. Թայի-քադայական լեզուներ eb (մտնում են ավստրալաթայական լեզուների մեջ)

[խմբագրել] Նոր Գվինեա և հարևան կղզիներ

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Պապուական լեզուներ:

Լեզվախմբերի հայերեն անունները պետք է ճշտվեն։

  1. Բայնինգյան լեզուներ en
  2. Սահմանային լեզուներ (Նոր Գվինեա) en
  3. Արևելապապուական լեզուներ Սողոմոնյան լեզուներ en
  4. Արևելասենտանիական լեզուներ en
  5. Արևելա-անդրֆլայական լեզուներ en
  6. Ֆասական լեզուներ en
  7. Գիլվինքյան լեզուներ en
  8. Մամբերամոական լեզուներ en
  9. Մեյական լեզուներ en
  10. Քվոմտարիական լեզուներ en
  11. Մաիրասիական լեզուներ en
  12. Նիմբորանական լեզուներ en
  13. Հյուսիս բուգանվիլական լեզուներ en
  14. Պյավիական լեզուներ en
  15. Ռամու-սեպիական լեզուներ en
  16. Սենագիական լեզուներ en
  17. Սեպիական լեզուներ en
  18. Սկոյական լեզուներ en
  19. Հարավ-բուգանվիլական լիեզուներ en
  20. Հարավ-կենտրոնական պապուական լեզուներ en
  21. Թոր-քվերբական լեզուներ en
  22. Տորիչելիական լեզուներ en
  23. Անդրնորգվինեական լեզուներ en (ամենախոշոր ընտանիքը)
  24. Յելե-արևմտյան նոր բրիտանական լեզուներ en
  25. Արևմտապապուական լեզուներ en
  26. Յուաթական լեզուներ en

[խմբագրել] Ավստրալիա

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Անդրենածին Ավստրալական լեզուներ:

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Բունաբանյան լեզուներ en
  2. Դալիական լեզուներ en
  3. Լիմիլնգանյան լեզուներ en
  4. Ջերագանյան լեզուներ en
  5. Նյուլնյուլանյան լեզուներ en
  6. Վորորանյան լեզուներ en
  7. Միմդիական լեզուներ en
  8. Արնհեմական լեզուներ en (3 ընտանիք և 2 մեկուսի լեզուներ)
  9. Գունվինիգուանյան լեզուներ en
  10. Պամա-նյունգանյան լեզուներ en

[խմբագրել] Հյուսիսային Ամերիկա և Մեզոամերիկա

Մեքսիկայից հյուսիս լեզուների տարածման պատկերը
    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Ամերիկաների անդրենածին լեզուները:


Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Ալջիական լեզուներ en (ներառյալ Ալգոնքինյան լեզուները en) (14)
  2. Ալսեյան լեզուներ en (0)
  3. Քադոյան լեզուներ en (4)
  4. Չիմակույան լեզուներ en (1)
  5. Չինուկյան լեզուներ en (1)
  6. Չումաշյան լեզուներ en (0)
  7. Քոմեքրուդյան լեզուներ en (0)
  8. Քուսյան լեզուներ en (0)
  9. Դենե-Յենիսեյան լեզուներ en (40 լեզու Հյուսիսային Ամերիկայում, 1 լեզու Ասիայում)
  10. Էսկիմո Ալեության լեզուներ en (5)
  11. Իրոքոյան լեզուներ en (7)
  12. Քալափույական լեզուներ en (0)
  13. Քերեսյան լեզուներ en (2)
  14. Կյովա-Տանոյան լեզուներ en (6)
  15. Մայդույան լեզուներ en (3)
  16. Մայական լեզուներ en (Մեզոամերիկա) (31)
  17. Միքսե-Զոքվեյան լեզուներ en (Մեզոամերիկա) (19)
  18. Մասքոջյան լեզուներ en (5)
  19. Օտօ-Մանգվեյան լեզուներ en (Մեզոամերիկա) (27)
  20. Պալայհնիհանյան լեզուներ en (1)
  21. Պլատո Պենուտյան լեզուներ en (նաև Շահապվայլուտանյան) (3)
  22. Պոմոյան լեզուներ en (5)
  23. Սալիշյան լեզուներ en (16)
  24. Շաստայան լեզուներ en (0)
  25. Սիույան-Քատավբանյան լեզուներ en (10)
  26. Տեքվիստլատեքյան լեզուներ en (Մեզոամերիկա) (2)
  27. Տոտոնաքյան լեզուներ en (Մեզոամերիկա) (2)
  28. Ցիմշիանյան լեզուներ en (3)
  29. Ուտիյան լեզուներ en (5)
  30. Ուտո-ացտեկական լեզուներ en (Հյուսիսային Ամերիկա և Մեզոամերիկա) (31)
  31. Վակաշանյան լեզուներ en (7)
  32. Վինտուանյան լեզուներ en (1)
  33. Յոկուցանյան լեզուներ en (1)
  34. Յուկիական լեզուներ en (0)
  35. Յուման-Քոչիմիական լեզուներ en (10)

[խմբագրել] Կենտրոնական Ամերիկա և Հարավային Ամերիկա

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Ամերիկաների անդրենածին լեզուները:


Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. en:Alacalufan languages (2)
  2. en:Arauan languages (8)
  3. en:Araucanian languages (2)
  4. en:Arawakan languages (Հարավային Ամերիկա և Քարիբյան կղզիներ) (73)
  5. en:Arutani-Sape languages (2)
  6. en:Aymaran languages (3)
  7. en:Barbacoan languages (7)
  8. en:Cahuapanan languages (2)
  9. en:Carib languages (29)
  10. en:Catacaoan languages (0)
  11. en:Chapacura-Wanham languages (5)
  12. en:Chibchan languages (Կենտրոնական և հարավային Ամերիկա) (22)
  13. en:Chimuan languages (0)
  14. en:Choco languages (10)
  15. en:Chon languages (2)
  16. Esmerelda-Yaruro (2)
  17. en:Guaicuruan languages (a.k.a. Waikurian) (8)
  18. Hibito-Cholón (0)
  19. Hodï (2)
  20. en:Ge languages (13)
  21. en:Jicaquean languages (Կենտրոնական Ամերիկա)
  22. en:Jirajaran languages (0)
  23. en:Jivaroan languages (4)
  24. en:Katembri-Taruma languages (0)
  25. en:Katukinan languages (3)
  26. en:Lencan languages (Կենտրոնական Ամերիկա)
  27. en:Lule-Vilela languages (1)
  28. en:Mascoian languages (5)
  29. Mashakalian languages
  30. en:Matacoan languages (4)
  31. en:Misumalpan languages (Կենտրոնական Ամերիկա) (9)
  32. en:Mosetenan languages (1)
  33. en:Mura languages (1)
  34. en:Nambiquaran languages (5)
  35. en:Otomakoan languages ? (3)
  36. en:Pano-Tacanan languages (36)
  37. en:Peba-Yaguan languages (2)
  38. en:Puinavean languages (Maku) (9)
  39. en:Quechuan languages (46)
  40. en:Salivan languages (2)
  41. Tequiraca-Canichana (2)
  42. en:Tucanoan languages (25)
  43. en:Tupi languages (70)
  44. en:Uru-Chipaya languages (2)
  45. en:Witotoan languages (6)
  46. en:Xincan languages (Կենտրոնական Ամերիկա)
  47. en:Yabutian languages (2)
  48. en:Yanomam languages (4)
  49. en:Zamucoan languages (2)
  50. en:Zaparoan languages (7)

