Զատկի կղզի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Զատկի կղզի
Isla de Pascua / Rapa Nui

27°07′57.36″ հս. լ. 109°21′10.8″ ավ. ե. / 27.1326° հս. լ. 109.353° աե. ե.27°07′57.36″ հս. լ. 109°21′10.8″ ավ. ե. / 27.1326° հս. լ. 109.353° աե. ե.
Երկիր Չիլի Չիլի
Ջրատարածություն Խաղաղ օվկիանոս
Մակերես 163,6 կմ2
Ամենաբարձր կետը 539 մ
Բնակչություն (2012) 5806 մարդ
Բնակչության խտությունը 35,489 մարդ/կմ2
##Զատկի կղզի (Խաղաղ օվկիանոս)
Red pog.svg
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում
Զատկի կղզի

Զատկի կղզին (հոլ.՝ Paasch-Eyland, իսպ.՝ Isla de Pascua) կղզի է Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մասում, պատկանում է Չիլիին։ Կղզու տեղի անվանումն է «Ռապա Նուի» (ռապ. Rapa Nui)։ Տարածքը 163,6 կմ²։ Կոորդինատները՝ 27°07′ հվ. լ. 109°21′ ամ. ե. / 27.116667° հվ. լ. 109.35° ամ. ե.

Այն կազմավորվել է մի շարք հրաբխային զանգվածային ժայթքումների հետևանքով և միլիոնավոր տարիներ շարունակ կղզին բնակեցված չի եղել. այնտեղ ապրել են միայն ծովային թռչուններ։ Կղզու զառիթափ լանջերը, այնուամենայնիվ, փարոսն են պոլինեզյան ծովագնացների։ Հայտնի չէ, թե ինչու են նրանք լքել իրենց հայրենի երկիրը։

Լավայի խողովակները և իրար զարնվող ալիքները կազմավորել են հարյուրավոր քարանձավներ և վտանգավոր ծովածոց։ Միայն մի քանի անվտանգ վայրեր կան, որտեղ կարող են խարիսխ իջեցնել։

Կղզու մայրաքաղաքն ու նրա միակ քաղաքը Անգա Ռոան է։ Այն աշխարհում հայտնի է հատկապես մոաների՝ հրաբխային մամլված փոշուց կառուցված քարե արձանների շնորհիվ, որոնցում, ըստ տեղաբնակների, կենտրոնացած է Զատկի կղզու առաջին թագավոր Հոտու-Մատուի նախնիների գերբնական ուժը։ Նորաբնակները կղզին վերանվանել են «Te Pito O Te Henua», որը կոչվում է Երկիր մոլորակի «պորտը»։

Զատկի կղզին Տրիստան դա Կունյա արշիպելագի հետ միասին հանդիսանում է աշխարհի ամենահեռավոր բնակեցված կղզին։ Հեռավորությունը մինչև Չիլիի մայրցամաքային ափերը կազմում է 3514 կմ, իսկ մինչ Պիտկերն կղզին՝ ամենամոտ բնակավայրը, 2075 կմ։ Կղզին հոլանդացի ճանապարհորդ Յակոբ Ռոգևենի կողմից հայտնագործվել է 1722 թվականի Զատկի կիրակի օրը։

Կղզում բնակվում է ընդամենը 5806 մարդ (2012[1]

1888 թվականին կղզին կցվել է Չիլիին։ 1995 թվականին Ռապանուի ազգային այգին (Զատկի կղզի) ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։[2]


Զատկի կղզու համայնապատկերը
Զատկի կղզու համայնապատկերը


Ծանոթագրություններ[խմբագրել]