Չեչեններ
| Չեչեններ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ընդհանուր քանակ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1,45 մլն |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Բնակեցում | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Լեզու(ներ) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| չեչեներեն | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Հավատք(ներ) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| սուննի իսլամ |
Չեչենները (ինքնանվանում՝ Նոխչիյ, Նախչու, Նախչիյ) վայնախյան ազգ է Հյուսիսային Կովկասում, Չեչնիայի Հանրապետության հիմնական բնակչությունը: Ընդհանուր քանակը ամբողջ աշխարհում 1.500.000 մարդ է: Մարդաբանակ առումով եվրոպական ռասայի կովկասյան տեսակին են պատկանում:
Բովանդակություն |
Բնակեցում [խմբագրել]
Ներկայում չեչենների մեծամասնությունը ապրում է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում, հիմնականում Չեչնիայի Հանրապետությունում: Չեչենների պատմության մեջ եղել է մի քանի բնակեցում:
1865 թվականի Կովկասյան պատերազմից հետո մոտավորապես 5000 չեչենական ընտանիքներ տեղափոխվեցին Օսմանյան կայրության տարածք և այդ շարժումը սկսեցին կոչել մուհաջիրություն[4]: Այսօր այդ մուհաջիրների ժառանգներն էլ կազմում են Թուրքիայի, Սիրիայի և Հորդանանի չեչենական սփյուռքի հիմնական մասը:[5]
1944 թվականի փետրվարին ավելի քանի կես միլլիոն չեչեններ տեղահանվել են իրենց մշտական ապրելավայրերից և բնակեցվել Միջին Ասիայում: 1957 թվականի հունվարի 9-ին չեչեններին թույլատրվել է վերադառնալ իրենց կովկասյան ապրելավայրերը, սակայն ազգի որոշ մասը մնացել է Ղազախստանում և Ղրղզստանում:
Առաջին և Երկրոդ չեչենական պատերազմներից հետո շատ չեչեններ լքել են Ռուսաստանը և տեղափոխվել Արևմտյան Եվրոպա, Թուրքիա և արաբական երկրներ: Նաև ավելացել է Ռուսաստանի Դաշնության մյուս շրջանների չեչենական սփյուռքը:
Հղումներ [խմբագրել]
- Չեչենները և Չեչնիան (ռուս.)
- Կովկասի բնակչության մասին կայք (ռուս.)
Գրականություն [խմբագրել]
- Л. Ильясов. Чеченский тейп // Чеченская республика и чеченцы: История и современность: Матер. Всерос. науч. конф. — Մոսկվա, 19—20 апреля 2005. М.: Наука, 2006, с. 176—185
- В. А. Кузнецов. «Введение в кавказоведение» — Վլադիկովկաս, 2004
Ծանոթագրություններ [խմբագրել]
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 Russian Census of 2002
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Chechens in the Middle East: Between Original and Host Cultures, Event Report, Caspian Studies Program
- ↑ Chechens in the Middle East
- ↑ Главный итог кавказской войны (ռուս.)
- ↑ Мухаджирство или переселение вайнахов на Ближний Восток (ռուս.)
