Զատկի կղզի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Զատկի կղզի
Isla de Pascua / Rapa Nui

27°07′57.36″ հս. լ. 109°21′10.8″ ավ. ե. / 27.1326° հս. լ. 109.353° աե. ե.27°07′57.36″ հս. լ. 109°21′10.8″ ավ. ե. / 27.1326° հս. լ. 109.353° աե. ե.
Երկիր Չիլի Չիլի
Ջրատարածություն Խաղաղ օվկիանոս
Մակերես 163,6 կմ2
Ամենաբարձր կետը 539 մ
Բնակչություն (2012) 5806 մարդ
Բնակչության խտությունը 35,489 մարդ/կմ2
##Զատկի կղզի (Խաղաղ օվկիանոս)
Red pog.svg
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում

Զատկի կղզին (հոլ.՝ Paasch-Eyland, իսպ.՝ Isla de Pascua) կղզի է Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մասում, պատկանում է Չիլիին։ Կղզու տեղի անվանումն է «Ռապա Նուի» (ռապ. Rapa Nui)։ Տարածքը 163,6 կմ²։ Կոորդինատները՝ 27°07′ հվ. լ. 109°21′ ամ. ե. / 27.116667° հվ. լ. 109.35° ամ. ե.

Այն կազմավորվել է մի շարք հրաբխային զանգվածային ժայթքումների հետևանքով և միլիոնավոր տարիներ շարունակ կղզին բնակեցված չի եղել. այնտեղ ապրել են միայն ծովային թռչուններ: Կղզու զառիթափ լանջերը, այնուամենայնիվ, փարոսն են պոլինեզյան ծովագնացների: Հայտնի չէ, թե ինչու են նրանք լքել իրենց հայրենի երկիրը:

Լավայի խողովակները և իրար զարնվող ալիքները կազմավորել են հարյուրավոր քարանձավներ և վտանգավոր ծովածոց: Միայն մի քանի անվտանգ վայրեր կան, որտեղ կարող են խարիսխ իջեցնել:

Կղզու մայրաքաղաքն ու նրա միակ քաղաքը Անգա Ռոան է: Այն աշխարհում հայտնի է հատկապես մոաների` հրաբխային մամլված փոշուց կառուցված քարե արձանների շնորհիվ, որոնցում, ըստ տեղաբնակների, կենտրոնացած է Զատկի կղզու առաջին թագավոր Հոտու-Մատուի նախնիների գերբնական ուժը: Նորաբնակները կղզին վերանվանել են «Te Pito O Te Henua», որը կոչվում է Երկիր մոլորակի «պորտը»:

Զատկի կղզին Տրիստան դա Կունյա արշիպելագի հետ միասին հանդիսանում է աշխարհի ամենահեռավոր բնակեցված կղզին: Հեռավորությունը մինչև Չիլիի մայրցամաքային ափերը կազմում է 3514 կմ, իսկ մինչ Պիտկերն կղզին` ամենամոտ բնակավայրը, 2075 կմ: Կղզին հոլանդացի ճանապարհորդ Յակոբ Ռոգևենի կողմից հայտնագործվել է 1722 թվականի Զատկի կիրակի օրը:

Կղզում բնակվում է ընդամենը 5806 մարդ (2012):[1]

1888 թվականին կղզին կցվել է Չիլիին: 1995 թվականին Ռապանուի ազգային այգին (Զատկի կղզի) ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում:[2]


Զատկի կղզու համայնապատկերը
Զատկի կղզու համայնապատկերը


Ծանոթագրություններ[խմբագրել]