Ազոտական թթու
Ազոտական թթու (HNO3), ուժեղ միահիմն թթու: Պինդ ազոտական թթուն ունի երկու տարաձևություն` մոնոկլինային և ռոմբիկ բյուրեղացանցով: Ջրի հետ խառնվում է ցանկացած հարաբերությամբ: Ջրային միջավայրում համարյա ամբողջությամբ դիսոցվում է իոնների: Ջրի հետ փոխազդում է 68,4 % և t-120 °C պայմաններում, մթնոլորտային ճնշման տակ: Հայտնի են երկու բյուրեղահիդրատներ`մոնոհիդրատ (HNO3·H2O) և եռհիդրատ (HNO3·3H2O):
[խմբագրել] Ֆիզիկական հատկություններ
Ազոտական թթվում ազոտը քառավալենտ է` +5 ՕԱ-ով: Ազոտական թթուն անգույն, օդում ծխացող հեղում է: Պնդանում է −41,59 °C, եռում `+82,6 °C:
[խմբագրել] Քիմիական հատկություններ
Խիտ և նոսր ազոտական թթուները միմյանցից տարբերվում են քիմիական հատկություններով: Տաքացնելիս քայքայվում է. Ոսկին և պլատինային շարքի մետաղները չեն փողազդում և ոչ մի խտության ազոտական թթվի հետ: Որպես ուժեղ թթու ազոտական թթուն փոխազդում է
- Հիմնային և ամֆոտեր օքսիդների հետ`
- Հիմքերի հետ`
- դուրս է մղում թույլ թթուները իրենց աղերից`
- մետաղների հետ փոխազդում է տարբեր կերպ.
-
- ա.մետաղների, որոնք լարվածության շարքում գտնվում են ջրածնից աջ:
- բ.մետաղների, որոնք լարվածության շարքում գտնվում են ջրածնից ձախ:
Երկաթի և ալյումինի հետ խիտ ազոտական թթուն սովորական պայմաններում չի փոխազդում: