Հարվարդի համալսարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հարվարդի համալսարան
Harvard University
Harvard University logo.PNG
Reading Room, Langdell Hall, Harvard University, Cambridge MA.jpg
Տեսակմասնավոր համալսարան, հետազոտական համալսարան, գաղութային քոլեջներ և մասնավոր ոչ առևտրային կրթական հաստատություն[1]
ԿարգախոսVeritas
(անգլ.՝ Truth)
(հայ․՝ Ճշմարտություն)
Հիմնադրված է1636
ՀիմնադրիրՄասաչուսեթսի գլխավոր խորհուրդ
Անվանված էՋոն Հարվարդ
Տիպմասնավոր
ՆախագահԴրյու Գիլպին Ֆոսթ
Ուսանողներ21 225
ԱնդամակցությունԱյվի Լիգա, ORCID[2], Թվային գրադարանի ֆեդերացիա[3], Հետազոտական գրադարանների ասոցիացիա[4], IIIF Consortium[5], Գիտական հրատարակչական և ակադեմիական ռեսուրսների կոալիցիա[6], Հետազոտական գրադարանների կենտրոն[7] և Coalition of Open Access Policy Institutions?[8]
Կամպուսքաղաքային
85 հա (գլխավոր)
8,9 հա (բժշկական)
145 հա (սպորտային ճամբար և բիզնես դպրոց)
Գույներբոսորագույն
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ՀասցեՔեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
Կայքharvard.edu
Կոորդինատներ: 42°22′27.998000100391″ հս․ լ. 71°7′0.99800010038954″ ամ. ե. / 42.37444388891677249° հս․. լ. 71.1169438889167793150° ավ. ե. / 42.37444388891677249; 71.1169438889167793150
Harvard University Վիքիպահեստում

Հարվարդի համալսարան (անգլ.՝ Harvard University), մասնավոր գիտահետազոտական համալսարան՝ տեղակայված ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1636 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։ Համարվում է աշխարհի լավագույն համալսարաններից մեկը։

Բաժանված է 11 առանձին ակադեմիական ենթաբաժանումների միջև՝ 10 ֆակուլտետ և Ռեդքլիֆի անվան հետազոտությունների ակադեմիան, որոնք ունեն իրենց կամպուսները Բոստոնի ողջ քաղաքային տարածքում։

2010 թվականի դրությամբ համալսարանում աշխատում էին 2100 դասախոսներ, և սովորում 6700 ուսանող և 14 500 ասպիրանտ։

ԱՄՆ-ի նախագահներից յոթը Հարվարդի շրջանավարտներ են։ Համալսարանի հետ առնչություն են ունեցել նաև 75 Նոբելյան մրցանակակիրներ, որոնք եղել են կա՛մ ուսանողներ, կա՛մ դասախոսներ, կա՛մ էլ այլ աշխատակիցներ։ Ընդհանուր առմամբ, համալսարանը միլիարդատեր շրջանավարտների թվաքանակով զբաղեցնում է առաջին տեղը։

Հարվարդի «Հարվարդ Կրիմսոն» համալսարանային ակումբը համալսարանային առաջնությունների (NCAA) շրջանակներում հանդես է գալիս 41 սպորտաձևերում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԱՄՆ-ում ամենահին համալսարաններից՝ Հարվարդը հիմնադրվել է 1636 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։ Անվանվել է ի պատիվ ամերիկացի միսիոներ և բարերար Ջոն Հարվարդի։ Չնայած նրան, որ նա պաշտոնապես կապված չի եղել եկեղեցուն, քոլեջում հիմնականում վերապատրաստվել է որպես միասիոնական և եկեղեցական հոգևորական։ 1643 թվականին անգլիացի ազնվականուհի Էն Ռեդքլիֆը ստեղծել է առաջին ֆոնդը գիտական հետազոտություններին աջակցելու համար[9]։ XVIII դարի կեսերին Հարվարդի ծրագիրը դարձավ ավելի աշխարհահռչակ, և XIX դարի վերջում քոլեջը ճանաչվեց որպես Բոստոնի էլիտայի շրջանում մշակույթի կենտրոնական ինստիտուտ[10][11]: Քաղաքացիական պատերազմից հետո Հարվարդի նախագահ Չարլզ Էլիյոթը քառասուն տարի կառավարելուց հետո (1869-1909) վերափոխեց քոլեջը, և նրա մասնագիտական կրթական դպրոցները դարձան կենտրոնացված հետազոտական համալսարան: Հարվարդը 1900 թվականին դարձավ Ամերիկյան համալսարանների միության հիմնադիրներից մեկը[12]։

Հարվարդի համալսարանը բարեկամական մրցակցության մեջ մտավ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի հետ, որը սկսվել է դեռևս 1900 թվականին, երբ պաշտոնապես համաձայնեցվեց երկու դպրոցների միաձուլումը (հետագայում հրաժարվել են այդ մտքից)։ Այսօր երկու ուսումնական հաստատությունները համագործակցում են՝ համատեղ գիտաժողովների և ծրագրերի իրականացման առումով:

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Արվեստների և գիտությունների ֆակուլտետ (հիմն. 1890թ-ին, խոշորագույն համալսարանական ստորաբաժանում),որի մեջ մտնում են․
    • Հարվարդի քոլեջ բակալավրի աստիճան ունեցող ուսանողների համար (1636թ),
    • Արվեստների և գիտությունների բարձրագույն դպրոց (1872թ),
    • Ինժեներական և կիրառական գիտությունների դպրոց (2007թ),
    • Անընդհատ կրթության բաժին,որի մեջ են մտնում․
      • Հարվարդի ամառային դպրոց (1871թ),
      • Ընդլայնված կրթության դպրոց (1910թ),
  • Հարվարդի բժշկական դպրոց (1782թ),
  • Հարվարդի ատամնաբուժության դպրոց (1867թ),
  • Հարվարդի աստվածաբանության դպրոց (1816թ),
  • Հարվարդի իրավունքի դպրոց (1817թ),
  • Հարվարդի բիզնեսի դպրոց (1908թ),
  • Դիզայնի բարձրագույն դպրոց (1914թ),
  • Մանկավարժական գիտությունների Հարվարդի բարձրագույն դպրոց (1920թ),
  • Հասարակության առողջապահության ինստիտուտ (1922թ),
  • Ջոն Ֆ․ Քեննեդիի անվան,պետական կառավարման Հարվարդի ինստիտուտ (1936թ)։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ջոն Հարվարդ, անգլիացի միսիոներ, ում պատվին անվանվել է Հարվարդ համալսարանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. IPEDS
  2. https://orcid.org/members/001G000001CAkZoIAL-harvard-university
  3. https://www.clir.org/about/current-sponsors-and-funders
  4. http://old.arl.org/arl/membership/members.shtml
  5. http://iiif.io/community/consortium/#the-iiif-consortium
  6. https://sparcopen.org/who-we-are/members/
  7. http://www.crl.edu/membership/members
  8. https://web.archive.org/web/20180821133826/https://sparcopen.org/coapi/members/
  9. Гарвард (Harvard)(չաշխատող հղում)
  10. Story Ronald (1975)։ «Harvard and the Boston Brahmins: A Study in Institutional and Class Development, 1800–1865»։ Journal of Social History 8 (3): 94–121 
  11. Farrell Betty G. (1993)։ Elite Families: Class and Power in Nineteenth-Century Boston։ State University of New York Press։ ISBN 0791415937 
  12. «Member Institutions and years of Admission»։ Association of American Universities։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-15-ին։ Վերցված է August 28, 2010 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]