Միխայիլ Բուլգակով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Միխայիլ Բուլգակով
Bułhakow.jpg
գրող
ԱԱՀ՝ Միխայիլ Աֆանասիի Բուլգակով
Ծննդյան օր՝ 1891 թ., մայիսի 3 (1891-05-03)
Ծննդավայր՝ Կիև
Վախճանի օր՝ մարտի 10, 1940 (48 տարեկան)
Վախճանի վայր՝ Մոսկվա, ԽՍՀՄ

Միխայիլ Աֆանասիի Բուլգակով, ռուս.՝ Михаил Афанасьевич Булгаков, (1891թվականի մայիսի 3 (15), Կիև, Ռուսական կայսրություն - 1940թվականի մարտի 10, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային ռուս նշանավոր գրող և դրամատուրգ, վեպերի, վիպակների, պատմվածքների, պիեսների հեղինակ, որոնցից առավել հայտնի են՝ «Սպիտակ գվարդիա», «Պարոն դը Մոլիերի կյանքը», «Վարպետն ու Մարգարիտան», «Թատերական վեպ» (անավարտ) վեպերը, «Շան սիրտը» վիպակը, «Փախուստ» պիեսը։ Ստեղծագործություններից մի քանիսը թարգմանվել են հայերեն[1]։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Միխայիլ Բուլգակովը ծնվել է 1891 թվականի մայիսի 3 (15)-ին Կիևում։ Նրա հայրը Կիևի հոգևոր ակադեմիայի պրոֆեսոր էր, իսկ մայրը՝ ուսուցչուհի։ Նա ընտանիքի յոթ երեխաներից ամենամեծն էր։ 1901 թվականին նա ընդունվել է Կիևյան առաջին գիմնազիա։ 1909 թվականին ընդունվել է Կիևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ, որտեղ սովորում է յոթ տարի։ 1913 թվականին Միխայիլն ամուսնանում է Տատյանա Լապպայի հետ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո Միխայիլն մի քանի ամիս աշխատում է ռազմական հիվանդանոցում որպես բժիշկ։ Բայց ռազմաճակատում նա վիրավորվում է և խրոնիկական ցավը մեղմելու համար սկսում է մորֆի օգտագործել։ Նրա մոտ կախվածություն է առաջանում մորֆից, ինչից նա կարողանում է ազատվել միայն 1918 թվականին, երբ վերադառնում է Կիև։ 1919 թվականին քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, նույնպես աշխատում է որպես ռազմական բժիշկ։ Այդ տարի որպես բժիշկ աշխատում է նաև Կարմիր խաչում։ 1920 թվականին նա հիվանդանում է տիֆով և մնում է Վլադիկավկազում։ 1921 թվականին Բուլգակովը տեղափոխվում է Մոսկվա։ Նա թողնում է բժշկի աշխատանքը և սկսում է ստեղծագործել։ 1923 թվականի Բուլգակովը դառնում է համառուսական Գրողների միության անդամ։ Այնտեղ նա ծանոթանում է Լյուբով Բելոզերսկայայի հետ, ով 1925 թվականին դառնում է նրա երկրորդ կինը։ 1926 թվականին Մոսկվայի գեղարվեստի թատրոնում ներկայացվում է Միխայիլ Բուլգակովի «Օրեր տուրբիններից» ներկայացումը, որը Ստալինը հավանում է, և բավականին երկար ժամանակ այն ներկայացվում է թատրոնում։ 1929 թվականին Բուլգակովը ծանոթանում է Ելենա Շիլովսկայայի հետ, ում հետ ամուսնանում է 1932 թվականին։ 1930 թվականին Բուլգակովն աշխատում է որպես ռեժիսոր Աշխատավոր երիտասարդության կենտրոնական թատրոնում, իսկ 1930-1936 թվականներին որպես ռեժիսորի ասիստենտ Մոսկվայի գեղարվեստի թատրոնում։ 1936 թվականին նա սկսում է աշխատել Մեծ թատրոնում, որտեղ թարգմանություններ էր անում և լիբրետոներ գրում («Պետրոս առաջին», «Ռաշել» օպերաներ)։ 1939 թվականին Բուլգակովի առողջությունը սկսում է վատանալ, և բժիշկների նշանակմամբ նա նորից սկսում է մորֆի օգտագործել։ Այդ ընթացքում նա սկսում է կնոջը թելադրել «Վարպետը և Մարգարիտան» վեպի վերջնական տարբերակը։ 1940 թվականի մարտի 10-ին Միխայիլ Բուլգակովը մահանում է։ Նա թաղված է Մոսկվայի Նովոդեվիչ գերեզմանոցում։ Նրա կնոջ միջամտությամբ գերեզմանի վրա դրված է «Գողգոթա» կոչվող քար, որը նախկինում եղել է Նիկոլայ Գոգոլի գերեզմանին։ Բուլգակովին համաշխարհային ճանաչում է բերել «Վարպետը և Մարգարիտան» վեպը, որը առաջին անագամ լույս է տեսել 1966 թվականին՝ իր մահից քսանվեց տարի անց։

Հղումներ[խմբագրել]

  1. Տե'ս` Վարպետը և Մարգարիտան: Թատերական վեպ։ Վեպեր / Մ. Բուլգակով; Թարգմ.՝ Ա. Հովհաննիսյան; Վերջաբ.՝ Կ. Սիմոնով; Խմբ.՝ Գ.Գ. Խաչատրյան; Նկ.՝ Ա.Ի. Յարալյան. - Երևան: Սովետական գրող, 1985. - 616 էջ; 20 սմ. - Թատերական վեպ Հովհաննիսյան, Արմեն թարգմ. Սիմոնով, Կոնստանտին հեղ. Խաչատրյան, Գ.Գ. խմբ. Յարալյան, Ա.Ի. նկ.