Ուղեծիր
.png)
Ուղեծիր — նյութական կետի շարժման հետագիծը նրա վրա ազդող ուժային դաշտերի ազդեցության տակ: Շատ դեպքերում, սա երկնային մարմնի շարժման հետագիծն է այլ մարմնի ձգողական դաշտի ներքո, որը ունի զգալիորեն ավելի մեծ զանգված (մոլորակները, գիսաստղերը, աստերոիդները աստղի ձգողության դաշտում): Ունենում է կոնի հատույթի ձև (շրջան, էլիպս, պարաբոլ կամ հիպերբոլ), որի կենտրոնը հանդիսանում է զանգվածային համակարգի կենտրոնը:
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Կեպլերյան ուղեծրեր
Երկար ժամանակ համարվում էր, որ մոլորակները պետք է ունենան շրջանաձև ուղեծիր: Կեպլերը երկար ժամանակ փորձում էր հաշվարկել համապատասխան շրջանաձև ուղեծիր Հրատի համար, իվերջո նա հերքեց այս սահմանումը և օգտագործելով Տիխո Բրագեի կողմից կատարված չափումները, սահմանեց երեք օրենք (տես. Կեպլերի օրենքներ), որոնք նկարագրում են մարմինների ուղեծրային շարժումը:
[խմբագրել] Դասակարգում
Իրենց երկրաչափական ձևով ուղեծրերը լինում են շրջանաձև և էլիպսային, այս կամ այն էֆսցենտրիսիտետով: Ինչպես նաև կա ուեծրերի բաժանում փակ կամ բաց ուղեծրերի, հատկապես, տիեզերական թռչող սարքերի համար:
Ուղեծրերը բաժանվում են ուղեծրի հարթության թեքման անկյունով մոլորակի հասարակածի նկատմամբ i — հասարակածային (i=0°), բևեռային (i=90°) և թեքված (i — ցանկացած, բացի 0° и 90°):
Ուղեծրերը դասակարգվում են նաև մոլորակի շուրջ պտույտի ժամանակով Тուղ — սինքրոն, քվազիսինքրոն, սինքրոն-օրային (գեոսինքրոն), արեգակնային-սինքրոն:
[խմբագրել] Տես նաև
- Ցածր հիմնական ուղեծիր
- Սինքրոն ուղեծիր
- Գեոհաստատուն ուղեծիր
- Գեոանցումային ուղեծիր
- Արեգակնային սինքրոն ուղեծիր
- Բևեռային ուղեծիր
