Հենդրիկ Լորենց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Հենդրիկ Լորենց
HendrikLorentz
Lorentz 2.jpg
Ծնվել է հուլիսի 18, 1853({{padleft:1853|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1]
Արնհեմ[1]
Մահացել է փետրվարի 4, 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[1] (74 տարեկանում)
Հարլեմ[1]
Քաղաքացիություն Flag of the Netherlands.svg Նիդեռլանդներ
Մասնագիտություն խնամարկու և ֆիզիկոս տեսաբան
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա և Թագավորական նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Լեյդենի համալսարան
Պարգևներ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[2] և Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն) H.Lorentz[3]
Hendrik Antoon Lorentz Վիքիպահեստում

Հենդրիկ Անտոն Լորենց (նիդերլանդերեն՝ Hendrik Antoon Lorentz; 1853 թ.հուլիսի 18, Արնհեմ, Նիդերլանդներ — 1928 թ.փետրվարի 4, Հարլեմ, Նիդերլանդներ), նիդերլանդցի տեսաբան-ֆիզիկոս, նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիկայի բնագավառում։

Սովորել է Լեյդենի համալսարանում (1870-1872), 1878-1923-ին՝ նույն համալսարանի պրոֆեսոր, 1923-ից՝ Հարլեմի հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ Էլեկտրոնային տեսության հիման վրա բացատրել է էլեկտրական և օպտիկական մի շարք կարևոր երևույթներ, այդ թվում՝ լույսի դիսպերսիայի երևույթը, Զեեմանի երևույթը (Նոբելյան մրցանակ, 1902, Պ. Զեեմանի հետ), արտածել նյութի բեկման ցուցչի և բևեռացվելիության միջև եղած կապը և այլն։ Տվել է դիէլեկտրիկների հատկությունների, էլեկտրահաղորդականության և ջերմահաղորդականության գործակիցների կապը։ Զարգացրել է շարժվող միջավայրերի էլեկտրադինամիկայի հիմունքները, ստացել է շարժվող լիցքի վրա էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցության ուժի բանաձևը (Լորենցի ուժ)։ Մտցրել է հաշվարկման մի իներցիալ համակարգից մյուսին անցնելու ձևափոխություններ, գտել զանգվածի կախումն արագությունից։ Այս աշխատանքները կարևոր նշանակություն են ունեցել հարաբերականության տեսության ստեղծման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Record #118780484 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. The Nobel Prize in Physics 1902Նոբելյան հիմնադրամ. Ստուգված է օգոստոսի 3-ին 2015:
  3. International Plant Names Index