Սոցիալական ցանց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Intercpunetfull4.gif

Սոցիալական ցանց (անգլ.՝ Social Networking Service, SNS), համացանցային հարթակ, ծառայություն կամ կայք, որը նախատեսված է սոցիալական փոխհարաբերությունների կառուցման համար։

Կառուցվածքը[խմբագրել]

Սովորաբար, սոցիալական ցանցում օգտատերը կարող է նշել իր մասին որոշակի ինֆորմացիա (ծննդյան ամսաթիվը, դպրոցը, ԲՈՒՀ-ը, սիրելի զբաղմունքները, գրքերը, ֆիլմերը և այլն), որոնց միջոցով ցանցի այլ օգտատերերը կարող են գտնել իրեն։ Գոյություն ունեն բաց և փակ սոցիալական ցանցեր։ Սոցիալական ցանցի բնութագրիչ հատկությունների կարելի է նշել «ընկերների» և «խմբերի» համակարգերը։

Զարգացումը[խմբագրել]

Web 2.0 տեխնոլոգիայի զարգացմանը զուգընթաց սոցիալական ցանցերը դարձան բավականին հանրահայտ։ Օգտատերը, գրանցվելով սոցիալական ցանցում և այնտեղ ավելացնելով գոնե մեկ ծանոթի, ինքաբերաբար դառնում է ծանոթների հսկայական շղթայի մի մասը։ Այդ շղթան կապում է ցանցի բոլոր օգտատերերին միմյանց հետ։ այսպիսով, օգտատերը ցանցում ցանկացած այլ օգտատիրոջ հետ կապված է միջանկյած ծանոթներով։

Սոցիալական ցանցերը համացանցում իրենց հաղթական քայլերգը սկսել են 1995թ․։ Հենց այդ ժամանակ է հիմնադրվել ամերիկյան Classmates.com կայքը (Օդնոկլասնիկի սոցցանցը համարվում է այդ կայքի ռուսական տարբերակը)։ Նախագիծը բավականին հաջող էր, և հետագա տարիների ընթացքում ստեղծվեցին մի շարք այլ նմանատիպ նախագծեր։

Սոցիալական ցանցերն էլ ավելի պահանջարկ ունեցան 2003-2004 թվականներին, երբ ստեղծվեցին LinkedIn, Facebook և MySpace սոցիալական ցանցերը։ Եվ եթե LinkedIn սոցիալական ցանցը ստեղծվել է գործնական հարաբերությունների սահմանման և աջակցման համար, ապա MySpace-ն ու Facebook-ը առաջին հերթին նախատեսված են սովորական օգտատերերի համար։

Ամենամեծ սոցցանցերը[խմբագրել]

Աշխարհի տարբեր երկրներում այս կամ այն սոցցանցի տարածվածությունը տարբեր է։ Այսպես, MySpace, Ֆեյսբուք, Twitter և LinkedIn ցանցերը առավել տարածված են Հյուսիսային Ամերիկայում[1], Nexopia-ը՝ Կանադայում,[2], Bebo-ն՝ Մեծ Բրիտանիայում[3], Ֆեյսբուքն ու dol2day-ը՝ Գերմանիայում, Tagged-ը, XING[4] ու Skyrock-ը՝ Եվրոպական տարբեր երկրներում[5], Public Broadcasting Service-ը, Orkut-ը, Ֆեյսբուքն ու Hi5-ը՝ Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկաներում (սոցիալական ցանցերի բրազիլացի օգտագերերի 55 %-ը նախընտրում է օգտվել Orkut սոցցանցից), Friendster-ը, Multiply-ը, Orkut-ը, Renren-ն ու Cyworld-ը՝ Ասիայում (Ֆիլիպիններում, Մալազիայում, Ինդոնեզիայում, Սինգապուրում)։ Հայաստանում ամենատարածված սոցցանցերն են Օդնոկլասնիկին, Ֆեյսբուքն ու VK-ը։

Օգտագործողների քանակով առաջատար են Ֆեյսբուքը (901 միլիոն ակտիվ օգտատերեր[6]), Twitter-ը (623 մլն[7]), VK-ը (177 մլն[8]), Օդնոկլասնիկին (140 մլն), Habbo Hotel-ը (243 մլն[9]), Friendster-ը (115 մլն[10]), Tagged.com-ը (100 մլն[11]), MySpace-ը (25,1 մլն[12]).

Անգլալեզու կայքեր
Հայկական կայքեր
Ռուսալեզու կայքեր[13]
  • ՎԿ (հայերեն թարգմանությունն առկա է)
  • Օդնոկլասնիկի (հայերեն թարգմանությունն առկա է)
  • Гайдпарк
  • В кругу друзей
  • Привет.ру
  • Мой Круг
  • Футубра - միկրոբլոգային համակարգ
  • RuTube - վիդեո պորտալ
Ուկրաինալեզու կայքեր
  • exSlife
  • vceti
  • Українці
  • Friendbuzz - միկրոբլոգային համակարգ
Ճապոնական կայքեր
  • mixi
  • Ameba
  • 2channel
Բելոռուսական կայքեր
  • ВСети.by
Լատվիական կայքեր
  • Draugiem.lv
  • ONE.LV
Մոլդովական կայքեր
  • Onspace.net
  • People.md

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Adweek — Breaking News in Advertising, Media and Technology
  2. Nexopia.com Site Info(անգլերեն)
  3. Windows Live Messaging Coming To Bebo(անգլերեն)
  4. http://www.marketingvox.com/german-xing-plans-invasion-of-linkedin-turf-/
  5. MediaShift . Orkut, Friendster Get Second Chance Overseas // PBS(անգլերեն)
  6. «Facebook Fact Sheet»։ Facebook։ http://newsroom.fb.com/content/default.aspx?NewsAreaId=22։ Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 28։ (անգլերեն)
  7. «Հետհաշվարկ՝ մինչև Twitter-ում 700 մլն-րդ օգտագործողի գրացումը»։ 2012-06-30։ http://twopcharts.com/twitter500million.php։ Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30։ 
  8. «Каталог пользователей ВКонтакте»։ http://vkontakte.ru/catalog.php։ Վերցված է 30 հունիսի 2012։ (ռուսերեն)
  9. «Habbo Hotel — Check in to check it out!»։ http://www.sulake.com/habbo։ Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 28։ 
  10. «MOL & Friendster: About Us»։ http://www.molglobal.net/about-us/։ Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 28։ 
  11. «Tagged: About»։ http://about.tagged.com/։ Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 28։ (անգլերեն)
  12. Tom (Tom Anderson) | MySpace
  13. «Самые популярные социальные сети в России». Коммерсантъ. 2012-03-06. http://www.kommersant.ru/doc-y/1887743/։ Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 15. (ռուսերեն)