Ազոտական թթու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ազոտական թթու

Ազոտական թթու (HNO3), ուժեղ միահիմն թթու: Պինդ ազոտական թթուն ունի երկու տարաձևություն` մոնոկլինային և ռոմբիկ բյուրեղացանցով։ Ջրի հետ խառնվում է ցանկացած հարաբերությամբ։ Ջրային միջավայրում համարյա ամբողջությամբ դիսոցվում է իոնների։ Ջրի հետ փոխազդում է 68,4 % և t-120 °C պայմաններում, մթնոլորտային ճնշման տակ։ Հայտնի են երկու բյուրեղահիդրատներ`մոնոհիդրատ (HNO3·H2O) և եռհիդրատ (HNO3·3H2O)։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել]

Ազոտական թթվում ազոտը քառավալենտ է` +5 ՕԱ-ով։ Ազոտական թթուն անգույն, օդում ծխացող հեղում է։ Պնդանում է −41,59 °C, եռում `+82,6 °C:

Քիմիական հատկություններ[խմբագրել]

Խիտ և նոսր ազոտական թթուները միմյանցից տարբերվում են քիմիական հատկություններով: Տաքացնելիս քայքայվում է. Ոսկին և պլատինային շարքի մետաղները չեն փողազդում և ոչ մի խտության ազոտական թթվի հետ: Որպես ուժեղ թթու ազոտական թթուն փոխազդում է

  1. Հիմնային և ամֆոտեր օքսիդների հետ`
  2. Հիմքերի հետ`
  3. դուրս է մղում թույլ թթուները իրենց աղերից`
  4. մետաղների հետ փոխազդում է տարբեր կերպ.
ա.մետաղների, որոնք լարվածության շարքում գտնվում են ջրածնից աջ:
բ.մետաղների, որոնք լարվածության շարքում գտնվում են ջրածնից ձախ:

Երկաթի և ալյումինի հետ խիտ ազոտական թթուն սովորական պայմաններում չիփոխազդում։