Վալենտինա Տերեշկովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox astronaut.png
Վալենտինա Տերեշկովա
Валентина Терешкова
RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg
Վալենտինա Տերեշկովան 1969 թ.
Բնօրինակ անուն ազգանուն Валентина Терешкова
Ի ծնե Վալենտինա Վլադիմիրի Տերեշկովա
Պետություն Ռուսաստան Ռուսաստան
Մասնագիտություն Տիեզերագնաց-օդաչու
Զինվորական կոչում գեներալ-մայոր (1995 թ.)
Առաքելություն «Վոստոկ-6» հունիսի 16, 1963 թ. «Վոստոկ-6»
Տիեզերքում անցկացրած ժամանակը 3 օր
Ծնվել է մարտի 6, 1937 (1937-03-06) (77 տարեկան)
Ծննդավայր Բոլշոե Մասլեննիկովո գյուղ,
Տուտաևյան շրջան,
Յարոսլավլի մարզ,
ՌԽՖՍՀ ՌԽՖՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ
Ազգություն ռուս
Ամուսին Անդրիյան Նիկոլաև (1963-82, ամուսնալուծված),

Յուլի Շապոշնիկով
(մահ. 1999 թ.)

Երեխաներ Ելենա Նիկոլաևա-Տերեշկովա
Պարգևներ Խորհրդային Միության հերոս «Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս» (ԲԺՀ) «Աշխատանքի հերոս» (Վիետնամ) «Աշխատանքի հերոս» (ՉԽՍՀ) «Աշխատանքի հերոս» (ՄԺՀ)

«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի շքանշան «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» III աստիճանի շքանշան
«Ալեքսանդր Նևսկու շքանշանի ասպետ» «Պատվո շքանշան» (Ռուսաստան) «Բարեկամության շքանշան» (Ռուսաստան) Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան «Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան»
«Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան» «Ազգերի բարեկամության շքանշան» «1941-1945 թվականներին Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 20 տարին»
«Խոպան հողերի յուրացման համար» «ԽՍՀՄ զինված ուժերի 40 տարին» «ԽՍՀՄ զինված ուժերի 50 տարին» «Անբասիր ծառայության համար» «Անբասիր ծառայության համար» «Անբասիր ծառայության համար»

«ԽՍՀՄ Տիեզերագնաց-օդաչու» «Ռուսաստանի Դաշնություն պետական ​​մրցանակ» «Ռուսաստանի Դաշնություն նախագահի պատվոգիր» «ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ»

Ստորագրություն Valentina Tereshkova Signature.svg

Վալենտինա Տերեշկովա (ռուս.՝ Валентина Терешкова, մարտի 6, 1937), սովետական տիեզերագնաց, աշխարհի առաջին կին տիեզերագնացը։

Իր առաջին թռիչքը կատարել է 1963 թ. հունիսի 16-ին, Վոստոկ-6 տիեզերանավով, տիեզերքում մնալով մոտ 3 օր։

Մանկություն և պատանեկություն[խմբագրել]

Վալենտինա Տերեշկովան ծնվել է այժմ գոյություն չունեցող Բոլշոյե Մասլենիկովո գյուղում, Յարոսլավլի մարզի Տուտաև քաղաքի մոտակայքում Բելառուսից եկվորի ընտանիքում։ Հայրը՝ Վլադիմիր Տերեշկովը (1912-1940), ծագումով Բելինիչսկի համայնքի Վիյլովո գյուղից, տրակտորավար էր։ 1939թ. զորակոչվել է Կարմիր բանակ, զոհվել է ռուս-ֆիննական պատերազմում։ Մայրը՝ Յելենա Տերեշկովան (Կռուգլովա) (1913-1987), Դուբրովսկի համայնքի Յերեմեշևինա գյուղից էր, տեքստիլ գործարանի աշխատող էր։ Ընտանիքի անդամներ էին նաև մեծ քույր՝ Լյուդմիլան և փոքր եղբայր՝ Վլադիմիրը։ [1] Հենց Տերեշկովայի պատմածներով՝ փոքր տարիքում խոսում էր բելառուսերեն։ [2]

1945 թ. աղջիկը ընդունվում է Յարոսլավլի այժմ իր անունը կրող թիվ 32 դպրոց։ Ունենալով երաժշտական լավ լսողություն՝ ազատ ժամանակ սովորում էր դոմրա նվագել։ 1953թ. ավարտել է յոթերորդ դասարանը։ Ընտանիքին օգնելու համար 1954թ. Վալենտինան աշխատանքի է ընդունվել Յարոսլավլի կարեգործական գործարանում վուլկանիզացման-հավաքման ցեխում նախապատրաստական աշխատանք կատարելու համար, որտեղ կառավարել է անկյունագծային-կտրող մեքենան։ Միաժամանակ սովորել է երիտասարդ բանվորության դպրոցի երեկոյան դասընթացներում։ 1955թ. ապրիլ ամսից աշխատել է «Կրասնի Պերեկոպ» տեխնիկական կտորեղենի կոմբինատում որպես դերձակ, որտեղ աշխատել են նաև իր մայրն ու մեծ քույրը։ [1] 1959թ.-ից զբաղվել է պարաշյուտային սպորտով Յարոսլավի աերոակումբում (կատարել է 90 ցատկ)։ Շարունակել է աշխատանքը «Կրասնի Պերեկոպ» տեքստիլ կոմբինատում, 1955-1960 թթ. անցել է հեռակա ուսուցում թեթև արդյունաբերության տեխնիկական ուսումնարանում։ 1960 թ.-ի օգոստոսի 11-ից՝ «Կրասնի Պերեկոպ» կոմբինատի՝ Համամիութենական Լենինյան Կոմունիստական Երիտասարդական Միության կոմիտեի ազատ քարտուղար։

Տիեզերագնացների շարքում[խմբագրել]

Առաջին մի քանի խորհրդային տիեզերագնացների հաջող թռիչքներից հետո Սերգեյ Կոռոլյովի մոտ միտք առաջացավ տիեզերք ուղարկել կին տիեզերագնացի։ [3] 1962թ.-ի սկզբին սկսվեց հետևյալ չափանիշներն ունեցող հավակնորդների որոնումը՝ պարաշյուտիստ, մինչև 30 տարեկան, հասակը մինչև 170 սմ և քաշը մինչև 70կգ։ Հարյուրավոր թեկնածուներից հինգն ընտրվեցին՝ Ժաննա Յորկինա, Տատյանա Կուզնեցովա, Վալենտինա Պոնոմարյովա, Իրինա Սոլովյովա և Վալենտինա Տերեշկովա։

Տիեզերագնացների ջոկատ ընդունվելուց անմիջապես հետո Տերեշկովային մյուս աղջիկների հետ շարքայինի կոչումով կանչեցին զինվորական ծառայության։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Գրականություն[խմբագրել]

  • Герои звёздных трасс։ Сборник / Составитель Д. Мамлеев.. - Изд. 2-е, доп. - М.։ Известия, 1963. - 192, [34] с. -  (Библиотека «Известий». Специальный выпуск). - 300 000 экз. (обл.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Commons-logo.svg