Ֆիլիպ Անդերսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆիլիպ Անդերսոն
անգլ.՝ Philip Warren Anderson
Andersonphoto.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 13, 1923(1923-12-13)[1][2][3][…]
Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ[2]
Մահացել էմարտի 29, 2020(2020-03-29)[4][5][6] (96 տարեկան)
Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ
ԳերեզմանՓրինսթոնի գերեզմանատուն[7]
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Դավանանքաթեիզմ[8]
Մասնագիտությունֆիզիկոս, համալսարանի դասախոս, ֆիզիկոս-տեսաբան և գիտնական
Հաստատություն(ներ)Փրինսթոնի համալսարան[9], Սանտա Ֆե ինստիտուտ և Քեմբրիջի համալսարան[10]
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լինչեի ազգային ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[11]
Ալմա մատերՀարվարդի համալսարան[10] և Համալսարանի լաբորատորիայի ավագ դպրոց
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
Գիտական ղեկավարՋոն Հազբրուկ վան Ֆլեք
Եղել է գիտական ղեկավարԴունքան Հալդեյն, Piers Coleman?, Daniel L. Stein?[12], Theodore Hsu?[12], Mark N. Kvale?[12], Wuwell W. Liao?[12] և Gerald Tesauro?
Պարգևներֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[13][14] Հարվարդի համալսարանի Արվեստի և գիտության բարյրագույն դպրոցի հարյուրամյակի մեդալ Օլիվեր Է. Բաքլիի խտացված նյութի ֆիզիկայի մրցանակ Ազգային գիտական մեդալ Դենի Հայնեմանի անվան մրցանակ[10] John Bardeen Prize? Գութրիեի մեդալ և մրցանակ Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ Ցինհուա համալսարանի պատվավոր դոկտոր[15] և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Կայքprinceton.edu/prism/people/faculty-1/anderson/
Philip Warren Anderson Վիքիպահեստում

Ֆիլիպ Անդերսոն (անգլ.՝ Philip Warren Anderson, դեկտեմբերի 13, 1923(1923-12-13)[1][2][3][…], Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ[2] - մարտի 29, 2020(2020-03-29)[4][5][6], Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի տեսաբան ֆիզիկոս։ Անդերսոնի ներդրումը ֆիզիկայի բնագավառում ծավալվում է տեղորոշման տեսության, հակաֆերոմագնետիզմի տեսության, և բարձր ջերմաստիճանային գետհաղորդականության բնագավառներում:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդերսոնն ապրել է Իլլինոյս նահանգի Ուրբանա քաղաքում: Ընդունվել է Հարվարդի համալսարան, որտեղ սովորելը ընդհատել է պատերազմի ժամանակ ծառայելով ԱՄՆ ռազմածովային ուժերում: Դիպլոմային աշխատանքը գրել է Նոբելյան մրցանակակիր Ջոն Հազբրուկ վան Ֆլեքի ղեկավարման ներքո:

1949 թվականից 1984 թվականներն աշխատել է Բելլ ընկերության լաբորատորիաներում հիմնականում զբաղվելով խտացված միջավայրերի ֆիզիկայով: Այս ժամանակահատվածում էլ նա հայտնագործել է տեղորոշման տեսությունը:

1967 թվականից 1975 թվականները Անդերսոնն աշխատել է որպես տեսական ֆիզիկայի պրոֆեսոր Քեմբրիջի համալսարանում: 1977 թվականին նա պարգևատրվեց Նոբելյան մրցանակով ֆիզիկայի ասպարեզում, մագնիսական և ոչկանոնակարգված կառուցվածքների էլեկտրոնների կառուցվածքների բնագավառում, որոնք հետագայում կիրառվեցին էլեկտրոնային անջատիչների և համակարգիչների հիշողության սարքերի զագրացման մեջ: Նա կիսեց մրցանակը իր գործընկերներ սեր Նևիլ Մոտտի և Ջոն Հազբրուկ վան Ֆլեքի հետ: 1982 թվականին Անդերսոնը պարգևատրվեց ԱՄՆ ազգային գիտական մեդալով:

1984 թվականին նա ավարտեց իր աշխատանքը Բելլի լաբորատորիաներում և մինչ այժմ հանդիսանում է Փրինսթոնի համալսարանում ֆիզիկայի էմերիտ-պրոֆեսոր:

Գիտնականը 1992 թվականին ստորագրել է «Գիտնականների նախազգուշացումը մարդկությանը» փաստաթղթի տակ[16], և այլ 22 Նոբելյան մրցանակակիրների հետ 2003 թվականին ստորագրել է նաև «Երրորդ մարդասիրական մանիֆեստը»:

Հանդիսանում է Ամերիկյան արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1963) և ԱՄՆ Գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1967), Լոնդոնյան թագավորական միության արտասահմանյան անդամ (1980) և Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1994)

Հիմնական հոդվածները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]