[խմբագրել] Մեկուսի լեզուներ

[խմբագրել] Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկա

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Abishira
  2. Aikaná (Բրազիլիա՝ Ռոնդոնիա)
  3. Andoque (Կոլումբիա, Պերու)
  4. Betoi (Կոլումբիա)
  5. Camsá (Կոլումբիա)
  6. en:Candoshi-Shapra (Պերու)
  7. Cayubaba (Բոլիվիա)
  8. Cofán (Կոլումբիա, Էքվադոր)
  9. Fulniô
  10. Guató (Բրազիլիա, Բոլիվիա)
  11. Huaorani (նաև Սաբելա, Վաորանի, Վաոդանի) (Էքվադոր, Պերու)
  12. Irantxe (Բրազիլիա՝ Մատո Գրոսո)
  13. Itonama (Բոլիվիա)
  14. Kapixaná (Բրազիլիա)
  15. Koayá (Բրազիլիա՝ Ռոնդոնիա)
  16. Kukurá
  17. Leco (Բոլիվիա)
  18. Mapudungun (Չիլի, Արգենտինա)
  19. Movima (Բոլիվիա)
  20. Omurano (Պերու)
  21. Otí (Բրազիլիա՝ Սաո Պալոլո) (մեռած)
  22. Paez (տես նաև Paezan)
  23. Pankararú (Բրազիլիա՝ Պերնամբուկո)
  24. Puelche (Արգենտինա, Չիլի)
  25. Puquina (Բոլիվիա) (մեռած)
  26. Taushiro (Պերու)
  27. Ticuna (Կոլումբիա, Պերու, Բրազիլիա)
  28. Timote
  29. Tiníwa
  30. Warao (Գայանա, Սուրինամ, Վենեսուելա)
  31. Yámana (նաև Yagan) (Չիլի)
  32. Yuracare (Բոլիվիա)
  33. Yuri (Կոլումբիա, Բրազիլիա)
  34. Yurumanguí (Կոլումբիա)

[խմբագրել] Հյուսիսային Ամերիկա

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Chimariko (ԱՄՆ՝ Քալիֆորնիա)
  2. Chitimacha (ԱՄՆ՝ Լուիզիանա)
  3. Coahuilteco (ԱՄՆ՝ Տեխաս, հյուսիսային Մեքսիկա)
  4. Cuitlatec (Մեքսիկա՝ Գեռերո) (մեռած)
  5. Esselen (ԱՄՆ՝ Քալիֆորնիա)
  6. Haida (Կանադա՝ Բրիտանական Կոլումբիա; ԱՄՆ՝ Ալյասկա)
  7. Huave (Մեքսիկա՝ Օաքսակա )
  8. Karankawa (ԱՄՆ՝ Տեխաս) (մեռած)
  9. Karok (նաև քարուք) (ԱՄՆ՝ Քալիֆորնիա)
  10. Kootenai (Կանադա՝ Բրիտանական Կոլումբիա; ԱՄՆ՝ Այդահո, Մոնտանա)
  11. Natchez (ԱՄՆ՝ Միսիսիպի, Լուիզիանա) (երբեմն կապում եմ մասքոջյան լեզուների հետ)
  12. P'urhépecha (նաև տարասկաներեն) (Մեքսիկա՝ Միչոական)
  13. en:Salinan (ԱՄՆ՝ Քալիֆորնիա)
  14. Seri (Մեքսիկա՝ Սոնորա)
  15. en:Siuslaw (ԱՄՆ՝ Օրեգոն)
  16. Takelma (ԱՄՆ՝ Օրեգոն)
  17. Timucua (ԱՄՆ՝ Ֆլորիդա, Ջորջիա)
  18. Tonkawa (ԱՄՆ՝ Տեխաս) (մեռած)
  19. Tunica (ԱՄՆ՝ Միսիսիպի, Լուիզիանա, Արկանզաս)
  20. Washo (ԱՄՆ՝ Քալիֆորնիա, Նեվադա)
  21. Yana (ԱՄՆ՝ Քալիֆորնիա)
  22. Yuchi (ԱՄՆ՝ Ջորջիա, Օքլահոմա)
  23. Zuni (նաև շիվի) (ԱՄՆ՝ Նյու Մեքսիկո)

[խմբագրել] Ավստրալիա

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Enindhilyagwa (նաև Անդիլյաուգվա, Անինդիլյակվա)
  2. Laragiya
  3. Minkin (մեռած; հնարավոր է Յիվայդջանյան կամ Տանքիյական լեզվախմբի մեջ է մտնում)
  4. Ngurmbur (հնարավոր է Մակրո-Պամա-Նյունգանյան լեզվախմբի մեջ է մտնում)
  5. Tiwi (Մելվիլ և Բաթուրստ կղզիներ)

