Անրի Բերգսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Անրի Բերգսոն
Henri Bergson 02.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 18, 1859(1859-10-18)[1][2][3][…] Փարիզ, Ֆրանսիա[4][5]
Մահացել էհունվարի 4, 1941(1941-01-04)[4][1][3][…] (81 տարեկան) Փարիզ, Ֆրանսիա[4][5]
ԳերեզմանՕ-դը-Սեն
ՔաղաքացիությունFlag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա
Ազգությունֆրանսիացիներ
Դավանանքհուդայականություն
ՈւղղությունՄայրցամաքային փիլիսոփայություն
Մասնագիտությունփիլիսոփա, պրոֆեսոր և սոցիոլոգ
Հաստատություն(ներ)Կոլեժ դե Ֆրանս[6] և Q3268642?[7]
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն, մետաֆիզիկա, իմացաբանություն, Իռացիոնալիզմ, լեզվի փիլիսոփայություն և philosophy of mathematics?
Պաշտոն(ներ)seat 7 of the Académie française?
ԱնդամակցությունՖրանսիական ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա և Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[5]
Ալմա մատերԿոնդորսե լիցեյ, Բարձրագույն նորմալ դպրոց և Փարիզի համալսարան
Կոչումպրոֆեսոր, Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[8]
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[9]
Ազդվել էԶենոն Էլեացի[10], Պլատոն[10], Արիստոտել[10], Պլոտինոս[10], Ռենե Դեկարտ[10], Բենեդիկտ Սպինոզա[10], Լայբնից Գոթֆրիդ Վիլհելմ[10], Ջորջ Բերկլի[10], Դեյվիդ Հյում[10], Իմանուիլ Կանտ[10], Կլոդ Բեռնար[10], Ժյուլ Լաշլեր[10], Ֆելիքս Ռավեսսոն[10], Հերբերտ Սփենսեր[10], Չարլզ Դարվին[10], Ալբերտ Այնշտայն[10], Բլեզ Պասկալ, Սյորեն Կիերկեգոր, Արթուր Շոպենհաուեր, Գևորգ Զիմել և Գոտլոբ Ֆրեգե
ՊարգևներԳրականության Նոբելյան մրցանակ, Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Concours général, Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի պատվավոր դոկտոր, Օքսֆորդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր և Քեմբրիջի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
ՀայրՄիխալ Բերգսոն
ՈւսուցիչÉmile Boutroux? և Ֆելիքս Ռավեսսոն
ԱշակերտներԳաբրիել Մարսել, Émile Bréhier?, Louis Lavelle?, Albert Thibaudet?, Մարսել Պրուստ և Joseph Baruzi?
Ստորագրություն
Signature of Henri Bergson.svg
Henri Bergson Վիքիպահեստում

Անրի Բերգսոն (ֆր.՝ Henri Bergson, հոկտեմբերի 18, 1859(1859-10-18)[1][2][3][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[4][5] - հունվարի 4, 1941(1941-01-04)[4][1][3][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[4][5]), ֆրանսիացի փիլիսոփա, ինդիվիդուալիզմի ներկայացուցիչ։ Արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։

Հիմնական երկերն են՝ «Գիտակցության անմիջական տվյալներ» (1889), «Մատերիա և հիշողություն» (1896), «Ստեղծարար էվոլյուցիա» (1907), «Բարոյականության և կրոնի երկու աղբյուրներ» (1932)։ Դիալեկտիկային հակադրել է ստեղծարար էվոլյուցիայի իր ուսմունքը, որը հիմնված է կենսաբանական իդեալիզմից փոխառված հասկացությունների վրա[11]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Base Léonore (ֆր.)ministère de la Culture.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Indiana Philosophy Ontology Project
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Бергсон Анри // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Թուրինի գիտությունների ակադեմիա — 1757.
  6. Ֆրանսիայի քոլեջի պրոֆեսորների ցանկ
  7. Akendengué A. M. Promenades à Angers : les esprits d'Angers (ֆր.)le lys bleu, 2020.
  8. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118509578 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  9. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  10. 10,00 10,01 10,02 10,03 10,04 10,05 10,06 10,07 10,08 10,09 10,10 10,11 10,12 10,13 10,14 10,15 10,16 10,17 10,18 10,19 10,20 10,21 10,22 10,23 10,24 10,25 10,26 10,27 10,28 10,29 10,30 10,31 10,32 10,33 10,34 10,35 10,36 10,37 10,38 10,39 10,40 10,41 10,42 10,43 10,44 10,45 10,46 10,47 Collinson D. Biographical Dictionary of Twentieth-Century Philosophers — 1996. — ISBN 978-0-415-06043-1
  11. Ռընե Ուելլեք, Օսթին Ուորրեն (2008)։ Գրականության տեսություն։ Երևան: Սարգիս Խաչենց։ էջ 465 
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Անրի Բերգսոն հոդվածին
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 418 CC-BY-SA-icon-80x15.png