Սիդերիկ պարբերություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Սիդերիկ պտույտի պարբերություն (լատ.՝ sidus, աստղ բառից), ժամանակահատված, որի ընթացքում որևէ երկնային մարմին-արբանյակ հիմնական մարմնի շուրջ կատարում է աստղերի նկատմամբ մեկ ամբողջական պտույտ։ «Սիդերիկ պտույտի պարբերություն» հասկացությունը օգտագործվում է Երկրի շուրջ պտտվող մարմինների համար՝ Լուսին (սիդերիկ ամիս) և արհեստական արբանյակներ, ինչպես նաև Արեգակի շուրջ պտտվող մարմինների համար՝ մոլորակներ, գիսաստղեր, և այլն։

Սիդերիկ պարբերությունը անվանում են նաև տարի: Օրինակ՝ Հրատային տարի, Նեպտունյան տարի և այլն։ Այս պարագայում պետք չէ մոռանալ, որ «տարի» անվան տակ կարող են լինել մի քանի հասկացություններ։ Այսպես, պետք չէ շփոթել սիդերիկ տարին (Երկրի մեկ պտույտի ժամանակահատվածը Արեգակի շուրջ) և արևադարձային տարին (այն ժամանակահատվածը, երբ տեղի է ունենում տարվա եղանակների ամբողջական փոփոխություն), որոնք իրարից տարբերվում են մոտ 20 րոպեով (այս տարբերությունը պայմանավորված է Երկրի առանցքի պրեցեսիայով

Արեգակնային համակարգի մոլորակների սիդերիկ պարբերությունները[խմբագրել]

Աղյուսակում ներառվել են նաև Լուսնի, աստերոիդների գոտու մարմինների, գաճաճ մոլորակների և Սեդնայի տվյալները։

Մոլորակ Սիդերիկ պարբերությունը
Մերկուրի 87,97 օր
Վեներա 224,7 օր
Երկիր 1 տարի կամ 365,2564 օր[1]
Լուսին
(Երկրի շուրջ)
27,322 օր
Մարս 1,88 տարի
Աստերոիդներ
(միջինում)
4,6 տարի
Յուպիտեր 11,86 տարի
Սատուրն 29,46 տարի
Ուրան 84,02 տարի
Նեպտուն 164,78 տարի
Պլուտոն 248,09 տարի
Հոմեա 285 տարի
Մակեմակե 309,88 տարի
Էրիս 557 տարի
Սեդնա 12.059 տարի

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. (1977) Աստղաֆիզիկական մեծություններ։