[խմբագրել] Նոր Գվինեա

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Abinomn (Բասո, Ֆոյա) (հյուսիսային Իրիան)
  2. Anêm (Նոր Բրիտանիա)
  3. Ata (Պելե-Ատա, Վասի) (Նոր Բրիտանիա)
  4. Busa (Սանդաուն)
  5. Isirawa (հյուսիսային Իրիան)
  6. Kol (Նոր Բրիտանիա)
  7. Kuot (Պանարաս) (Նոր Իռլանդիա)
  8. Massep
  9. Pyu
  10. Sulka (Նոր Բրիտանիա)
  11. Taiap (Գապուն) (Սեպական)
  12. Yalë (Նագատման) (Սանդաուն)
  13. Yawa (Գիլվինք ծովածոց)
  14. Yélî Dnye (Յելե) (Ռենել կղզի)
  15. Yuri (Քարքար) (Սանդաուն)

[խմբագրել] Ասիա

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Այնու լեզու կամ լեզուներ (Ճապոնիա, Ռուսաստան) (Արաբերենի կամ Ճապոներենի նման Այնու լեզվախմբի ներսում բազմազանությունը բավականին մեծ է, այնքան որ այն դիտվի որպես մի քանի տասնյակ լեզուների լեզվախումբ, սակայն որոշ լեզվաբաններ այն դիտում են որպես մեկ լեզու մեծ բարբառային բազմազանությամբ)
  2. Նիվխ en կամ գիլյաք (Ռուսաստան) (երբեմն կապում են Չուկոտկ-Կամչատկյան լեզուների հետ)
  3. Կորեերեն en (Հյուսիսայի և Հարավային Կորեա, Չինաստան, ԱՄՆ (երբեմն կապում են Ալթայան լեզուների հետ; բարբառներից մեկը՝ Եջու (բարբառ) Jen հաճախ համարվում է առանձին լեզու)
  4. Կուսունդա en (Նեպակ)
  5. Նիհալի en (Հնդկաստան) (երբեմն կապում են Մունդանական լեզուների հետ )
  6. Բուրուշասկի en (Պակիստան, Հնդկաստան) (երբեմն կապում են Յենիսեյան լեզուների հետ)
  7. Էլամիթերեն en (Իրան) (մեռած) (երբեմն կապում են Դրավիդյան լեզուների հետ)
  8. Շումերերեն en (Իրաք) (մեռած)
  9. Հաթիթերեն en (Թուրքիա) (մեռած) (երբեկն կապում են Հյուսիսարևմտյան կովկասյան լեզուների հետ)
  10. Շոմպեներեն en (Նիկոբար կղզի) (քիչ է հայտնի, ամենայն հավանականությամբ ունի երկու լեզու)։

[խմբագրել] Աֆրիկա

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Հադձա en ( Տանզանիա)
  2. Սանդավի en ( Տանզանիա) (կարող է կապ ունենալ խոեսյան) լեզուների հետ

[խմբագրել] Եվրոպա

  1. Բասկերեն en (Իսպանիա, Ֆրանսիա) (կապում են մեռած ակվիտաներենի հետ)

[խմբագրել] Չդասակարգված լեզուներ

Լեզուները համարվում են չդասակարգված, կամ որովհետև դրանց դասակարգման համար տարբեր պատճառներով լեզվաբանները համապատասխան ջանքեր դեռ չեն գործադրել, կամ, ավելի հաճախ, որովհետև դրանք շատ վատ են փաստաթղթագրված, այսինքն չունեն պատմական գրավոր աղբյուրներ կամ բավարար գրավոր նյութեր՝ դրանց վստահելի դասակարգման համար։ Նմանատեսակ լեզուների մեծ մասն արդեն մեռած լեզուներ են, և ամենայն հավանականությամբ, այլևս երբեք այնքան խորը կամ բազմակողմանիորեն չեն ուսումնասիրվի և ճանաչվի վստահելի դասակարգման համար։

