Լիթիում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
3 ՀելիումԼիթիումԲերիլիում
Ջրածին Հելիում Լիթիում Բերիլիում Բորр Ածխածին Ազոտ Թթվածին Ֆտոր Նեոն Նատրիում Մագնեզիում Ալյումին Սիլիցիում Ֆոսֆոր Ծծումբ Քլոր Արգոն Կալիում Կալցիում Սկանդիում Տիտան Վանադիում Քրոմ Մանգան Երկաթ Կոբալտ Նիկել Պղինձ Ցինկ Գալիում Գերմանիում Արսեն Սելեն Բրոմ Կրիպտոն Ռուբիդիում Ստրոնցիում Իտրիում Ցիրկոնիում Նիոբիում Մոլիբդեն Տեխնեցիում Ռութենիում Ռոդիում Պալադիում Արծաթ Կադմիում Ինդիում Անագ Ծարիր Թելուր Յոդ Քսենոն Ցեզիում Բարիում Լանթան Ցերիում Պրազեոդիում Նեոդիում Պրոմեթիում Սամարիում Եվրոպիում Գադոլինիում Տերբիում Դիսպրոզիում Հոլմիում Էրբիում Թուլիում Իտերբիում Լյուտեցիում Հաֆնիում Տանտալ Վոլֆրամ Ռենիում Օսմիում Իրիդիում Պլատին Ոսի Սնդիկ Թալիում Կապար Բիսմունտ Պոլոնիում Աստատ Ռադոն Ֆրանցիում Ռադիում Ակտինիում Թորիում Պրոտակտիում Ուրան Նեպտունիում Պլուտոնիում Ամերիցիում Կյուրիում Բերկլիում Կլիֆորնիում Էյնշտեյնիում Ֆերմիում Մենդելեևիում Նոբելիում Լոուրենցիում Ռեզերֆորդիում Դուբնիում Սիբորգիում Բորիում Հասիում Մեյտներիում Դարմշտադտիում Ռենտգենիում Կոպերնիցիում Ունունտրիում Ֆլերովիում Ունունպենտիում Լիվերմորիում Ունունսեպտիում ՈւնունօկտիումՔիմիական տարրերի պարբերական համակարգ
3Li
Cubic-body-centered.svg
Electron shell 003 Lithium.svg
Պարզ նյութի արտաքին տեսք
Lithium paraffin.jpg
Շատ թեթև, փափուկ արծաթափայլ սպիտակ մետաղ
Butyllithium-hexamer-from-xtal-3D-balls-A.png
Ատոմի հատկություններ
Անվանում, սիմվոլ, կարգաթիվ Լիթիում /Lithium (Li), 3
Ատոմային զանգված
(մոլային զանգված)
[6,938; 6,997] զ. ա. մ. (գ/մոլ)
Էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիա [He] 2s1
Ատոմի շառավիղ 145 պմ
Քիմիական հատկություններ
Կովալենտային շառավիղ 134 պմ
Իոնի շառավիղ 76 (+1e)[1] պմ
Էլեկտրաբացասականություն 84,8 (Պոլինգի սանդղակ)
Էլեկտրոդային պոտենցիալ -3,06В
Օքսիդացման աստիճաններ +1
Իոնիզացման էներգիա
(առաջին էլեկտրոն)
 519,9(5,39) կՋ/մոլ (էՎ)
Պարզ նյութի թերմոդինամիկական հատկություններ
Խտություն (ս. պ.-ում) 0,534 գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան 453,69
Եռման ջերմաստիճան 2,89
Մոլյար ջերմունակություն 0,98 Ջ/(Կ·մոլ)
Մոլային ծավալ 13,1 սմ³/մոլ
Պարզ նյութի բյուրեղացանց
Բյուրեղացանցի կառուցվածք խորանարդ
Բյուրեղացանցի տվյալներ 3,490
Դեբայի ջերմաստիճան 400 Կ
Այլ հատկություններ
Ջերմահաղորդականություն (300 Կ) 24,86[2] Վտ/(մ·Կ)
CAS համար 7439-93-2
3
Լիթիում
Li
6,941
[Не]2s1


Լիթիում (լատ.՝ Lithium, քիմիական տարր է, որի նշանն է Li և ատոմային թիվը՝ 3։ Գտնվում է պարբերական համակարգի 1-ին խմբի գլխավոր ենթախմբում: Լիթիումը ալկալիական մետաղ է: Ալկալիական է կոչվում այն պատճառով, որ ջրի հետ փոխազդելով, առաջացնում է ալկալի:

Պատմություն և անվան ծագում[խմբագրել]

Լիթիումը հայտնաբերել է շվեդ քինիկոսների կողմից 1817 թվականին (Li,Na)[Si4AlO10]: Մետաղական լիթիումը առաջին անգամ ստացել է Գեմֆրի Դևին 1825 թվականին: Լիթիումը իր անունը ստացել է նրա համար, որ հայտնաբերվել է «քարերում» (հուն.՝ λίθος - քար): Սկզբում կոչվում էր «լիթիոն», ժամանակակից անունը տվել է Բերցելիուսը:

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. atomic and ionic radius
  2. Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) Химическая энциклопедия: в 5 т. — Москва: Советская энциклопедия, 1990. — Т. 2. — С. 605. — 671 с. — 100 000 экз.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Գրականություն[խմբագրել]

  • Плющев В. Е., Степин Б. Д. Химия и технология соединений лития, рубидия и цезия.- М.-Л.: Химия, 1970.- 407