Ֆրեսկո
40-30 թթ. ՄԹԱ
Ֆրեսկո (իտալերեն՝ թաց)- թարմ, թաց կրասվաղի վրա, մաքուր ջրով կամ կրաջրով բացված ներկերով գեղանկարչական տեխնիկա է, չորանալիս գոյացնում է բյուրեղային կալցիումի կարբոնատի թափանցիկ թաղանթ` ամրացնելով ներկերն ու ֆրեսկոն դարձնելով հարատև: Ֆրեսկո է կոչվում նաև այդ տեխնիկայով կատարված ստեղծագործությունը:
Կիրառումը [խմբագրել]
Ֆրեսկոն հնարավորություն է ընձեռնում ստեղծելու մոնումենտալ արվեստի գործեր, որմնանկարչության հիմնական տեխնիկան է: Բացի բուն ֆրեսկոից հայտնի է նաև ասեկկո (իտ. a secco- չոր կերպով) ֆրեսկոն` զարգացել է անտիկ շրջանում, այն ավարտում էին տեմպերայով` չոր վիճակում: Այդ եղանակը տիրապետող է դարձել նաև միջնադարում` Բյուզանդիայում, Արևմտյան Եվրոպայում, Ռուսաստանում: Մ. թ. ա. առաջին դարերից տեխնիկայով ֆրեսկային մոտ որմնանկարներ են արել արևելքի գեղանկարիչները` հիմնականում Հնդկաստանում, Միջին Ասիայում: Ֆրեսկոն բարձր զարգացման է հասել Վերածննդի շրջանում, 16- րդ դարից տարածում է գտել առանց տեմպերայի կիրառումը այսպես կոչված «մաքուր ֆրեսկո» (իտալ.- buon fresco): Որոշ անկումից հետո (17- ից 19-րդ դարեր) 20-րդ դարի սկզբից ֆրեսկոն լայն կիրառում գտավ հասարակական շենքերի ձևավորման մեջ` որմնանկարներում:
Ֆրեսկոն Հայաստանում [խմբագրել]
Հայաստանում ֆրեսկոյի տեխնիկայով որմնանկարներ հայտնի են Ուրարտուի շրջանից: Միջնադարյան հայ նկարիչները մշակել էին որմնանկարի ուրույն տեխնիկա:
Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարան ից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։  |
 |
Սա անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ Այս նշումը հարկավոր է փոխարինել համապատասխան թեմատիկ նշումով։ |
