Ամուդարյա (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ամուդարյա
Amudaryamap.jpg
Բնութագիր
Երկարություն 2,400 կմ
Ավազանի մակերես 534,739 կմ2
Տեղակայում
Երկիր Տաջիկստան Տաջիկստան
Աֆղանստան Աֆղանստան
Թուրքմենստան Թուրքմենստան
Ուզբեկստան Ուզբեկստան

Ամուդարյա, գետ Տաջիկստանում, Թուրքմենստանում, Ուզբեկստանում, Աֆղանստանում։

Կազմավորվում է Փյանջ և Վախշ գետերի միախառնումից, թափվում Արալյան ծովը` առաջացնելով դելտա։ Երկարությունը 1415 կմ (Փյանջի ակունքից` 2540 կմ), կանոնավոր նավարկություն կա Չարջու քաղաքից սկսած։ Ամուդարյայի ափին է Թերմեզ, Կերկի, Նուկուս քաղաքները։

Անվանումը[խմբագրել]

Անվանումն առաջացել է մի ժամանակ գետի ափին գտնվող Ամուլ քաղաքի անունից և պարսկերեն դարյա «գետ» բառից, այսինքն՝ «Ամուլի գետ»։ Անտիկ շրջանի աշխարհագրագետներին հայտնի էր Օքսուս (լատիներեն` Oxus), իսկ արաբներին` Ջեյհուն անունով։[1]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս», էջ 24։