[խմբագրել] Եվրոպա

  1. Իբերական լեզու en (Իսպանիա) (մեռած)
  2. Տարտեսիական լեզու en (Իսպանիա, Պորտուգալիա) (մեռած)
  3. Հյուսիս-պիսենական լեզու en (Իտալիա) (մեռած)

[խմբագրել] Աֆրիկա

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Օրիգոտա en (հնարավոր է աֆրասիական)
  2. Գումուզ en (հնարավոր է նեղոս-սահարական)
  3. Քվադի en (մեռած; հնարավոր է խոեսական)
  4. Բանգի-մե en (էթնիկ դոգոնական)
  5. Դոմփո en
  6. Մպրէ en
  7. Յալաա en
  8. Լաալ en
  9. Մերոյթ en (մեռած; համարվում է նեղոս-սահարական կամ աֆրասիական)
  10. Շաբո en

[խմբագրել] Ասիա

  1. Քութի լեզու en (մեռած)
  2. Քասկյան լեզուն en (մեռած)
  3. Կիմերյան լեզու en (մեռած)

[խմբագրել] Ավստրալիա

  1. Տասմանական լեզուներ en (մեռած)

[խմբագրել] Հարավային Ամերիկա

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Բենան en (Բրազիլիա) (մեռած)
  2. Կուլի en (Պերու) (մեռած)
  3. Կունզա en (Չիլի, Բոլիվիա, Արգենտինա) (մեռած)
  4. Գամելա en (Բրազիլիա՝ Մարանհաո) (մեռած)
  5. Գորգոտոգվի en (Բոլիվիա) (մեռած)
  6. Հվամոե en (Բրազիլիա Պերնամբուկո) (մեռած)
  7. Կուկուրա en (Բրազիլիա՝ Մատո Գրոսսո) (մեռած)
  8. Մալիբու en (Կոլոմբիա) (մեռած)
  9. Մունիք en (Պերու)
  10. Նատու en (Բրազիլիա՝ Պերնամբուկո) (մեռած)
  11. Սեխուրա en
  12. Տարայրիու Ten (Բրազիլիա՝ Ռիո Գրանդե դո Նորտե)
  13. Տուքսա en (Բրազիլիա՝ Բահիա, Պերնամբուկո) (մեռած)
  14. Քսոկո en (Բրազիլիա՝ Ալագոաս, Պերնամբուկո) (մեռած)
  15. Զուկուրու en (Բրազիլիա՝ Պերնամբուկո, Պարաիբա) (մեռած)
  16. Յուրումանգվի en (Կոլոմբիա) (մեռած)

[խմբագրել] Հյուսիսային Ամերիկա

Լեզվաընտանիքների հայերեն անվանումները պետք է ճշտվեն։

  1. Ադայի en (ԱՄՆ՝ Լուիզիանա, Տեխաս) (մեռած)
  2. Ալագյույլակ en (Գվատեմալա)
  3. Արանամա-Տամիք en (ԱՄՆ՝ Տեխաս) (մեռած)
  4. Ատակապա en (ԱՄՆ՝ Լուիզիանա, Տեխաս) (մեռած)
  5. Բեոթուք en (Կանադա՝ Նյուֆաունդլենդ) (մեռած)
  6. Կալուսա en (ԱՄՆ՝ Ֆլորիդա) (մեռած)
  7. Կայուսի en (ԱՄՆ՝ Օրեգոն, Վաշինգտոն) (մեռած)
  8. Կոտոնամի en (հյուսիսարևելյան Մեքսիկա, ԱՄՆ՝ Տեխաս) (մեռած)
  9. Մարատինո en (հյուսիսարևելյան Մեքսիկա) (մեռած)
  10. Նաոլան en (Մեքսիկա՝ Տամաուլիպաս) (մեռած)
  11. Քվինիգվա en (հյուսիսարևելյան Մեքսիկա) (մեռած)
  12. Սոլանո en (հյուսիսարևելյան Մեքսիկա, ԱՄՆ՝ Տեխաս) (մեռած)

[խմբագրել] Խառը լեզուներ

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Խառը լեզուներ:


[խմբագրել] Կրեոլական լեզուներ

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված ՝ Կրեոլական լեզուներ:

Խառը լեզուների նման աշխարհի բազմաթիվ կրեոլական լեզուները դժվար է կապել որևէ լեզվաընտանիքի հետ։

[խմբագրել] Նշանային լեզուներ

1rightarrow.png  Տես նաև Նշանային լեզուների ցանկ  
1rightarrow.png  Տես նաև Նշանային լեզուների դասակարգումը 

Նշանային լեզուների լեզվաբանական կապերը որոշակիորեն պարզաբանված չեն և շատերը մեկուսի լեզուներ են ։


[խմբագրել] Տես նաև

[խմբագրել] Հղումներ

  1. ↑ «languages by size»։ Ethnologue.com։ http://www.ethnologue.com/ethno_docs/distribution.asp?by=size։ Վերցված է 2010-06-07։ 
  2. ↑ «language families»։ Ethnologue.com։ http://www.ethnologue.com/family_index.asp։ Վերցված է 2010-05-27։ 

[խմբագրել] Արտաքին հղումներ

[խմբագրել] Գրականություն

  • Հայկական Սովետական հանրագիտարան հատորներ 1, 2, 3, 5, 9,10, Ե, 1976-1985
  • Աճառյան Հ. Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի, համեմատությամբ 562 լեզուների, Ե, 1955
  • Boas, Franz. (1911). Handbook of American Indian languages (Vol. 1). Bureau of American Ethnology, Bulletin 40. Washington: Government Print Office (Smithsonian Institution, Bureau of American Ethnology).
  • Boas, Franz. (1922). Handbook of American Indian languages (Vol. 2). Bureau of American Ethnology, Bulletin 40. Washington: Government Print Office (Smithsonian Institution, Bureau of American Ethnology).
  • Boas, Franz. (1933). Handbook of American Indian languages (Vol. 3). Native American legal materials collection, title 1227. Glückstadt: J.J. Augustin.
  • Campbell, Lyle. (1997). American Indian languages: The historical linguistics of Native America. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509427-1.
  • Campbell, Lyle; & Mithun, Marianne (Eds.). (1979). The languages of native America: Historical and comparative assessment. Austin: University of Texas Press.
  • Goddard, Ives (Ed.). (1996). Languages. Handbook of North American Indians (W. C. Sturtevant, General Ed.) (Vol. 17). Washington, D. C.: Smithsonian Institution. ISBN 0-16-048774-9.
  • Goddard, Ives. (1999). Native languages and language families of North America (rev. and enlarged ed. with additions and corrections). [Map]. Lincoln, NE: University of Nebraska Press (Smithsonian Institution). (Updated version of the map in Goddard 1996). ISBN 0-8032-9271-6.
  • Gordon, Raymond G., Jr. (Ed.). (2005). Ethnologue: Languages of the world (15th ed.). Dallas, TX: SIL International. ISBN 1-55671-159-X. (Online version: http://www.ethnologue.com).
  • Greenberg, Joseph H. (1966). The Languages of Africa (2nd ed.). Bloomington: Indiana University.
  • Mithun, Marianne. (1999). The languages of Native North America. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-23228-7 (hbk); ISBN 0-521-29875-X.
  • Ross, Malcom. (2005). Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages. In: Andrew Pawley, Robert Attenborough, Robin Hide and Jack Golson, eds, Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples [1]
  • Ruhlen, Merritt. (1987). A guide to the world's languages. Stanford: Stanford University Press.
  • Sturtevant, William C. (Ed.). (1978-present). Handbook of North American Indians (Vol. 1-20). Washington, D. C.: Smithsonian Institution. (Vols. 1-3, 16, 18-20 not yet published).
  • Voegelin, C. F.; & Voegelin, F. M. (1977). Classification and index of the world's languages. New York: Elsevier.
  • Wittmann, Henri (1991). "Classification linguistique des langues signées non vocalement." Revue québécoise de linguistique théorique et appliquée 10:1.215-88.[2]


ԱԼ Սա Աշխարհի լեզուների մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։
Ստացված է «http://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Լեզվաընտանիքների_ցանկ&oldid=722609» էջից
Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով