Հենդրիկ Լորենց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Հենդրիկ Լորենց
HendrikLorentz
H A Lorentz (Nobel).jpg
Ծնվել է հուլիսի 18, 1853({{padleft:1853|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2]
Արնհեմ, Նիդերլանդներ[3]
Մահացել է փետրվարի 4, 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[4][2] (74 տարեկանում)
Հաառլեմ, Նիդերլանդներ[3]
Քաղաքացիություն Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ
Մասնագիտություն ֆոնդապահ, ֆիզիկոս տեսաբան, համալսարանի պրոֆեսոր և մաթեմատիկոս
Հաստատություն(ներ) Լեյդենի համալսարան
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Թագավորական նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Լեյդենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին հոլանդերեն[5]
Գիտական ղեկավար Պիտեր Ռիյկե
Պարգևներ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[6], Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան և Pour le Mérite
Երեխա(ներ) Գերտրըիդա դը Հաաս-Լորենց
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն) H.Lorentz[7]
Hendrik Antoon Lorentz Վիքիպահեստում

Հենդրիկ Անտոն Լորենց (նիդերլանդերեն՝ Hendrik Antoon Lorentz; 1853 թ.հուլիսի 18, Արնհեմ, Նիդերլանդներ — 1928 թ.փետրվարի 4, Հարլեմ, Նիդերլանդներ), նիդերլանդցի տեսաբան-ֆիզիկոս, նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիկայի բնագավառում։

Սովորել է Լեյդենի համալսարանում (1870-1872), 1878-1923-ին՝ նույն համալսարանի պրոֆեսոր, 1923-ից՝ Հարլեմի հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ Էլեկտրոնային տեսության հիման վրա բացատրել է էլեկտրական և օպտիկական մի շարք կարևոր երևույթներ, այդ թվում՝ լույսի դիսպերսիայի երևույթը, Զեեմանի երևույթը (Նոբելյան մրցանակ, 1902, Պիտեր Զեեմանի հետ), արտածել նյութի բեկման ցուցչի և բևեռացվելիության միջև եղած կապը և այլն։ Տվել է դիէլեկտրիկների հատկությունների, էլեկտրահաղորդականության և ջերմահաղորդականության գործակիցների կապը։ Զարգացրել է շարժվող միջավայրերի էլեկտրադինամիկայի հիմունքները, ստացել է շարժվող լիցքի վրա էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցության ուժի բանաձևը (Լորենցի ուժ)։ Մտցրել է հաշվարկման մի իներցիալ համակարգից մյուսին անցնելու ձևափոխություններ, գտել զանգվածի կախումն արագությունից։ Այս աշխատանքները կարևոր նշանակություն են ունեցել հարաբերականության տեսության ստեղծման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Record #118780484 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 Лоренц Хендрик Антон, Лоренц Хендрик Антон // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  4. Лоренц Хендрик Антон, Лоренц Хендрик Антон // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 27-ին 2015:
  5. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12245820n Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  6. The Nobel Prize in Physics 1902Նոբելյան հիմնադրամ. Ստուգված է օգոստոսի 3-ին 2015:
  7. International Plant Names Index