Դոլմեն

Դոլմեն (բրետոն. dolmen < dol -սեղան, men - քար), հնագույն դամբարանային կառույց է: կառուցված են վիթխարի քարերից մինչև մի քանի տոննա: Ծածկված են մեկ կամ մի քանի սալաքարերով: Դոլմենը առաջին ճարտարապետական կառույցներից է: Դոլմեններում սովորաբար թաղվել է մեկ, կամ մի քանի աճյուն՝ քարե կամ բրոնզի զենքերի հետ: Որոշ դեպքերում օգտագործվել են թաղման նպատակով տասնամյակներ, և երբեմն էլ մի ամբողջ դար: Ենթադրվում է որ դոլմենները կառուցվել են տոհմավագների հողարկավորության համար: Հայաստանում դոլմեններ կան Աշտարակում, Արթիկի Առիճ գյուղում, Տավուշում:

Ձևերը ըստ տեղանքի [խմբագրել]

Իռլանդիա

Տարբեր տեղերում դոլմենները տարբեր ձևով են կառուցված:

Կովկաս, Կրասնոդարի շրջան (Ռուսաստան) - սալերով, հավաքական, տաշտաձև, մոնոլիտ դոլմեններ, նաև կրոմլեխներ:
Դանիա - դոլմենները հսկայական քարերից են, ընդ որում վերևի սալաքարը ամենամեծն է:
Մեծ Բրիտանիա, Իռլանդիա - դոլմենները լավ մշակված ուղղանկյուն քարերից են, պատերի քանակը չորսից պակաս մենհիրներ:
Կորեա, Հյուսիսային Ամերիկա, Եվրոպա - վերին սալը ներքևիններին համեմատ շատ խոշոր է, Կորեայում դոլմենները հիմնականում առանց անցքի են
Պորտուգալիա, Իսպանիա - դոլմենները թեք հարթ սալեր են, դասավորված շրջանով և ծածկով(անտոսներ):
Ֆրանսիա, Գերմանիա - Ուղղանկյուն մշակված քարեր են, իրար մոտիկ շարված ստեղծում են սրահը: