Հենդրիկ Լորենց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Հենդրիկ Լորենց
հոլ.՝ Hendrik Lorentz
H A Lorentz (Nobel).jpg
Ծնվել է հուլիսի 18, 1853({{padleft:1853|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7]
Արնհեմ, Խելդեռլանդ, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[8]
Մահացել է փետրվարի 4, 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[8][2][3][4][5][6] (74 տարեկանում)
Հաառլեմ, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[8]
Գերեզման Algemene Begraafplaats Kleverlaan
Քաղաքացիություն Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ
Մասնագիտություն ֆոնդապահ, ֆիզիկոս տեսաբան, համալսարանի պրոֆեսոր, մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ) Լեյդենի համալսարան
Գործունեության ոլորտ Տեսական ֆիզիկա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա և Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա
Ալմա մատեր Լեյդենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին հոլանդերեն[9]
Գիտական ղեկավար Պիտեր Ռիյկե
Եղել է գիտական ղեկավար Adriaan Fokker
Պարգևներ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[10][11] Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Կոպլիի մեդալ Ռումֆորդի մեդալ Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան և Ֆրանկլինի մեդալ
Ամուսին(ներ) Aletta Lorentz-Kaiser
Երեխա(ներ) Գերտրըիդա դը Հաաս-Լորենց
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն) H.Lorentz
Hendrik Antoon Lorentz Վիքիպահեստում

Հենդրիկ Անտոն Լորենց (հոլ.՝ Hendrik Antoon Lorentz; 1853 թ.հուլիսի 18, Արնհեմ, Նիդերլանդներ — 1928 թ.փետրվարի 4, Հարլեմ, Նիդերլանդներ), նիդերլանդցի տեսաբան-ֆիզիկոս, նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիկայի բնագավառում։

Սովորել է Լեյդենի համալսարանում (1870-1872), 1878-1923 թթ.-ին՝ նույն համալսարանի պրոֆեսոր, 1923 թ.-ից՝ Հարլեմի հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ Էլեկտրոնային տեսության հիման վրա բացատրել է էլեկտրական և օպտիկական մի շարք կարևոր երևույթներ, այդ թվում՝ լույսի դիսպերսիայի երևույթը, Զեեմանի երևույթը (Նոբելյան մրցանակ, 1902, Պիտեր Զեեմանի հետ), արտածել նյութի բեկման ցուցչի և բևեռացվելիության միջև եղած կապը և այլն։ Տվել է դիէլեկտրիկների հատկությունների, էլեկտրահաղորդականության և ջերմահաղորդականության գործակիցների կապը։ Զարգացրել է շարժվող միջավայրերի էլեկտրադինամիկայի հիմունքները, ստացել է շարժվող լիցքի վրա էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցության ուժի բանաձևը (Լորենցի ուժ)։ Մտցրել է հաշվարկման մի իներցիալ համակարգից մյուսին անցնելու ձևափոխություններ, գտել զանգվածի կախումն արագությունից։ Այս աշխատանքները կարևոր նշանակություն են ունեցել հարաբերականության տեսության ստեղծման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118780484 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 Biografisch Portaal — 2009.
  5. 5,0 5,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  6. 6,0 6,1 SNAC
  7. Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  8. 8,0 8,1 8,2 Лоренц Хендрик Антон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12245820n
  10. The Nobel Prize in Physics 1902 Nobel Foundation.
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/