Էնթոնի Ջեյմս Լեգետ

Էնթոնի Ջեյմս Լեգետ; Anthony James Leggett
Ծնվել է	մարտի 26, 1938; Camberwell
Մահացել է	մարտի 8, 2026 (87 տարեկան); Ուրբանա, Իլինոյս, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն	ԱՄՆ և Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտություն	ֆիզիկոս և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)	Ուրբանա-Շամպեյնի Իլինոյսի համալսարան, Մագդալեն քոլիջ, Սասեքսի համալսարան և Վաթերլուի համալսարան
Գործունեության ոլորտ	ֆիզիկա
Անդամակցություն	Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն, Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա և European Academy of Sciences?
Ալմա մատեր	Մերթոն քոլեջ, Wimbledon College?, Օքսֆորդի համալսարան, Բալիոլ քոլեջ և Մագդալեն քոլիջ
Տիրապետում է լեզուներին	անգլերեն
Գիտական ղեկավար	Dirk ter Haar?
Եղել է գիտական ղեկավար	Amir Caldeira?, Matthew P. A. Fisher?, Carlos Lobo?, Ping Ao? և Dervis Can Vural?
Պարգևներ	Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Մաքսվելի մեդալ և մրցանակ Ֆրից Լոնդոնի հուշամրցանակ Դիրակի մեդալ Յուջին Ֆինբերգի անվան մեդալ Ֆիզիկայի Վոլֆի մրցանակ Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի պատվավոր դոկտոր honorary doctor of Toulouse-III University? և Simon Memorial Prize?
	Anthony James Leggett Վիքիպահեստում

Սըր Էնթոնի Ջեյմս Լեգետ (անգլ.՝ Anthony James Leggett, մարտի 26, 1938(1938-03-26)^[1]^[2], Camberwell - մարտի 8, 2026(2026-03-08)^[3], Ուրբանա, Իլինոյս, ԱՄՆ^[4]), բրիտանացի-ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատում է Իլինոյսի համալսարանում, որպես պրոֆեսոր։ 2003 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է համատեղ Վիտալի Գինզբուրգի և Ալեքսեյ Աբրիկոսովի հետ, «հեղուկ հելիում-3-ի գերհոսունության տեսության և երկրորդ դասի գերհաղորդականության տեսության ստեղծման համար»։ Իր աշխատանքներով Լեգետը հիմք է ստեղծել միկրոսկոպիկ դիսիպատիվ համակարգերի քվանտային ֆիզիկայի հետազոտությունների համար, ինչպես նաև կոնդենսացված համակարգերի կիրառմանը քվանտային մեխանիկայի հիմունքների ստուգման համար։

Հանդիսանում է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ 1997 թվականից^[16], Ամերիկյան արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի Ամերիկյան փիլիսոփայական միության անդամ 1996 թվականից, ինչպես նաև Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ 1999 թվականից։ Լեգետը նաև հանդիսանում է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ 1980 թվականից^[17], ինչպես նաև Ամերիկյան ֆիզիկական միության, Ամերիկյան ֆիզիկայի ինստիտուտի անդամ և Մեծ բրիտանիայի Ֆիզիկայի ինստիտուտի պատվավոր անդամ։

1983 թվականից դասավանդում է Իլինոյսի համալսարանում, այժմ հանդիսանում է ֆիզիկայի պրոֆեսոր։

Լեգետը ունի կրկնակի քաղաքացություն՝ բրիտանական և ամերիկյան։

2016 թվականին, այլ նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների հետ ստորագրել է բաց նամակ ուղղված Գրինփիս-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի պետությունների կառավարություններին, որը կոչ էր անում դադարեցնել պայքարը Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ^[18]^[19]^[20]։

Մրցանակներ

Ֆրից Լոնդոնի մրցանակ (1981)
Սայմոնի հիշատակի մրցանակ (1981)
Բրիտանական Ֆիզիկայի ինստիտուտի Դիրակի մեդալ և մրցանակ (1992)
Ջոն Բարդինի մրցանակ (1994)
Վոլֆի ֆիզիկայի մրցանակ (2002/2003)
Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (2003)

Ծանոթագրություններ

1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
1 2 Munzinger Personen (գերմ.)
1 2 アンソニー・J・レゲット博士の訃報に接して — RIKEN.
1 2 Anthony Leggett, physicien théoricien et Prix Nobel, est mort — Le Monde.
1 2 Notable Names Database — 2002.
↑ Members - European Academy of Sciences — 2022.
1 2 3 4 5 Who's who (բրիտ․ անգլ.) — (untranslated), 1849. — ISSN 0083-937X
1 2 3 4 5 Mathematics Genealogy Project — 1997.
↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
↑ C5 Commission Award – The Fritz London Award — IUPAP.
↑ Paul Dirac Medal and Prize recipients — IOP.
↑ Anthony J. Leggett — Wolf Foundation.
↑ The Nobel Prize in Physics 2003 — Nobel Foundation.
↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
↑ Sir Anthony Leggett fait Docteur Honoris Causa à l'université Paul Sabatier cet après-midi — La Dépêche du Midi, 2015.
↑ Anthony Leggett (անգլ.)
↑ Anthony Leggett (անգլ.)
↑ 107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs
↑ Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)
↑ Նամակը ստորագրող նոբելյան դափնեկիրների ցանկ

Արտաքին հղումներ

Է. Ջ. Լագետ։ «Գերհոսուն 3-He. վաղ պատմությունը տեսաանի աչքերով»։ Նոբելյան դասախոսություն // «Ֆիզիկական գիտությունների հաջողություններ», հատոր 174, թողարկում 11, նոյեմբեր 2004
Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում (անգլ.)

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էնթոնի Ջեյմս Լեգետ» հոդվածին։

[_ffaf8c5893c280f7-1] 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.

[_038dd83fcd661fbb-2] 1 2 Munzinger Personen (գերմ.)

[_5eb3949bcca6187b-3] 1 2 アンソニー・J・レゲット博士の訃報に接して — RIKEN.

[_85f46a9b49f0d99d-4] 1 2 Anthony Leggett, physicien théoricien et Prix Nobel, est mort — Le Monde.

[_4cf8bb35356aa01d-5] 1 2 Notable Names Database — 2002.

[_1c4861ad78f037b7-6] Members - European Academy of Sciences — 2022.

[_8cf2ed30ec0aea2a-7] 1 2 3 4 5 Who's who (բրիտ․ անգլ.) — (untranslated), 1849. — ISSN 0083-937X

[_935dbc961d487e20-8] 1 2 3 4 5 Mathematics Genealogy Project — 1997.

[_052c4f1ea6b3f451-9] Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

[_97cec6e1c4d51d17-10] C5 Commission Award – The Fritz London Award — IUPAP.

[_32f992cdc2b295c7-11] Paul Dirac Medal and Prize recipients — IOP.

[_fd56b6ff23936573-12] Anthony J. Leggett — Wolf Foundation.

[_de486dd352a88aa0-13] The Nobel Prize in Physics 2003 — Nobel Foundation.

[_91240182028fc537-14] Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.

[_e8fc489eaed76771-15] Sir Anthony Leggett fait Docteur Honoris Causa à l'université Paul Sabatier cet après-midi — La Dépêche du Midi, 2015.

[16] Anthony Leggett (անգլ.)

[17] Anthony Leggett (անգլ.)

[18] 107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs

[19] Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)

[20] Նամակը ստորագրող նոբելյան դափնեկիրների ցանկ

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]