Կիևյան Ռուսիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Киевская Русь
Կիևյան Ռուսիա
 Նովգորոդի Ռուսիա 882 - 1240 Նովգորոդի հանրապետություն 
Վլադիմիրի մեծ իշխանություն 
Լիտվական մեծ իշխանություն 
Մոսկվայի մեծ իշխանություն 
Alex K Kievan Rus..svg
Քարտեզ

Kievan Rus en.jpg

Ընդհանուր տեղեկանք
Մայրաքաղաք Կիև
Մակերես 1 330 000 (1000 թվական)
Բնակչություն 5 400 000 (1000 թվական)
Լեզու ռուսերեն
Կրոն Հեթանոսություն, Քրիստոնեություն
Արժույթ կունա, գրիվնա, նոկատա
Իշխանություն
Պետական կարգ Միապետություն
Դինաստիա Ռյուրիկովիչներ
Պետության գլուխ Իշխան
Պատմություն
- Վլադիմիրը 980—1015 ընդունեց Քրիստոնեություն 988
- Կիևյան Ռուսիայի մասնատումը 1054
- Մոնղոլները հարձակվում են Կիևի վրա 1237

Կիևյան Ռուսիա, Ռուսիա կամ Հին Ռուսական պետություն,[1][2](հին սլավոներեն՝ Рѹ́сь, հունարեն՝ Ρωσία, լատիներեն՝ Ruthenia) միջնադարյան պետություն էր Արևելյան Եվրոպայում։ Կազմավորվել է 882 թվականին, երբ որ Ռյուրիկովիչները միավորեցին արևելասլավոնական և ֆիննա-ուգորական ցեղերը։ Երբեմն հին ռուսական պետություն ասելով հասկանում են ոչ միայն Կիևյան, այլև Նովգորոդի Ռուսիան (862-882), քանի որ իշխող տոհմը և պետական կարգը էական փոփոխություններ չեն կրել, այլ ընդամենը ռուսական մայրաքաղաքը Նովգորոդից տեղափոխվել է Կիև։

Ռուսական պետությունը հզորության գագաթնակետին է հասնում Վլադիմիր Կարմիր Արեգակ (978-1015) և Յարոսլավ Իմաստուն իշխանների օրոք (1016—105410-րդ դարի վերջին և 11-րդ դարի սկզբին։ Նրա սահմանները հարավում հասնում էին Ղրիմի արևելյան սահմանին գտնվող Թամանյան թերակղզուն, հյուսիսում՝ Հյուսիսային Դվինա գետին հյուսիսում, Դնեստր գետին արևմուտքում՝ այդպիսով ընդգրկելով գրեթե ամբողջ Արևելաեվրոպական կամ Ռուսական դաշտավայրը։ 12-րդ դարի կեսին երկիրը ենթարկվում է ավատատիրական մասնատվածության, հիմնվում են զանազան մանր իշխանություններ, որտեղ կառավարում էին Ռյուրիկովիչների ներկայացուցիչները։ Կիևը ձևականորեն շարունակում է մնալ մայրաքաղաք մինչև մոնղոլական արշավանքները (1237—1240), իսկ Կիևի իշխանությունը մնում էր որպես ռուս իշխանների տիրույթների միություն։

Կիևյան Ռուսիայի ընդարձակումը
Կիևյան Ռուսիան 1015-1113 թվականներին

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]