Աննա Ախմատովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Աննա Ախմատովա

Աննա Ախմատովա (ռուսերեն՝ А́нна Андре́евна Ахма́това, ծննդյան ազգանունը՝ Գորենկո, 11(23)հունիս 1889, Օդեսսա, Ռուսական կայսրություն - 5 մարտ 1966, Դոմոդեդովո, Մոսկվայի շրջան, ԽՍՀՄ), 20-րդ դարի ռուս բանաստեղծուհի, գրականագետ, գրական քննադատ, թարգմանիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ծնվել է Օդեսայի Մեծ շատրվան շրջանում՝ ինժեներ-մեխանիկի ընտանիքում։ Մայրը՝ Իննա Էրազմովնա Ստոգովան (1856-1930) Աննա Բունինայի, ով համարվում էր ռուսական առաջին բանաստեղծուհին, հեռու ազգականը: Նա մոր գծով իր նախահայր էր համարում թաթար խան Ահմադին, որի անունն էլ հետագայում դառնում է նրա գրական կեղծանվան հիմքը: 1890 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվում է Ցարսկոե սելո, իսկ Աննան ամառները անց է կացնում Սեվաստոպոլի մոտակայքում, որտեղ հանդգնության և համառության համար ստացել է «վայրի աղջնակ» մականունը: Նա ոտաբոբիկ էր քայլում, առանց գլխարկի, նավակներով բաց ծով էր դուրս գալիս, փոթորկի ժամանակ լողում էր ծովում: Նա հիշում էր, որ կարդալ է սովորել Լև Տոլստոյի այբբենարանով, իսկ հինգ տարեկանում, լսելով թե ուսուցչուհին ինչպես է դասավանդել մեծ երեխաներին, սովորել է ֆրանսերեն: 1907 թվականին ավարտել է Կիևի գիմնազիան։ Նույն թվին տպվել է նրա առաջին բանաստեղծությունը Աննա Գ. անունով, իսկ Աննա Ախմատովա անունով նա սկսել է աշխատել 1911 թվականից։ Պետերբուրգում սովորել է Ռաևի Բարձրագույն պատմական-գրական դասընթացներում, 1910-1912 թվականներին ճանապարհորդել է Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում։

Արդեն առաջին բանաստեղծությունները Ախմատովային բերեցին համառուսական ճանաչում։ Նրա ստեղծագործությունները առավելապես սիրային բնույթ ունեն՝ հագեցած դրամատիզմով, տագնապի, մոտալուտ աղետի սպասումով։

Մահվան, կորստյան, տխրության մոտիվները նրա պոեզիայի մշտական ուղեկիցներն են։

Ախմատովան հոգու նրբին ելևէջների, անցումների, հուզումների ու խռովքների պատկերման մեծ վարպետ է։

Նրա լեզուն ձգտում է պարզության, մոտ է խոսակցականին, միաժամանակ հագեցած իմաստային խտացումներով ու աֆորիզմներով։

Ախմատովայի պոեզիայում կարևոր տեղ են գրավում հայրենիքի, հայրենասիրության թեմաները։ Այս գործերում խոսակցական լեզվաոճին փոխարինելու է գալիս պաթետիկ-հռետորական ոճը, զտված բանաստեղծական բառապաշարը։

Ախմատովան իր ռուս բանաստեղծություններում հենվում է դասական բանաստեղծների՝ Ալեքսանդր Պուշկինի, Բարատինսկու, Ֆեոդոր Տյուտչևի, Նիկոլայ Նեկրասովի, Ալեքսանդր Բլոկի ստեղծագործական փորձի ու ավանդների վրա։ Ամենամեծ ազդեցությունը, սակայն, նրա վրա թողել է Ինոկենտի Անենսկու պոեզիան։[1]

Կյանքը և ստեղծագործությունը[խմբագրել]

  • 1900-1905-ուսումը Ցարսկոսելյան գիմնազիայում, ապա մեկ տարի Եվպատորիայում:
  • 1906-1907-ուսումը Կիևի Ֆունդուկլեեվյան գիմնազիայում:
  • 1910-ապրիլին ամուսնացել է Նիկոլայ Գումիլյովի հետ:
  • 1910-1912- երկու անգամ եղել է Փարիզում, ճամփորդել է Իտալիայում: Այս ճամփորդությունները և Փարիզում Ամադեո Մոդիլիանիի հետ ծանոթությունը մեծ ազդեցություն են թողել բանաստեղծուհու ստեղծագործությունների վրա:
  • 1912-մարտին լույս է տեսնում նրա առաջին գիրքը «Երեկո» ժողովածուն 300 օրինակով: Իսկ հոկտեմբերին ծնվում է նրա որդին՝ Լև Գումիլյովը:
  • 1918-ամուսնալուծվում է և ամուսնանում Վլադիմիր Շիլեյկոյի հետ, որի հետ ամուսնալուծվում է 1921թ.-ին:
  • 1922-դառնում է մշակութագետ Նիկոլայ Պունինի ոչ օրինական կինը,որից բաժանվում է 1938թ.-ին:
  • 1939-ընդունվում է Սովետական գրողների միություն:
  • 1966-մարտի հինգին մահանում է բժիշկների և քույրերի ներկայությամբ, որոնք եկել էին նրան ստուգելու: Թաղված է Լենինգրադի մոտ գտնվող Կոմարովո գերեզմանատանը:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. (1983) 20-րդ դարասկզբի ռուսական բանաստեղծություն։ Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, էջ 513-514։