Թթվասեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Թթվասեր (հին սլավոներեն՝sъmętana < sъmětati, կաթնաթթվային արտադրանք, որը ստանում են սերուցքից և մակարդից[1]:Յուղայնության աստիճանը տատանվում է 10-ից մինչև 58%[2]: Թթվասերը իրենից ներկայացնում է սերուցք՝ ենթարկվելով կաթնաթթվային խմորեցման: Ֆրանսիական և սլավոնական խոհանոցների ավանդական արտադրանք: Թթվասերը օգտագործում են ոչ միայն ուտեստների մեջ, նաև դիմահարդարման համար:

Տարածումը և անվանակարգումը[խմբագրել]

Կրեմ-ֆրեշ ելակի վրա

Թթվասերը համարվում է ռուսների, ուկրանացիների, բելառուսների ազգային ուտեստը: Այն նաև տարածված է Արևելյան Եվրոպայում՝ մերձբալթյան երկրներում (Լիտվա,Լատվիա, Էստոնիա), նախկին Արևելյան Գերմանիայում, Հունգարիայում, Ռումինիայում և Մոլդովայում, նախկին Հարավսլավիայի երկրներում, նաև Ֆինլանդիայում:

Ֆրանսիական սերուցքը կամ կրեմ-ֆրեշը նույնպես ստացվում է պաստերիզացված սերուցքից: Նորմանդիայում հաճախ ավելացնում են թթվասերին կալվադոս և պատրաստում են ձկան սոուս:

Թթվասեր անվանումը օգտագործվում է միայն Հայաստանում: Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Բելոռուսիայում օգտագործվում է сметана անվանումը, Ֆինլանդիայում smetana և crème fraîche [3], Գերմանիայում՝ schmand, սլավոներեն՝ kisla smetana, Լեհաստանում՝ śmietana, Չեխիայում՝ zakysaná smetana, Ռումինիայում՝ smântână: Բացի վերոնշյալ երկրներից թթվասերը օգտագործում են նաև եվրոպական այլ երկրներում՝ Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Իսպանիայում, Իտալիայում, Դանիայում: Հունգարիայում թթվասերին անվանում են tejföl կամ tejfel, Էստոնիայում՝ hapukoor, Լիտվայում՝ grietinė, Լատվիայում՝ skābs krējums, Սերբիայում՝ pavlaka կամ mileram, Բոսնիայում՝ povlaka, Խորվաթիայում՝ kiselo vrhnje:

Թթվասերը խոհարարության մեջ[խմբագրել]

Թթվասեր արևելաեվրոպական (Ռուսաստան, Ուկրաինա, Բելոռուսիա) խոհանոցում ավելի տարածված է օգտագործել որպես առաջին ուտեստին (Շի, բորշ, մածնաբրդոշ և այլն): Թթվասերը մեծամասամբ օգտագործվում է Հայաստանում, Ռուսաստանում և ԽՍՀՄ-ի ուրիշ երկրներում: Էստոնական խոհանոցում ավելի ճանաչված է Սելդի ձկան հետ ավելացվող կերակուր, թթվասերը օգտագործում են նաև ավանդական «չորբա» ապուրի մեջ, և նույնպես մսային ճաշատեսակ «մուսակայի» պատրաստման մեջ:

Նմանատիպ ապրանքներ[խմբագրել]

  • Կրեմ-ֆրեշ
  • Կրեմ-դուբլ
  • Կատիկ
  • Կայմակ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Թթվասեր
  2. ԳՕՍՏ Ռ 52092-2003
  3. Կաթնաթթվային ապրանքների պատրաստումը