Կալուգայի մարզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


Калужская область

Կալուգայի մարզի դրոշ
(Դրոշ)

Կալուգայի մարզի զինանշան
(Զինանշան)

Map of Russia - Kaluga Oblast (2008-03).svg

Հիմնական տեղեկություններ
Պետական լեզու. ռուսերեն
Քաղաքամայր. Կալուգա
Մակերես. 29 777 կմ²
Ազգաբնակչություն. 1 005 585 (33.77/կմ²)
Պետական ատրիբուտներ
Արժույթ. ռուբլի (RUB)
Ժամային գոտի. +4

Կալուգայի մարզ, մարզ Ռուսաստանի Դաշնությունուն։ Կազմվել է 1944 թ․-ի հուլիսի 5-ին։ Տարածությունը 29,9 հզ. կմ2 է, բն. 1007 հզ. (1979 թ․)։ Բաժանված է 23 շրջանի, ունի 17 քաղաք։ Կենտրոնը՝ Կալուգա։ 1967 թ․-ի հուլիսի 25-ին պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Կալուգայի մարզի մակերևույթը բլրաթմբային է՝ մասնատված գետահովիտներով, հեղեղատներով։ Հյուսիս-արևմուտքում և հյուսիսում տարածված են մորենային, հարավարևմուտքում՝ գանդրային, կենտրոնական և արևելյան մասում՝ էրոզիոն հարթությունները։ Տերիտորիայի առավելագույն բարձրությունը 270—280 մ է։ Կլիման բարեխառն է, ամառը՝ չափավոր տաք և խոնավ, ձմեռը՝ չափավոր ցուրտ՝ ձյան կայուն շերտով։ Հուլիսի միշին ջերմաստիճանը 17,5°C-ից մինչև 18,5°C է, հունվարինը՝ —9°C-ից — 10,3°C։ Տարեկան տեղումները՝ 550— 650 մմ։

Ֆլորա և ֆաունա[խմբագրել]

Խոշոր գետերն են Օկան (Ուգրա, ժիզդրա, Պրոտվա վտակներով) և Դեսնայի վտակ Բոլվան։ Անտառները գրավում են տարածքի ավելի քան 40% ը։ Գերակշռում են կեչին, կաղամախին, սոճին, եղևնին։ Անտառներում հանդիպում են աղվես, գայլ, նապաստակ, որմզդեղն։ Կան թռչունների շատ տեսակներ։ Բնակիչները հիմնականում ռուսներ են։ Միջին խտությունը 1 կմ2 վրա 33 մարդ է, քաղաքային բնակչությունը՝ 58% (1975 թ․)։ Գլխավոր քաղաքներն են Կալուգան, Կիրովը, Լյուդինովոն։

Արդյունաբերություն[խմբագրել]

Արդյունաբերության առաշատար ճյուղերն են մեքենաշինությունը և մետաղամշակությունը։ Զարգացած են նաև փայտամշակությունը, թաղանթանյութի, թղթի, թեթև և սննդի արդյունաբերությունը։ Գյուղատնտեսությունը մասնագիտացած է կաթնատու անասնապահության, խոզաբուծության ուղղությամբ։

Գյուղատնտեսություն[խմբագրել]

Զարգացած է կարտոֆիլի, բանջարեղենի արտադրությունը և մասամբ՝ վուշագործությունը։ Մշակում են ցորեն, գարի, տարեկան, վարսակ, հնդկացորեն, կերային կուլտուրաներ։ Ունի 868 կմ երկաթուղի (որի 1/3-0 էլեկտրիֆիկացված է) և ավտոմոբիլային ճանապարհների խիտ ցանց։ Նավարկելի է Օկա գետը։

Կալուգայում կա օդանավակայան։ 1979 թվականի տվյալներով մարզում գործել են 24 միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություն՝ Կալուգայի մանկավարժական ինստիտուտը Մոսկվայի Բաումանի անվան բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանի մասնաճյուղը։։ Ունի 964 ակումբ (1975 թ․), 1020 կինոսարք, 609 գրադարան, դրամատիկական թատրոն, հայրենագիտական թանգարան, պատկերասրահ։ Հրատարակվել է մարզային 2 թերթ։

Commons-logo.svg
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png