Հենդրիկ Լորենց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Հենդրիկ Լորենց
հոլ.՝ Hendrik Lorentz
H A Lorentz (Nobel).jpg
Ծնվել է հուլիսի 18, 1853({{padleft:1853|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2][3][4][5][6]
Արնհեմ, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[7]
Մահացել է փետրվարի 4, 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[7][2][3][4][5][6] (74 տարեկանում)
Հաառլեմ, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[7]
Գերեզման Algemene Begraafplaats Kleverlaan
Քաղաքացիություն Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ
Մասնագիտություն ֆոնդապահ, ֆիզիկոս տեսաբան, համալսարանի պրոֆեսոր, մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ) Լեյդենի համալսարան
Գործունեության ոլորտ Տեսական ֆիզիկա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Լեյդենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին հոլանդերեն[8]
Գիտական ղեկավար Պիտեր Ռիյկե
Հայտնի աշակերտներ Adriaan Fokker
Պարգևներ
Ամուսին(ներ) Aletta Lorentz-Kaiser
Երեխա(ներ) Գերտրըիդա դը Հաաս-Լորենց
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն) H.Lorentz
Hendrik Antoon Lorentz Վիքիպահեստում

Հենդրիկ Անտոն Լորենց (հոլ.՝ Hendrik Antoon Lorentz; 1853 թ.հուլիսի 18, Արնհեմ, Նիդերլանդներ — 1928 թ.փետրվարի 4, Հարլեմ, Նիդերլանդներ), նիդերլանդցի տեսաբան-ֆիզիկոս, նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիկայի բնագավառում։

Սովորել է Լեյդենի համալսարանում (1870-1872), 1878-1923-ին՝ նույն համալսարանի պրոֆեսոր, 1923-ից՝ Հարլեմի հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ Էլեկտրոնային տեսության հիման վրա բացատրել է էլեկտրական և օպտիկական մի շարք կարևոր երևույթներ, այդ թվում՝ լույսի դիսպերսիայի երևույթը, Զեեմանի երևույթը (Նոբելյան մրցանակ, 1902, Պիտեր Զեեմանի հետ), արտածել նյութի բեկման ցուցչի և բևեռացվելիության միջև եղած կապը և այլն։ Տվել է դիէլեկտրիկների հատկությունների, էլեկտրահաղորդականության և ջերմահաղորդականության գործակիցների կապը։ Զարգացրել է շարժվող միջավայրերի էլեկտրադինամիկայի հիմունքները, ստացել է շարժվող լիցքի վրա էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցության ուժի բանաձևը (Լորենցի ուժ)։ Մտցրել է հաշվարկման մի իներցիալ համակարգից մյուսին անցնելու ձևափոխություններ, գտել զանգվածի կախումն արագությունից։ Այս աշխատանքները կարևոր նշանակություն են ունեցել հարաբերականության տեսության ստեղծման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118780484 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 Biografisch Portaal — 2009.
  5. 5,0 5,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  6. 6,0 6,1 SNAC
  7. 7,0 7,1 7,2 Лоренц Хендрик Антон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12245820n
  9. The Nobel Prize in Physics 1902 Nobel Foundation.
  10. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/