Ենիսեյ (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ենիսեյ (գետ)
ռուս.՝ Енисей
Մեծ Ենիսեյի և Փոքր Ենիսեյի միախառնման վայրը Կիզիլ քաղաքի մոտ
Մեծ Ենիսեյի և Փոքր Ենիսեյի միախառնման վայրը Կիզիլ քաղաքի մոտ
Enisey.png
Բնութագիր
Երկարություն 3487 կմ
Ավազանի մակերես 2580000 կմ2
Ավազան Կարայի ծով
Ջրի ծախս 19800 մ3
Ջրահոսք
Ակունք Փոքր Ենիսեյի և Մեծ Ենիսեյի միախառնման վայր
 · Բարձրություն 3300 մ
 · Կոորդինատներ 51°43′42.7″ հս. լ. 94°27′18.3″ ավ. ե. / 51.728528° հս. լ. 94.455083° աե. ե.
Գետաբերան Կարայի ծով
 · Կոորդինատներ 71°49′46.9″ հս. լ. 82°42′57.8″ ավ. ե. / 71.829694° հս. լ. 82.716056° աե. ե.
Տեղակայում
Երկիր Մոնղոլիա Մոնղոլիա
Ռուսաստան Ռուսաստան
Երկրամաս Տուվա, Կրասնոյարսկի երկրամաս, Խակասիա, Իրկուտսկի մարզ, Բուրյաթիա, Անդրբայկալ երկրամաս

Ենիսեյ (ռուս.՝ Енисей), գետ Մոնղոլիա, Ռուսաստանի Դաշնությունում (Տուվա, Կրասնոյարսկի երկրամաս, Խակասիա, Իրկուտսկի մարզ, Բուրյաթիա, Անդրբայկալ երկրամաս)։

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Ենիսեյ գետը սկիզբ է առնում Փոքր Ենիսեյի և Մեծ Ենիսեյի միախառնման վայրից և թափվում է Կարայի ծով։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 3300 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Կիզիլ, Շագոնար, Սայանոգորսկ, Մինուսինսկ, Աբական, Դիվնոգորսկ, Կրասնոյարսկ, Սոսնովոբորսկ, Ժելեզնոգորսկ, Ենիսեյսկ, Իգարկա, Դուդինկա քաղաքները և Չերյոմուշկի, Մայնա, Շուշենսկոյե, Ուստ-Աբական, Նովոսյոլովո, Բերյոզովկա, Ատամանովո, Կազաչինսկոյե, Տուրուխանսկ, Կուրեյկա, Ուստ-Պորտ, Կարաուլ բնակավայրերը։

Անվանում[խմբագրել]

Անվանումն առաջացել է գետի էվենկերեն Իոանեսի անվանումից, որը բառացի նշանակում է «մեծ ջուր, գետ»։ Տուվայի Հանրապետության սահմաններում կոչվում է Վերին Ենիսեյ (տուվիներեն՝ Ուլուգ֊Խեմ, բառացի՝ «մեծ գետ»)։[1]

Հիդրոգրաֆիա[խմբագրել]

Ենիսեյ գետի երկարությունը կազմում է 3487 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 2580000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 19800 մ3։

Վտակներ[խմբագրել]

Ենիսեյ գետի վտակներն են ձախից՝ Խեմչիկ, Կանտեգիր, Աբական, Կեմ, Կաս, Սիմ, Դուբչես, Ելոգույ, Տուրուխան, Փոքր Խետա, Մեծ Խետա, Տանամա, Գրյազնուխա, աջից՝ Ուս, Կեբեժ, Տուբա, Սիդա, Սիսիմ, Մանա, Կան, Անգարա, Մեծ Պիտ, Պոդկամեննայա Տունգուսկա, Բախտա, Ստորին Տունգուսկա, Կուրեյկա, Խանտայկա, Դուդինկա գետերը։

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]